Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ
Francis Scott Fitzgerald 1937 June 4 (2) (photo by Carl van Vechten).jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 24, 1896({{padleft:1896|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Սեյնթ Փոլ, Մինեսոտա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1][4][5]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 21, 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1][4][3] (44 տարեկանում)
Վախճանի վայր Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[4][1]
Մասնագիտություն գրող, վիպասան, վիպասան և սցենարիստ
Լեզու անգլերեն[6]
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[7]
Կրթություն St. Paul Academy and Summit School[8], Nardin Academy և Փրինսթոնի համալսարան[1]
Ուշագրավ աշխատանքներ Մեծն Գեթսբին
Պարգևներ
Ամուսին Զելդա Ֆիջերալդ
Զավակներ Frances Scott Fitzgerald
F Scott Fitzgerald Signature.svg
F. Scott Fitzgerald Վիքիպահեստում

Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ (սեպտեմբերի 24, 1896({{padleft:1896|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][3], Սեյնթ Փոլ, Մինեսոտա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1][4][5] - դեկտեմբերի 21, 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1][4][3], Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[4][1]), ամերիկացի գրող, հայտնի է 1920-ականների ամերիկյան «ջազի դարաշրջանը» նկարագրող վեպերով ու պատմվածքներով։ Ֆիցջերալդի ստեղծագործությունը 20-րդ դարի ամերիկյան գրականության փայլուն նմուշներից է։[9] Նրա ժամանակակիցներն են Դրայզերն ու Ֆոլքները, Հեմինգուեյն ու Վուլֆը, բայց Ֆիցջերալդի տեղն ու դերն ուրույն է։ Նա առաջինը խոսեց այն սերնդի անունից, որը կյանք էր մտել Առաջին աշխարհամարտից հետո։

«Մեծն Գեթսբին» Ֆիցջերալդի հայտնի վեպն է։ Լույս է տեսել 1925-ին և ամերիկյան գրականության մեջ համարվում է «ջազի դարի» տիպիկ արտացոլումը։ Վեպն ավարտվել ու հրատարակվել է Փարիզում, ուր այդ ժամանակ ապրում էր գրողը։ Նրա հայտնի վեպերից է նաև «Բենջամին Բաթոնի առեղծվածային պատմությունը»:

Վեպի գործողությունը տեղի է ունենում Նյու Յորքում, Լոնգ Այլենդում 20-րդ դարի 20-ականներին։ Առաջին աշխարհամարտի քաոսից հետո ամերիկյան հասարակությունը թևակոխում է զարգացման փուլ։ Հեղինակի կենդանության օրոք վեպն առանձնապես մեծ հռչակ չուներ, 24 հազարից պակաս օրինակ էր ընդամենը վաճառվել։ Հաջորդ տասնամյակներում վեպը դարձավ շատ երկրների գրականության դպրոցական և բուհական դասընթացի պարտադիր գործ։ Պատմողը՝ առաջին դեմքով հանդես եկող Նիք Քարաուեյը, սկսում է վեպը մի խորհրդից, որն իրեն ժամանակին տվել է հարուստ հայրը, այն է՝ չդատել ուրիշ մարդկանց, ովքեր չունեն իր առավելությունները։ Այս խորհրդին հետևելը Նիքի սովորությունն է, բայց բացառություն է Գեթսբին։ Նիքը լքում է Նյու Յորքը, վերադառնում Միջին Արևելք։

«Գիշերն անույշ է»-ն Ֆիցջերալդի դասական վեպն է, գրվել է 1934-ին։ Գործողությունը տեղի է ունենում Եվրոպայում՝ Ֆրանսիայի Անթիբ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Эйшискина Н. М. Фицджеральд // Краткая литературная энциклопедия Moscow: Great Russian Entsiklopedia, JSC. — Vol. 7.
  2. 2,0 2,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118533592 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Фицджеральд Фрэнсис Скотт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. гл. ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.nytimes.com/books/00/12/24/specials/fitzgerald-obit.html
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11902848j
  7. https://www.nytimes.com/books/00/12/24/specials/fitzgerald-timely.html
  8. http://www.nytimes.com/2016/05/01/travel/f-scott-fitzgerald-st-paul.html
  9. The Golden Moment: The Novels of F. Scott Fitzgerald. MR Stern. 1970. University of Illinois Press.