Jump to content

Ցյուրիխի կանտոն

Ցյուրիխի կանտոն
flag of canton of Zürich? Զինանշան


ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
ԿարգավիճակՇվեյցարիայի վարչական բաժանում
Մտնում էՇվեյցարիա
Ներառում էAffoltern District?, Andelfingen District?, Bülach District?, Dielsdorf district?, Dietikon District?, Hinwil District?, Հորգեն, Մայլենի շրջան, Pfäffikon District?, Uster District?, Winterthur District? և Ցյուրիխ
ՎարչկենտրոնՑյուրիխ[1]
Ամենաբարձր կետSchnebelhorn?
ԲԾՄ408 մետր
Օրենսդրական մարմինCantonal Council of Zürich?
Պաշտոնական լեզուներգերմաներեն
Բնակչություն1 620 020 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2024)[2]
Տարածք1729 կմ²
Հիմնադրված է1351 թ.
Սահմանակցում էՇաֆհաուզեն կանտոն, Արգաու, Ցուգի կանտոն, Շվից, Տուրգաու, Սանկտ Գալլեն և Բադեն-Վյուրթեմբերգ
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
ISO 3166-2 կոդCH-ZH
Ավտոմոբիլային կոդZH
47°24′47″N 8°39′23″E / 47.413055611111°N 8.6563888888889°E / 47.413055611111; 8.6563888888889
zh.ch(գերմ.)

Ցյուրիխի կանտոն (գերմ.՝ Kanton Zürich ), ֆրանսերեն՝ Zurich; իտալ.՝ Zurigo; ռոմանշ.՝ Turitg), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի հյուսիս-արևելքում։ Վարչական կենտրոնը Ցյուրիխ քաղաքն է։ Շվեյցարական համադաշնությանը կանտոնն անդամագրվել է 1351 թվականին։ Նրա տարածքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս նախապատմական ժամանակներում, որի վկայությունն են Ցյուրիխի լճի շրջակայքում հայտնաբերված գերանասյուն 11 տները[3][4] (վերջիններս ընդգրկված են և՛ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում, և՛ Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային սեփականության գույքացուցակում՝ որպես Class object)[5]:

Կանտոնն զբաղեցնում է 1728.8 քառակուսի կիլոմետր տարածք։

2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1,504,346 (այս ցուցանիշով առաջին տեղն է զբաղեցնում Շվեյցարիայի կանտոնների շարքում)։

Ժողովրդագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանտոնի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[6]

Վարչատարածքային բաժանում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանտոնը բաժանված է 12 շրջանի.

  • Աֆոլտերն
  • Անդելֆինգեն
  • Բյուլախ
  • Դիլսդորֆ
  • Դիտիկոն
  • Հինվիլ
  • Հորգեն
  • Մայլեն
  • Պֆեֆիկոն
  • Ուստեր
  • Վինտերտուր
  • Ցյուրիխ

Տեսարժան վայրեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Գրոսմյունստեր — Ցյուրիխի ամենամեծ տաճարը
  • Ֆրաումյունստեր — կուսանոց, որ համբավվել է Մարկ Շագալի վիտրաժներով
  • Սուրբ Պետրոսի եկեղեցի — Ցյուրիխի ամենահին եկեղեցին, որ հռչակվել է Եվրոպայում խոշորագույնը համարվող ժամացույցով
  • Լինդենհոֆ — հարթակ՝ սարի վրա, որտեղից բացվում է քաղաքի համայնապատկերը. նախկինում եղել է հին հռոմեացիների հիմնած մաքսակետ
  • Արհեստավորների համքարության տուն
  • Ցյուրիխի օպերային թատրոն
  • Ռատուշա
  • Կունստհաուս
  • Էմիլ Բյուրլեի հիմնադրամի հավաքածու
  • Ուտլիբերգ — սար՝ դիտաշտարակով
  • Ցյուրիխի կենդանաբանական այգի
  • Մահմուդի մզկիթը Ցյուրիխում — Շվեյցարիայում կառուցված առաջին մղկիթը

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera (գերմ.)Bern: 1998.
  2. Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Bezirken und Gemeinden, 1991–2024 / Federal Statistical Office
  3. «Prehistoric Pile Dwellings in Switzerland». Swiss Coordination Group UNESCO Palafittes (palafittes.org). Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 7-ին.
  4. «World Heritage». palafittes.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
  5. «A-Objekte KGS-Inventar». Schweizerische Eidgenossenschaft, Amt für Bevölkerungsschutz. 2009. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
  6. Swiss Federal Statistical Office STAT-TAB Bevölkerungsentwicklung nach Region, 1850–2000 Արխիվացված 30 Սեպտեմբեր 2014 Wayback Machine (գերմ.) accessed 29 January 2011

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ցյուրիխի կանտոն» հոդվածին։