Նասր ալ-Դին Թուսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Նասրեդին Թուսիից)
Նասր ալ-Դին Թուսի
Nasir al-Din Tusi.jpg
Ծնվել է փետրվարի 18, 1201[1] կամ փետրվարի 17, 1201[2]
Ծննդավայր Թուս, Իրան[3][1]
Մահացել է հունիսի 26, 1274[1] (73 տարեկանում) կամ հունիսի 25, 1274[2] (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Kadhimiya, Բաղդադ[1]
Քաղաքացիություն Nizari Ismaili state
Կրոն շիա իսլամ[1]
Ստեղծագործություն(ներ) Zij-i Ilkhani, Akhlaq-i Nasiri, Sharh al-isharat և Tajrīd al-iʿtiqād
Մասնագիտություն աստղագետ, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, գիտնական, աստղագուշակ, Խորագետ, ճարտարապետ, բժիշկ, աստվածաբան և marja'
Անդամություն Մարաղայի աստղադիտարան[3]
Nasir al-Din Tusi Վիքիպահեստում

Նասրեդդին Թուս Ի Աբու Ջաֆար Մուհամեդ իբն Մուհամեդ իբն Հասան Բաքր (1201-1274 թվականներ), գիտնական-հանրագիտակ և պետական գործիչ։ 1256 թվականից եղել է Հուլավու խանի անձնական խորհրդականն ու դպիրը։ Նասրեդդին Թուսի ղեկավարությամբ կառուցվել է Մարաղայի աստղադիտարանը, կազմվել են աստղացուցակներ (Էլխանյան կամ Իլխանյան աղյուսակներ), որոնք պարունակում են նաև Արեգակի, Լուսնի և այլ մոլորակների ապագա դիրքերի որոշման աղյուսակներ։ «Մեկնություն Էվկլիդեսի» աշխատությունում Նասրեդդին Թուսը ցույց է տվել, որ Էվկլիդեսի զուգահեռ ուղիղների պոստուլատը կապված է եռանկյան անկյունների գումարի հետ։ «Տրակտատ ամբողջական քառանկյան մասին» աշխատությունում շարադրել է հարթ ու ոլորտային եռանկյունաչափությունը՝ որպես ինքնուրույն առարկա։ Գրել է նաև երկրաբանությանը, բժշկությանը, տրամաբանությանը, բարոյագիտությանը, պոեզիային վերաբերող աշխատություններ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 183 CC-BY-SA-icon-80x15.png