Յարոսլավ Հեյրովսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Յարոսլավ Հեյրովսկի
Jaroslav Heyrovský
Heyrovsky Jaroslav crop.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 20, 1890({{padleft:1890|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2]
Պրահա, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[3]
Մահացել է մարտի 27, 1967({{padleft:1967|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[3][1][2] (76 տարեկանում)
Պրահա, Չեխոսլովակիա[3]
Գերեզման Վիշեհրադսկե գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Մասնագիտություն քիմիկոս, գիտնական և գյուտարար
Գործունեության ոլորտ քիմիա և Պոլյարոգրաֆիա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Չեխական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Թագավորական չեխական գիտությունների ընկերություն, Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Լոնդոնի համալսարանի քոլեջ, Ակադեմիկական ավագ դպրոց Չտեպանսկա, Պրահայի Կարլի համալսարան և Սորբոն
Տիրապետում է լեզուներին չեխերեն[4]
Եղել է գիտական ղեկավար Wiktor Kemula
Ինչով է հայտնի պոլյարոգրաֆիայի հիմնադիր
Պարգևներ
Հայր Լեոպոլդ Հեյրովսկի
Jaroslav Heyrovský Վիքիպահեստում

Յարոսլավ Հեյրովսկի, (չեխ․՝ Jaroslav Heyrovský, դեկտեմբերի 20, 1890({{padleft:1890|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2], Պրահա, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[3] - մարտի 27, 1967({{padleft:1967|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[3][1][2], Պրահա, Չեխոսլովակիա[3]), չեխ քիմիկոս։ Բևեռագրության (պոլյարոգրաֆիայի) հիմնադիր։ Չեխոսլովակիայի ԳԱ անդամ (1952)։ Բևեռագրական մեթոդի, հետազոտությունների տեսության և տեխնիկայի մշակման համար 1959-ին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի[7]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1910-1913 թթ. սովորել է Լոնդոնի համալսարանի քոլեջում, 1913-1914 թվականներին- աշխատել նույն տեղում։ 1918 թ. ավարտել է Պրահայի համալսարանը։

1922 թվականից ղեկավարել է Պրագայի համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտը։ 1926 թվականից աշխատել է Սորբոնում (Փարիզ1950 թվականից Պրագայի բևեռագրության պետական ինստիտուտի (1964 թվականից կրում է նրա անունը) տնօրեն։

ԽՍՀՄ ԳԱ (1966) և այլ ակադեմիաների արտասահմանյան անդամ։ 1922 թ., հետազոտելով էլեկտրոլիզի պրոցեսը, հաստատել է նյութերի վերականգնման և օքսիդացման պոտենցիալների ու բնույթի, ինչպես նաև դիֆուզիոն հոսանքի և էլեկտրոլիտում նյութերի կոնցենտրացիաների միջև եղած կախվածությունը, որը բևեռագրության համար հիմք է ծառայել։

1925 թվականին իր աշակերտ Մ. Շիկատայի հետ ստեղծել է բևեռագրիչ (պոլյարոգրաֆ), որը հնարավորություն էր տալիս ավտոմատորեն գրանցել բևեռացման կորերը հոսանքի լարման և ուժի կոորդինատներում։

Յարոսլավ Հեյրովսկին մահացել է 1967 թ. մարտի 27-ին։ Թաղված է Պրահայի Վիշեգրադյան գերեզմանոցում[8]։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բևեռագրական մեթոդի, հետազոտությունների տեսության և տեխնիկայի մշակման համար 1959 թ. արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Гейровский Ярослав // Большая советская энциклопедия Алферов Жорес: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121874362
  5. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1959/
  6. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  7. L. R. Sherman (December 1990). «Jaroslav Heyrovský (1890—1967)». Chemistry in Britain: 1165—1167.
  8. J. A. V. Butler; P. Zuman (1967)։ «Jaroslav Heyrovský. 1890-1967»։ Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 13: 167–191։ doi:10.1098/rsbm.1967.0008 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • J. A. V. Butler; P. Zuman (1967)։ «Jaroslav Heyrovský. 1890-1967»։ Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 13: 167–191։ doi:10.1098/rsbm.1967.0008 
  • L. R. Sherman (December 1990)։ «Jaroslav Heyrovský (1890 – 1967)»։ Chemistry in Britain: 1165 – 1167 
  • F. Calascibetta (1997)։ «Chemistry in Czechoslovakia between 1919 and 1939: J. Heyrovský and the Prague Polarographic School»։ Centaurus 39 (4): 368–381։ doi:10.1111/j.1600-0498.1997.tb00043.x 
  • P. Zuman (2001)։ «Electrolysis with a Dropping Mercury Electrode: J. Heyrovsky's Contribution to Electrochemistry»։ Critical Reviews in Analytical Chemistry 31 (4): 281 – 289։ doi:10.1080/20014091076767 
  • J. Barek, A. G. Fogg, A. Muck, J. Zima (2001)։ «Polarography and Voltammetry at Mercury Electrodes»։ Critical Reviews in Analytical Chemistry 31 (4): 291–309։ doi:10.1080/20014091076776 
  • Jiří Barek, Jiří Zima (2003)։ «Eighty Years of Polarography - History and Future»։ Electroanalysis 15 (5-6): 467–472։ doi:10.1002/elan.200390055 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 352 CC-BY-SA-icon-80x15.png