Նասր ալ-Դին Թուսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նասր ալ-Դին Թուսի
պարս․՝ نصير الدین الطوسی
Nasir al-Din Tusi.jpg
Ծնվել էփետրվարի 18, 1201[1] կամ փետրվարի 17, 1201[2]
ԾննդավայրԹուս, Mashhad County, Ռազավի Խորասան, Իրան[3][1]
Մահացել էհունիսի 26, 1274[1] (73 տարեկանում) կամ հունիսի 25, 1274[2] (73 տարեկանում)
Մահվան վայրKadhimiya, Բաղդադ[1]
ՔաղաքացիությունNizari Ismaili state?
Կրոնշիա իսլամ[1]
ԵրկերZij-i Ilkhani?, Akhlaq-i Nasiri?, Sharh al-isharat? և Tajrīd al-iʿtiqād?
Մասնագիտությունաստղագետ, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, գիտնական, աստղագուշակ, Խորագետ, ճարտարապետ, բժիշկ, աստվածաբան, marja' և գրող
Զբաղեցրած պաշտոններՎեզիր
ԱնդամությունՄարաղայի աստղադիտարան[3]
Nasir al-Din Tusi Վիքիպահեստում

Նասրեդդին Թուս Ի Աբու Ջաֆար Մուհամեդ իբն Մուհամեդ իբն Հասան Բաքր (1201-1274 թվականներ), գիտնական-հանրագիտակ և պետական գործիչ։ 1256 թվականից եղել է Հուլավու խանի անձնական խորհրդականն ու դպիրը։ Նասրեդդին Թուսի ղեկավարությամբ կառուցվել է Մարաղայի աստղադիտարանը, կազմվել են աստղացուցակներ (Էլխանյան կամ Իլխանյան աղյուսակներ), որոնք պարունակում են նաև Արեգակի, Լուսնի և այլ մոլորակների ապագա դիրքերի որոշման աղյուսակներ։ «Մեկնություն Էվկլիդեսի» աշխատությունում Նասրեդդին Թուսը ցույց է տվել, որ Էվկլիդեսի զուգահեռ ուղիղների պոստուլատը կապված է եռանկյան անկյունների գումարի հետ։ «Տրակտատ ամբողջական քառանկյան մասին» աշխատությունում շարադրել է հարթ ու ոլորտային եռանկյունաչափությունը՝ որպես ինքնուրույն առարկա։ Գրել է նաև երկրաբանությանը, բժշկությանը, տրամաբանությանը, բարոյագիտությանը, պոեզիային վերաբերող աշխատություններ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 183 CC-BY-SA-icon-80x15.png