Յարոսլավ Հեյրովսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յարոսլավ Հեյրովսկի
Jaroslav Heyrovský
Heyrovsky Jaroslav crop.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 20, 1890(1890-12-20)[1][2][3][…]
Պրահա, Հին քաղաք[4][3][5][…]
Մահացել էմարտի 27, 1967(1967-03-27)[4][1][2][…] (76 տարեկան)
Պրահա, Չեխոսլովակիա[4][6]
ԳերեզմանՎիշեհրադսկե գերեզմանատուն[7]
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխոսլովակիա
Մասնագիտությունքիմիկոս, ֆիզիկոս, գյուտարար և ուսուցիչ
Հաստատություն(ներ)Պրահայի Կարլի համալսարան
Գործունեության ոլորտքիմիա, Պոլյարոգրաֆիա[3], ֆիզիկական քիմիա[3] և discoveries and inventions?[3]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Չեխական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Թագավորական չեխական գիտությունների ընկերություն, Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Լեհական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԼոնդոնի համալսարանի քոլեջ, Ակադեմիկական ավագ դպրոց Չտեպանսկա, Պրահայի Կարլի համալսարան, Սորբոն և Փիլիսոփայական ֆակուլտետ, Կարլովի համալսարան[5]
Տիրապետում է լեզուներինչեխերեն[8][3]
Եղել է գիտական ղեկավարWiktor Kemula?
Ինչով է հայտնիպոլյարոգրաֆիայի հիմնադիր
Պարգևներ
Երեխա(ներ)Michael Heyrovský? և Jitka Černá-Heyrovská?
ՀայրԼեոպոլդ Հեյրովսկի
Commons-logo.svg Jaroslav Heyrovský Վիքիպահեստում

Յարոսլավ Հեյրովսկի, (չեխ․՝ Jaroslav Heyrovský, դեկտեմբերի 20, 1890(1890-12-20)[1][2][3][…], Պրահա, Հին քաղաք[4][3][5][…] - մարտի 27, 1967(1967-03-27)[4][1][2][…], Պրահա, Չեխոսլովակիա[4][6]), չեխ քիմիկոս։ Բևեռագրության հիմնադիր։ Չեխոսլովակիայի ԳԱ անդամ (1952)։ Բևեռագրական մեթոդի, հետազոտությունների տեսության և տեխնիկայի մշակման համար 1959-ին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի[13]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1910-1913 թթ. սովորել է Լոնդոնի համալսարանի քոլեջում, 1913-1914 թվականներին- աշխատել նույն տեղում։ 1918 թ. ավարտել է Պրահայի համալսարանը։

1922 թվականից ղեկավարել է Պրագայի համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտը։ 1926 թվականից աշխատել է Սորբոնում (Փարիզ1950 թվականից Պրագայի բևեռագրության պետական ինստիտուտի (1964 թվականից կրում է նրա անունը) տնօրեն։

ԽՍՀՄ ԳԱ (1966) և այլ ակադեմիաների արտասահմանյան անդամ։ 1922 թ., հետազոտելով էլեկտրոլիզի պրոցեսը, հաստատել է նյութերի վերականգնման և օքսիդացման պոտենցիալների ու բնույթի, ինչպես նաև դիֆուզիոն հոսանքի և էլեկտրոլիտում նյութերի կոնցենտրացիաների միջև եղած կախվածությունը, որը բևեռագրության համար հիմք է ծառայել։

1925 թվականին իր աշակերտ Մ. Շիկատայի հետ ստեղծել է բևեռագրիչ (պոլյարոգրաֆ), որը հնարավորություն էր տալիս ավտոմատորեն գրանցել բևեռացման կորերը հոսանքի լարման և ուժի կոորդինատներում։

Յարոսլավ Հեյրովսկին մահացել է 1967 թ. մարտի 27-ին։ Թաղված է Պրահայի Վիշեգրադյան գերեզմանոցում[14]։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բևեռագրական մեթոդի, հետազոտությունների տեսության և տեխնիկայի մշակման համար 1959 թ. արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Czech National Authority Database
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Гейровский Ярослав // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Studenti pražských univerzit 1882–1945
  6. 6,0 6,1 6,2 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  7. BillionGraves — 2011.
  8. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  9. The Nobel Prize in Chemistry 1959Nobel Foundation.
  10. Table showing prize amountsNobel Foundation, 2019.
  11. http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/jaroslav-heyrovsky-prof-dr
  12. List of Royal Society Fellows 1660-2007Royal Society. — P. 168.
  13. L. R. Sherman (December 1990). «Jaroslav Heyrovský (1890—1967)». Chemistry in Britain: 1165—1167.
  14. J. A. V. Butler; P. Zuman (1967)։ «Jaroslav Heyrovský. 1890-1967»։ Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 13: 167–191։ doi:10.1098/rsbm.1967.0008 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • J. A. V. Butler; P. Zuman (1967)։ «Jaroslav Heyrovský. 1890-1967»։ Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 13: 167–191։ doi:10.1098/rsbm.1967.0008 
  • L. R. Sherman (December 1990)։ «Jaroslav Heyrovský (1890 – 1967)»։ Chemistry in Britain: 1165 – 1167 
  • F. Calascibetta (1997)։ «Chemistry in Czechoslovakia between 1919 and 1939: J. Heyrovský and the Prague Polarographic School»։ Centaurus 39 (4): 368–381։ doi:10.1111/j.1600-0498.1997.tb00043.x 
  • P. Zuman (2001)։ «Electrolysis with a Dropping Mercury Electrode: J. Heyrovsky's Contribution to Electrochemistry»։ Critical Reviews in Analytical Chemistry 31 (4): 281 – 289։ doi:10.1080/20014091076767 
  • J. Barek, A. G. Fogg, A. Muck, J. Zima (2001)։ «Polarography and Voltammetry at Mercury Electrodes»։ Critical Reviews in Analytical Chemistry 31 (4): 291–309։ doi:10.1080/20014091076776 
  • Jiří Barek, Jiří Zima (2003)։ «Eighty Years of Polarography - History and Future»։ Electroanalysis 15 (5-6): 467–472։ doi:10.1002/elan.200390055 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 352 CC BY-SA icon 80x15.png