Տրիստան Տցարա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տրիստան Տցարա
ֆր.՝ Tristan Tzara
Tristan Tzara.jpg
Ծննդյան անուն ֆր.՝ Samuel Rosenstock
Ծնվել է ապրիլի 16, 1896(1896-04-16)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Moinești, Bacău County, Ռումինիա
Վախճանվել է դեկտեմբերի 25, 1963(1963-12-25)[1][2][3][4][5] (67 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[6]
Մասնագիտություն արվեստի կոլեկցիոներ, բանաստեղծ, գրող, դիվանագետ, կինոռեժիսոր, թարգմանիչ, դրամատուրգ, ակնարկագիր, կոմպոզիտոր, երաժիշտ, performance artist, գրական քննադատ և French Resistance fighter
Լեզու ֆրանսերեն[7], ռումիներեն և իդիշ
Ազգություն հրեա
Քաղաքացիություն Flag of Romania.svg Ռումինիա
Ժանրեր պոեզիա
Գրական ուղղություններ դադաիզմ և սյուրռեալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Handkerchief of Clouds
Կուսակցություն Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցություն[8]
Ամուսին Greta Knutson
Tristan Tzara Վիքիպահեստում

Տրիստան Տցարա (ինչպես նաև Տզարա, ֆր.՝ Tristan Tzara, իսկական անուն ազգանունը Սամի Սամուել Ռոզենշտոկ, ապրիլի 16, 1896(1896-04-16)[1][2][3][4][5], Moinești, Bacău County, Ռումինիա - դեկտեմբերի 25, 1963(1963-12-25)[1][2][3][4][5], Փարիզ, Ֆրանսիա[6]), հրեական ծագմամբ ռումինական և ֆրանսիական բանաստեղծ։

Կյանքի և ստեղծագործական ուղին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դադաիզմի հիմնադիրը։ «Simbolul» ամսագրի ստեղծողներից մեկը։

1936 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիական կոմունիստների կուսակցություն։ Մասնակցել է Դիմադրության շարժմանը։ 1956 թվականին դուրս է եկել ՖԿՊ-ի շարքերից՝ ի նշան Հունգարական հեղափոխության դեմ ուղղված բողոքի։ Թաղված է Մոնփարնասի գերեզմանատանը՝ Փարիզում։

Ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռումիներեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․

  • «Տրիստան Տցարի առաջին ստեղծագործությունները կամ Ինսուրեկցիան Ցյուրիխում» (1934)[9]

Ֆրանսերեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․

  • «Մոտավոր մարդ» (1931)
  • «Մարտնչած կեսօրները» (1939)
  • «Զրուցել մենության մեջ» (1950)
  • «Ներքին պատկեր» (1953)
  • «Թույլատրված պտուղ» (1956)

Տրիստան Ցարան հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսերեն լեզվով հրապարակումները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Песенка дада. Смерть Гийома Аполлинера / Пер. А. Парина // Западноевропейская поэзия XX века. — М.: Художественная литература, 1977. — С. 604—606.
  • [Стихи] / Семь веков французской поэзии в русских переводах. — СПб: Евразия, 1999. — С. 589—591.
  • Тристан Тцара. Стихи. Пер. В. Парнаха // Парнах В. Жирафовидный истукан. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — С. 101—104. — ISBN 5-901250-01-X.
  • Поэзия французского сюрреализма. — СПб: Амфора, 2003. — С. 79-100.

Գրականություն բանաստեղծի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Soupault Ph. Tristan Tzara. — Paris: Europe etc., 1975.
  • Girault J., Lecherbonnier B. Tristan Tzara, le surréalisme et l’internationale poétique. — Paris: Harmattan, 2000.
  • Buot F. Tristan Tzara: l’homme qui inventa la révolution dada. — Paris: Grasset, 2002.
  • Nicaise Chr. Tristan Tzara, les livres. — Rouen: Instant perpétuel, 2005.
  • Béhar H. Tristan Tzara. — Paris: Oxus, 2005.
  • Forcer St. Modernist song: the poetry of Tristan Tzara. — Leeds: Legenda, 2006.
  • Сануйе М. Дада в Париже. — М.: Ладомир, 1999. — 638 с — ISBN 5-86218-345-0.
  • Парнах В. Жирафовидный истукан: 50 стихотворений, переводы, очерки, статьи, заметки. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — 222 с — ISBN 5-901250-01-X.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Tristan [Rosenstock, Samuel Tzara]
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 6,2 Union List of Artist Names — 2018.
  7. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. https://books.google.co.jp/books?id=05BuDAAAQBAJ&pg=PT126&lpg=PT126&dq=tristan+Tzara+%22partidul+comunist%22&source=bl&ots=flYDwnJxkz&sig=kOm_f5bWYF81ngEOpxyP3MKzZmk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjA9fHG_bzVAhVKUbwKHQt1CkcQ6AEIPDAD#v=onepage&q=tristan%20Tzara%20%22partidul%20comunist%22&f=false
  9. Тристан Тцара: Primele poeme ale lui Tristan Tzara sau Insurecţia de la Zürich (Бухарест: издательство «Уну», 1934).

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]