Մարաղայի աստղադիտարան (Իրան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարաղայի աստղադիտարան
رصدخانه مراغه
Building J (The Observatory) (8264615332).jpg
Մարաղայի աստղադիտարանի ավերակները
Տեսակ աստղադիտարան[1]
Վայր Մարաղա
Հիմնադրվել է՝ 1259
Հիմնադիր Նասր ալ-Դին Թուսի[1]
Կոորդինատներ: 37°23′45.88080000001″ հս․ լ. 46°12′32.968800000008″ ավ. ե. / 37.3960780000000028° հս․. լ. 46.20915800000000218° ավ. ե. / 37.3960780000000028; 46.20915800000000218

Մարաղայի աստղադիտարան, հիմնադրվել է XIII դարի 2-րդ կեսին, Մարաղա քաղաքում (Իրանի հյուսիս-արեմուտքում), գործել է շուրջ հարյուր տարի։ Այդտեղ աշխատում էին տարբեր երկրների մի քանի տասնյակ գիտնականներ։ Աստղադիտարանում տեղակայված էին դիտման ու չափման 10 խոշոր գործիքներ, որոնք աչքի էին ընկնում իրենց մեծությամբ, յուրատիպ կառուցվածքով և այդ ժամանակների համար չգերազանցված ճշգրտությամբ։ Ուներ հարուստ գրադարան (շուրջ 40000 ձեռագիրՀանրագիտակ և պետական գործիչ Նասրեղղին Թուսիի ղեկավարությամբ այստեղ թարգմանվել են կամ մեկնաբանվել հունական աստղագիտությանն ու հարակից գիտություններին վերաբերող կարևորագույն երկեր (Էվկլիդեսի, Արքիմեդի, Պտղոմեոսի և ուրիշների), գրվել ինքնուրույն աշխատություններ՝ աստղագիտության ու երկրաչափության վերաբերյալ։ Մարաղայի աստղադիտարանում, դիտողական նյութի հիման վրա, կազմվել են մոլորակների շարժման ու աստղերի դիրքերի ցուցակներ։ Հրատարակվել են 256 քաղաքների աշխարհագրական կոորդինատները և եռանկյունաչափական ֆունկցիաների վեցանիշ աղյուսակներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 296 CC-BY-SA-icon-80x15.png