Դաս (կենսաբանություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դաս (այլ կիրառումներ)
Համաձայն կենսաբանական կարգաբանության, կյանքի դասակարգվում է հետևյալ կարգաբանական խմբերի միջոցով։ Կյանքը բաժանվում է վերնաթագավորությունների, իսկ վերնաթագավորություններն առավել մանր ենթամիավորումների՝ թագավորությունների մեջ։ Տիպը ներառում է մեկ կամ մի քանի դասեր:

Կենսաբանական դասակարգման մեջ, դասը (լատ.՝ classis) դա՝

Դասը գտնվում է տիպի և կարգի միջև։ Ցանկացած աստիճանի համար գոյություն ունեն միջանկյալ աստիճաններ, որոնք կազմվում են ենթա- լատ.՝ sub և վերնա- լատ.՝ super նախածանցներով։ (Օրինակ՝ ենթադաս, վերնադաս

  • Կարգաբանության միավոր, տաքսոն։ Այս դեպքում հոգնակի ձևը՝ դասեր-ն է (լատ.՝ classes

Օրինակներ՝ Բամբակենին և բաղրջուկը պատկանում են փիփերթազգիների (լատ.՝ Malvaceae) ընտանիքին, որը ներառվում է փիփերթածաղկավորների կարգի, վերջինս էլ իր հերթին՝ երկշաքիլավորների դասի մեջ։

Հայկական արշալուսաթիթեռը պատկանում է միջատների դասին։

Թե կարգերից որն է պատկանում այս կամ այն դասին որոշվում է տաքսոնոմիստի (կարգաբանի) կողմից։ Շատ հաճախ այդ դասակարգման գործընթացում որևէ միանշանակ կարծիք չի լինում։ Օգտագործվում են նաև՝

  • գրանդդաս(լատ.՝ grandclassis)
  • վերնադաս (լատ.՝ superclassis)
  • ենթադաս (լատ.՝ subclassis)
  • ինգրադաս (լատ.՝ infraclassis)

Դասերի անվանումները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բույսերի և սնկերի դասերի լատիներեն անվանումներում օգտագործվում են ստանդարտիզացված վերջավորություններ։

դաս ենթադաս
բարձրակարգ բույսեր -opsida -idae
ջրիմուռներ -phyceae -phycidae
սնկեր -mycetes -mycetidae
Կարգաբանական խմբեր

Վերնաթագավորություն — Թագավորություն — Ենթաթագավորություն — Վերնատիպ/Վերնաբաժին — Տիպ/Բաժին — Ենթատիպ/Ենթաբաժին — Վերնադաս — Դաս — Ենթադաս — Ինֆրադաս — Վերնակարգ — Կարգ — Ենթակարգ — Ինֆրակարգ — Վերնաընտանիք — Ընտանիք — Ենթաընտանիք — Վերնատրիբա — Տրիբա — Ենթատրիբա — Ցեղ — Ենթացեղ — Վերնասեկցիա — Սեկցիա — Ենթասեկցիա — Շարք — Ենթաշարք — Տեսակ — Ենթատեսակ — Կենսաձև/Տարատեսակ — Ենթատարատեսակ — Ձև — Ենթաձև

Տաքսոնոմիա — Կենսաանվանական անվանակարգ

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Джеффри, Чарлз. Биологическая номенклатура։ Пер. с англ. М.։ Мир, 1980. С. 16, 24—25.
  • Наумов С.П. Зоология позвоночных. М.։ Просвещение, 1982. 464 с.
  • Тахтаджян А.Л. Система магнолиофитов. Л.։ Наука, 1987. 439 с.
  • Михайлова И.А., Бондаренко О.Б., Обручева О.П. Общая палеонтология. М.։ Изд-во МГУ, 1989. 384 с. ISBN 5-211-00434-5
  • Кэрролл Р. Палеонтология и эволюция позвоночных։ В 3-х т. Т. 3. М.։ Мир, 1993. 312 с. ISBN 5-03-001819-0

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]