Նասր ալ-Դին Թուսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Նասրեդին Թուսիից)
Նասր ալ-Դին Թուսի
Nasir al-Din Tusi.jpg
Ծնվել է 1201[1][2] կամ փետրվարի 18, 1201({{padleft:1201|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[3]
Ծննդավայր Թուս, Իրան[2] կամ Ռազավի Խորասան, Իրան
Մահացել է 1274[1]
Մահվան վայր Բաղդադ, Baghdad Governorate, Իրաք
Al-Kadhimiya Mosque, Բաղդադ, Baghdad Governorate, Իրաք կամ Kadhimiya, Բաղդադ, Baghdad Governorate, Իրաք
Քաղաքացիություն Nizari Ismaili state
Կրոն իսլամ և շիա իսլամ
Ստեղծագործություն(ներ) Zij-i Ilkhani, Akhlaq-i Nasiri, Sharh al-isharat և Tajrīd al-iʿtiqād
Մասնագիտություն աստղագետ, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, գիտնական, աստղագուշակ, Խորագետ, ճարտարապետ, բժիշկ, աստվածաբան և marja'
Անդամություն Մարաղայի աստղադիտարան[2]
Nasir al-Din Tusi Վիքիպահեստում

Նասրեդդին Թուս Ի Աբու Ջաֆար Մուհամեդ իբն Մուհամեդ իբն Հասան Բաքր (1201-1274 թվականներ), գիտնական-հանրագիտակ և պետական գործիչ։ 1256 թվականից եղել է Հուլավու խանի անձնական խորհրդականն ու դպիրը։ Նասրեդդին Թուսի ղեկավարությամբ կառուցվել է Մարաղայի աստղադիտարանը, կազմվել են աստղացուցակներ (Էլխանյան կամ Իլխանյան աղյուսակներ), որոնք պարունակում են նաև Արեգակի, Լուսնի և այլ մոլորակների ապագա դիրքերի որոշման աղյուսակներ։ «Մեկնություն Էվկլիդեսի» աշխատությունում Նասրեդդին Թուսը ցույց է տվել, որ Էվկլիդեսի զուգահեռ ուղիղների պոստուլատը կապված է եռանկյան անկյունների գումարի հետ։ «Տրակտատ ամբողջական քառանկյան մասին» աշխատությունում շարադրել է հարթ ու ոլորտային եռանկյունաչափությունը՝ որպես ինքնուրույն առարկա։ Գրել է նաև երկրաբանությանը, բժշկությանը, տրամաբանությանը, բարոյագիտությանը, պոեզիային վերաբերող աշխատություններ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.iep.utm.edu/tusi/
  2. 2,0 2,1 2,2 Berry A. A Short History of Astronomy John Murray, 1898.
  3. Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 183 CC-BY-SA-icon-80x15.png