Արեալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը կենսաբանական տերմինի մասին է։ Այլ գործածությունների համար, այցելեք Արեալ (այլ կիրառումներ)։
Շատ քիչ կենդանիների արեալն է գտնվում Անտարկտիդայում։

Արեալ (լատ.՝ area՝ տարածություն, հրապարակ), երկրի մակերևույթի (կամ ջրատարածության) էկոլոգիական հատված, տարածք, որին բնորոշ է կենդանիների, բույսերի որևէ տեսակ (ցեղ, ընտանիք և այլն)[1][2]։ Դա այն բնական բայմաններն են, որտեղ տեսակն ապրում է կամ էլ տեսակի պոպուլյացիան շրջապատող ֆիզիկական պայմանները[3]: Արելը պարտադիր չէ լինի աշխարհագրական տարածք, մակաբույծ կենդանիների համար դա տիրոջ օրգանիզմն է կամ օրգանիզմի որոշակի տեղամասը կամ օրգանիզմի կոնկրետ բջիջը[4]:

Արեալի չափերը տարբեր են։ Որոշ կենդանիներ և բույսեր բազմանում են խիստ սահմանափակ տարածություններում (օրինակ, առանձին լեռնային բարձունքում, կղզում, մեկուսացված լճում), մյուսները տարածված են մի քանի մայրցամաքներում և զբաղեցնում են հսկայական հատվածներ։ Օրգանիզմների խմբերը (ընտանիք և կարգաբանական այլ միավորներ, օրինակ, հացազգի բույսեր, ճնճղուկազգի թռչուններ), որոնք տարածված են ամբողջ աշխարհում, կոչվում են կոսմոպոլիտ։ Արեալը կարող է ընդարձակվել տեսակի տարաբնակեցման հետևանքով և փոքրանալ՝ արեալի առանձին հատվածներում նրա անհետացումից։ Արեալը քարտեզի վրա պատկերվում է գծերով, կետերով կամ գույներով։ Արեալի քարտեզներն օգտագործվում են բուսական և կենդանական պաշարների տեղաբաշխումը, գյուղատնտեսական կուլտուրաների և անտառային վնասատուների տարածումը պարզելու համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «Habitat»։ Merriam-Webster Dictionary։ http://www.merriam-webster.com/dictionary/habitat։ Վերցված է 15 June 2012։ 
  2. (1966) A Dictionary of Biology։ London: Penguin Reference Books։ 
  3. «Living Things: Habitats and Ecosystems»։ The Franklin Institute։ http://www.fi.edu/tfi/units/life/habitat/habitat.html։ Վերցված է 29 June 2011։ 
  4. Arneberg, P.; Skorping, A.; Grenfell, B.; Read, A.F. (1998). «Host densities as determinants of abundance in parasite communities». Proceedings of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences 265 (1403): 1283–1289. http://rspb.royalsocietypublishing.org/content/265/1403/1283.abstract. 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png