Jump to content

Տրիստան Տցարա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Տրիստան Ցարաից)
Տրիստան Տցարա
ֆր.՝ Tristan Tzara
Ծննդյան անունֆր.՝ Samuel Rosenstock[1]
Ծնվել էապրիլի 16, 1896(1896-04-16)[2][3][4][…]
ԾննդավայրMoinești, Բակեու, Ռումինիայի թագավորություն, Ռումինիա[5] կամ Բակեու, Ռումինիայի թագավորություն, Ռումինիա[6]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 24, 1963(1963-12-24)[5][7] (67 տարեկան)
Վախճանի վայրՓարիզի 7-րդ շրջան, Փարիզ[5] կամ Փարիզ[6]
ԳերեզմանՄոնպարնաս գերեզմանատուն
Մասնագիտությունարվեստի կոլեկցիոներ, բանաստեղծ, գրող, դիվանագետ, կինոռեժիսոր, թարգմանիչ, դրամատուրգ, ակնարկագիր, կոմպոզիտոր, performance artist, գրական քննադատ, Ֆրանսիական դիմադրության մարտիկ, գծանկարիչ, լուսանկարիչ և ակտիվիստ
Լեզուֆրանսերեն
Քաղաքացիություն Ռումինիա և  Ֆրանսիա
Ժանրերպոեզիա և պամֆլետ
Գրական ուղղություններդադաիզմ և սյուրռեալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներHandkerchief of Clouds?
ԿուսակցությունՖրանսիայի կոմունիստական կուսակցություն[8]
ԱմուսինԳրետա Կնուտսոն
ԶավակներՔրիստոֆ Տցարա
Изображение автографа
 Tristan Tzara Վիքիպահեստում

Տրիստան Տցարա (ինչպես նաև Տզարա, ֆր.՝ Tristan Tzara, իսկական անուն ազգանունը Սամի Սամուել Ռոզենշտոկ, ապրիլի 16, 1896(1896-04-16)[2][3][4][…], Moinești, Բակեու, Ռումինիայի թագավորություն, Ռումինիա[5] և Բակեու, Ռումինիայի թագավորություն, Ռումինիա[6] - դեկտեմբերի 24, 1963(1963-12-24)[5][7], Փարիզի 7-րդ շրջան, Փարիզ[5] և Փարիզ[6]), հրեական ծագմամբ ռումինական և ֆրանսիական բանաստեղծ։

Կյանքի և ստեղծագործական ուղին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դադաիզմի հիմնադիրը։ «Simbolul» ամսագրի ստեղծողներից մեկը։

1936 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիական կոմունիստների կուսակցություն։ Մասնակցել է Դիմադրության շարժմանը։ 1956 թվականին դուրս է եկել ՖԿՊ-ի շարքերից՝ ի նշան Հունգարական հեղափոխության դեմ ուղղված բողոքի։ Թաղված է Մոնփարնասի գերեզմանատանը՝ Փարիզում։

Ստեղծագործությունները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռումիներեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․

  • «Տրիստան Տցարի առաջին ստեղծագործությունները կամ Ինսուրեկցիան Ցյուրիխում» (1934)[9]

Ֆրանսերեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․

  • «Մոտավոր մարդ» (1931)
  • «Մարտնչած կեսօրները» (1939)
  • «Զրուցել մենության մեջ» (1950)
  • «Ներքին պատկեր» (1953)
  • «Թույլատրված պտուղ» (1956)

Տրիստան Ցարան հայերեն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսերեն լեզվով հրապարակումները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Песенка дада. Смерть Гийома Аполлинера / Пер. А. Парина // Западноевропейская поэзия XX века. — М.: Художественная литература, 1977. — С. 604—606.
  • [Стихи] / Семь веков французской поэзии в русских переводах. — СПб: Евразия, 1999. — С. 589—591.
  • Тристан Тцара. Стихи. Пер. В. Парнаха // Парнах В. Жирафовидный истукан. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — С. 101—104. — ISBN 5-901250-01-X.
  • Поэзия французского сюрреализма. — СПб: Амфора, 2003. — С. 79-100.

Գրականություն բանաստեղծի մասին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Soupault Ph. Tristan Tzara. — Paris: Europe etc., 1975.
  • Girault J., Lecherbonnier B. Tristan Tzara, le surréalisme et l’internationale poétique. — Paris: Harmattan, 2000.
  • Buot F. Tristan Tzara: l’homme qui inventa la révolution dada. — Paris: Grasset, 2002.
  • Nicaise Chr. Tristan Tzara, les livres. — Rouen: Instant perpétuel, 2005.
  • Béhar H. Tristan Tzara. — Paris: Oxus, 2005.
  • Forcer St. Modernist song: the poetry of Tristan Tzara. — Leeds: Legenda, 2006.
  • Сануйе М. Дада в Париже. — М.: Ладомир, 1999. — 638 с — ISBN 5-86218-345-0.
  • Парнах В. Жирафовидный истукан: 50 стихотворений, переводы, очерки, статьи, заметки. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — 222 с — ISBN 5-901250-01-X.

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ (unspecified title) — ISBN 978-2-246-61001-4
  2. ↑ 2,0 2,1 Internet Movie Database — 1990.
  3. ↑ 3,0 3,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. ↑ 4,0 4,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 մահվան վկայական
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Կերպարվեստի արխիվ
  8. ↑ https://books.google.co.jp/books?id=05BuDAAAQBAJ&pg=PT126&lpg=PT126&dq=tristan+Tzara+%22partidul+comunist%22&source=bl&ots=flYDwnJxkz&sig=kOm_f5bWYF81ngEOpxyP3MKzZmk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjA9fHG_bzVAhVKUbwKHQt1CkcQ6AEIPDAD#v=onepage&q=tristan%20Tzara%20%22partidul%20comunist%22&f=false
  9. ↑ Тристан Тцара: Primele poeme ale lui Tristan Tzara sau Insurecţia de la Zürich (Бухарест: издательство «Уну», 1934).

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տրիստան Տցարա» հոդվածին։
 ⛭ 
  Թեմատիկ կայքեր
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Տրիստան_Տցարա&oldid=8572792» էջից