Կլարա Շուման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կլարա Շուման

Կլարա Շուման (աղջկական ազգանունը Վիկ, գերմ. գերմ.՝ Clara Josephine Wieck-Schumann), գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր։ Ծնվել է 1819 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Լայպցիգում և մահացել 1896 թվականի մայիսի 20-ին Ֆրանկֆուրտում։ Գերմանացի կոմպոզիտոր Ռոբերտ Շումանի կինն է։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Վաղ շրջան[խմբագրել]

Կլարայի ծնվելուց հետո մայրը նրան լքել է, թողնելով աղջկա հոր՝ դաշնամուրի հայտնի ուսուցիչ Ֆրիդրիխ Վիկի հետ։ Հայրը մտադրություն ուներ իր աղջկան դարձնել վիրտուոզ դաշնակահարուհի։ Դաշնամուրի վրա կատարած մանրակրկիտ աշխատանքը իր արդյունքը տվեց։ Ինը տարեկան հասակում Կլարան նվագում է իր առաջին մենահամերգը։ Հանդիսատեսը ապշած էր։ 19-րդ դարում կանայք չէին զբաղվում իրենց անձնական կարիերայով։ Կլարան դարձավ իր դարի առաջին հայտնի կին դաշնակահարներից մեկը։ Շրջագայել է ամբողջ Եվրոպայում, նվագել է պալատում տարբեր միապետների համար։ Չորս ձեռքի համար գրված ստեղծագործություններով հանդես է եկել Պոլինա Վիարդո-Գարսիայի հետ։ Արժանացել է բոլորի հարգանքին և սիրուն։ Ֆերենց Լիստի հետ մրցույթում ճանաչվել է հաղթող։

Ամուսնություն[խմբագրել]

Դեռ վաղ տարիքից Կլարայի անբաժան ընկերներից է եղել իր հոր աշակերտներից մեկը՝ Ռոբերտ Շումանը։ Շումանը ապշած էր Կլարայի բարձր կատարողական վարպետության վրա։ Ընկերությ̕ունը գնալով վերածվում է սիրո։ Շումանը խնդրում է Կլարայի ձեռքը, սակայն Ֆրիդրիխ Վիկը այն կտրականորեն մերժում է։ Շուրջ 4 տարի տևած անընդմեջ պայքարից հետո սիրահար զույգը վերջապես ամուսնանում է 1840 թվականին։

14 տարվա ամուսնական կյանքում զույգը ունենում է 8 երեխա՝ Մարին, Էլիզան, Ժուլին, Եմիլը (մահացել է 18 ամսական հասակում), Ֆերդինանտը, Լյուդվիգը, Օժենին և Ֆելիքսը։ Ամուսինները կատարել են բազմաթիվ շրջագայություններ Հոլանդիայում, Ռուսաստանում, Բելգիայում, Գերմանիայի տարբեր քաղաքներում և այլն։

Ուշ շրջան[խմբագրել]

1854 թվականին Ռոբերտ Շումանի առողջական վիճակը կտրուկ վատանում է։ Նրան տեղափոխում են հոգեբուժական հիվանդանոց, որտեղ էլ նա մահանում է երկու տարի անց։ Կլարայի կյանքում մեծ նշանակութուն է ունեցել կոմպոզիտոր Յոհաննես Բրամսի և ջութակահար Յոզեֆ Յոախիմի հետ ունեցած ընկերությունը։ Նա կատարել է Բրամսի ստեղծագործությունները և դուետով հանդես է եկել Յոախիմի հետ։ Հետագայում տվել է դաշնամուրի դասեր և հանդես է եկել համերգներով։ Որպես կոմպոզիտոր գրել է 4 պոլոնեզ դաշնամուրի համար, տարբեր կապրիսներ և վալսեր դաշնամուրի համար, վարիացիաներ Ռոբերտ Շումանի թեմայով, տարբեր երգեր, տրիո դաշնամուրի, ջութակի և թավջութակի համար և այլն։

Նրա աղջիկներից երկուսը դարձել են դաշնակահարուհիներ, իսկ տղան՝ Ֆելիքսը բանաստեղծ։ Կլարա Շումանը 19-րդ դարի հազվագյուտ կին կոմպոզիտորներից է Ֆաննի Մենդելսոնի և Սեսիլ Շամինադի հետ։ Թաղված է իր ամուսնու կողքին՝ Բոննի Հին գերեզմանոցում։