Հռենոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հռենոս
Vue aérienne du Rhin à Dusseldorf.jpg
Հռենոսը Դյուսելդորֆ քաղաքում
Altrheinärme.jpg
Բնութագիր
Երկարություն 1233
Ավազանի մակերես 185 000 կմ²
Ջրի ծախս 2200
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Ալպեր
 · Բարձրություն 2412 մ
 · Կոորդինատներ 46°37′57″ հս․ լ. 8°40′20″ ավ. ե. / 46.63250° հս․. լ. 8.67222° ավ. ե. / 46.63250; 8.67222
Գետաբերան 185 000
 · Գետաբերանի տեղակայում Հյուսիսային ծով
 · Բարձրություն 0 մ
Գետի թեքություն 1,96 մ/կմ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Ռուր, Մայն, Նեկար, Lippe, Sieg, Emscher, Մոզել, Ahr, Մաաս, Lahn, Erft, Աարե, Vinxtbach, Pfrimm, Brohlbach, Nahe, Wutach, Queich, Q1472524?, Sayn, Dürrenbach, Möhlin, Eisbach, Leimbach, Մեծ էլզասյան ջրանցք, Q402647?, Sissle, Wisper, Alb, Saalbach, Rench, Weschnitz, Angerbach, Eckbach, Wehra, Ankerbach, Alb, Lauter, Q564144?, Acher, Birsig, Rehbach, Selz, Wupper, Nette, Murg, Kander, Isenach, Modau, Wiese, Ergolz, Ill, Hinterrhein, Plessur, Tamina, Landquart, Vorderrhein, Pfinz, Glatt, Biber, Töss, Ill, Möhlinbach, Elz, Murg, Kinzig, Radolfzeller Aach, Düssel, Wied, Sauer, Schöpfebach, Bechtheimer Kanal, Flehbach, Hohnderfeldbach, Hardtbach, Salzbach, Melbbach, Schwarzbach, Lauter, Rotbach, Strunde, Breitbach, Q1001872?, Q1123121?, Dickelsbach, Dickopsbach, Speyerbach, Duffesbach, Q1266694?, Q1329926?, Villicher Bach, Q1372012?, Q1420296?, Q1434890?, Moder, Frutz, Q1498939?, Godesberger Bach, Q1537249?, Q1551849?, Q1553893?, Kleine Emscher, Möschbach, Linzer Aach, Q1688735?, Pulheimer Bach, Mirbesbach, Syre, Kriegbach, Welz-Bach, Q1796265?, Kalflack, Michelsbach, Nonnenbach, Ohbach, Schwarzbach, Q2264533?, Stockacher Aach, Sulzbach, Q2500373?, Q2526317?, Walluf, Q2547751?, Sint-Jansbeek, Q15120055?, Q15134660?, Honnefer Graben, Q15106375?, Fonsbach, Q21000171?, Q18287117?, Q19299105?, Moersbach, Frankenbach (Rhein), Itter, Thur, Birs և Kraichbach
Ջրի մարմիններ Բոդենի լիճ և Bregenzer Ache
Երկիր Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Լիխտենշտայն Լիխտենշտայն
Ավստրիա Ավստրիա
Գերմանիա Գերմանիա
Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Նիդերլանդներ Նիդերլանդներ
Երկրամաս Գրաուբյուդեն, Հարավային Հոլանդիա, Basel-Stadt, Canton of St. Gallen, Ցյուրիխ, Արգաու, Canton of Schaffhausen, Thurgau, Բազել-Լանդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Հեսսեն, Բադեն-Վյուրթեմբերգ և Ռայնլանդ Պֆալց
Ջրահավաք Rhine basin
Rhein-Karte.png
Գետը Վիքիպահեստում

Հռենոս[1] (գերմ.՝ Rhein, ֆր.՝ Rhin, հոլ.՝ Rijn), գետ Արևմտյան Եվրոպայում։

Սկիզբ է առնում Ալպերում (Շվեյցարիայում) և թափվում Հյուսիսային ծովը՝ առաջացնելով դելտա։ Հոսում է Շվեյցարիայի, Լիխտենշտայնի, Ավստրիայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Նիդեռլանդների տարածքով։ Երկարությունը 1320 կմ է, նավարկելի է 952 կմ (մինչև Բազել և Բոդենի լճով)։ Ջրանցքներով միացված է Ռոն, Մառն, Վեզեր, Էլբա, Էմս գետերին։ Հռենոսի ափին են Բազել (Շվեյցարիա), Ստրասբուրգ (Ֆրանսիա), Մանհայմ, Մայնց, Բոնն, Քյոլն, Դյուսելդորֆ, Դյուսբուրգ քաղաքները, գետաբերանում՝ Ռոտերդամ ծովային նավահանգիստը (Նիդեռլանդներ

Ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանման ծագումը բացատրվում է մի քանի կերպ։ Ոմանք գտնում են, որ այն առաջացել է կելտական լեզուներից և կապված է «ջուր» հասկացության հետ։ Որպես հիմք առավելապես ընդունվում է գալլ. renos, rhenus կամ rino (իմաստները՝ «հոսող ջուր, գետից» մինչև «լիճ, ծով»)։ Ոմանք էլ անվանման առաջացումը կապում են հնդեվրոպական ri «գնալ, հոսել, շտապել» հիմքի հետ՝ ri-enos «հոսող ջուր»։ Անվանման լատիներեն գրությունը եղել է Rhenus[2]:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 53։ ISBN 99941-56-03-9 
  2. Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1989)։ Աշխարհագրական անունների բառարան, Հ-Ֆ։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 38-39