Անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկ
Անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկ
Eremias arguta deserti
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ [[Քորդավորներ]]
Դաս [[Սողուններ]]
Կարգ [[Թեփուկավորներ]]
Ենթակարգ [[Մողեսներ]]
Ընտանիք [[Իսկական մողեսներ]]
Ցեղ [[Մողեսիկներ]]
Ենթացեղ ''Eremias''
Տեսակ '''Խայտաբղետ մողեսիկ'''
Ենթատեսակ [[Անդրկովկասյան
խայտաբղետ մողեսիկ]]
Լատիներեն անվանում
Eremias arguta
Pallas, 1773
Հոմանիշներ
  • Eremias variabilis Wiegmann 1834
  • Lacerta arguta Pallas 1773
  • Lacerta boristhenis Dvigubsky 1832
  • Lacerta deserti Gmelin 1789
  • Lacerta leucosticta Lichtenstein 1823
  • Lacerta pustulata Eichwald 1831
  • Lacerta variabilis Pallas 1814
  • Ommateremias arguta Lantz 1928
  • Podarcis arguta Strauch 1876
  • Podarcis deserti Eichwald 1841
  • Podarcis irritans Menetries 1832
  • Podarcis variabilis Wagler 1830

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում


NCBI 80426

Անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկ (լատ.՝ Eremias arguta transcaucasica), իսկական մողեսների ընտանիքի, անապատային մողեսիկների (Eremias) ցեղի սողուն։ Որոշ հետազոտողների կողմից դասվում է Ommateremias ենթացեղին կամ ցեղին։ Արևմտյան Անդրկովկասի էնդեմիկ ենթատեսակ է։ Հայաստանում տարածված է Գեղարքունիքի մարզում։ Բնակվում է լեռնատափաստանային բուսականությամբ ծածկված ավազուտային ու քարքարոտ վայրերում։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմնի երկարությունը 2, 5-9, 6 սմ է, պոչը՝ գրեթե նույն երկարության։ Գլուխը բարձր է՝ ծածկված խոշոր վահանիկներով, դիմային հատվածը՝ նեղ։ Որովայնային մակերեսը ծածկված է մանր վահանիկների բազմաթիվ երկայնակի շարքերով։ Մեջքը գորշամոխրագույն է՝ սև եզրագծով և բաց գույնի կենտրոնական հատվածներով խոշոր խալերով, որոնք կազմում են 6-8 երկայնակի զոլեր։ Խալերը, միմյանց ձուլվելով, առաջացնում են լայնակի զոլերից բաղկացած խայտաբղետ նախշ։ Բաց գույնի կլորավուն խալեր կան նաև վերջույթների վրա։ Որովայնային մակերեսը սպիտակավուն է կամ բաց դեղնավուն։

Սննդառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվում է մանր հոդվածոտանիներով։ Ձմեռում է սեպտեմբերի վերջից ապրիլի սկիզբ։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զուգավորումը տեղի է ունենում ապրիլ-հունիսին։ Ձվադրում է 1-2 անգամ՝ մայիսի վերջից հուլիս, դնում 4-6 ձու (13-14x8 մմ)։ Ձագերը ծնվում են հուլիսի կեսից սեպտեմբերի սկիզբ։

Օգտակար է՝ կարգավորում է միջատների թվաքանակի աճը։

Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png