Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ
անգլ.՝ Francis Scott Key Fitzgerald
Francis Scott Fitzgerald 1937 June 4 (2) (photo by Carl van Vechten).jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 24, 1896(1896-09-24)[1][2][3][4][5][6][7][8]
ԾննդավայրՍեյնթ Փոլ, Մինեսոտա, ԱՄՆ[1][9][10]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 21, 1940(1940-12-21)[1][9][3][4][5][6][8] (44 տարեկանում)
Վախճանի վայրՀոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[9][1]
Մասնագիտությունգրող, վիպասան, վիպասան և սցենարիստ
Լեզուանգլերեն[3]
ՔաղաքացիությունԱՄՆ[11]
ԿրթությունSt. Paul Academy and Summit School?[12], Nardin Academy? և Փրինսթոնի համալսարան[1]
Ուշագրավ աշխատանքներՄեծն Գեթսբին
ՊարգևներՆյու Ջերսիի փառքի սրահ
ԱմուսինԶելդա Ֆիջերալդ
ԶավակներFrances Scott Fitzgerald?
F Scott Fitzgerald Signature.svg
F. Scott Fitzgerald Վիքիպահեստում

Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդ (սեպտեմբերի 24, 1896(1896-09-24)[1][2][3][4][5][6][7][8], Սեյնթ Փոլ, Մինեսոտա, ԱՄՆ[1][9][10] - դեկտեմբերի 21, 1940(1940-12-21)[1][9][3][4][5][6][8], Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[9][1]), ամերիկացի գրող, հայտնի է 1920-ականների ամերիկյան «ջազի դարաշրջանը» նկարագրող վեպերով ու պատմվածքներով։ Ֆիցջերալդի ստեղծագործությունը 20-րդ դարի ամերիկյան գրականության փայլուն նմուշներից է[13]։ Նրա ժամանակակիցներն են Դրայզերն ու Ֆոլքները, Հեմինգուեյն ու Վուլֆը, բայց Ֆիցջերալդի տեղն ու դերն ուրույն է։ Նա առաջինը խոսեց այն սերնդի անունից, որը կյանք էր մտել Առաջին աշխարհամարտից հետո։

«Մեծն Գեթսբին» Ֆիցջերալդի հայտնի վեպն է։ Լույս է տեսել 1925-ին և ամերիկյան գրականության մեջ համարվում է «ջազի դարի» տիպիկ արտացոլումը։ Վեպն ավարտվել ու հրատարակվել է Փարիզում, ուր այդ ժամանակ ապրում էր գրողը։ Նրա հայտնի վեպերից է նաև «Բենջամին Բաթոնի առեղծվածային պատմությունը»:

Վեպի գործողությունը տեղի է ունենում Նյու Յորքում, Լոնգ Այլենդում 20-րդ դարի 20-ականներին։ Առաջին աշխարհամարտի քաոսից հետո ամերիկյան հասարակությունը թևակոխում է զարգացման փուլ։ Հեղինակի կենդանության օրոք վեպն առանձնապես մեծ հռչակ չուներ, 24 հազարից պակաս օրինակ էր ընդամենը վաճառվել։ Հաջորդ տասնամյակներում վեպը դարձավ շատ երկրների գրականության դպրոցական և բուհական դասընթացի պարտադիր գործ։ Պատմողը՝ առաջին դեմքով հանդես եկող Նիք Քարաուեյը, սկսում է վեպը մի խորհրդից, որն իրեն ժամանակին տվել է հարուստ հայրը, այն է՝ չդատել ուրիշ մարդկանց, ովքեր չունեն իր առավելությունները։ Այս խորհրդին հետևելը Նիքի սովորությունն է, բայց բացառություն է Գեթսբին։ Նիքը լքում է Նյու Յորքը, վերադառնում Միջին Արևելք։

«Գիշերն անույշ է»-ն Ֆիցջերալդի դասական վեպն է, գրվել է 1934-ին։ Գործողությունը տեղի է ունենում Եվրոպայում՝ Ֆրանսիայի Անթիբ քաղաքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Эйшискина Н. М. Фицджеральд // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 7.
  2. 2,0 2,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118533592 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Broadway Database — 2000.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7,0 7,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Brockhaus Enzyklopädie
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 9,8 Фицджеральд Фрэнсис Скотт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. 10,0 10,1 10,2 http://www.nytimes.com/books/00/12/24/specials/fitzgerald-obit.html
  11. https://www.nytimes.com/books/00/12/24/specials/fitzgerald-timely.html
  12. http://www.nytimes.com/2016/05/01/travel/f-scott-fitzgerald-st-paul.html
  13. The Golden Moment: The Novels of F. Scott Fitzgerald. MR Stern. 1970. University of Illinois Press.