Մարգո Ֆոնտեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարգո Ֆոնտեյն
անգլ.՝ Margot Fonteyn
Դիմանկար
Ծնվել էմայիսի 18, 1919(1919-05-18)[1][2][3][…]
ԾննդավայրReigate, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել էփետրվարի 21, 1991(1991-02-21)[1][2][3][…] (71 տարեկան)
Մահվան վայրՊանամա, Պանամա
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
ԿրթությունRoyal Ballet School?
Մասնագիտությունպարուհի, պարուսույց, բալետի պարող և նորաձևության դիզայներ
ԱշխատավայրՄեծ Բրիտանիայի Թագավորական բալետ
ԱմուսինRoberto Arias?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բրիտանական կայսրության կին կոմանդոր շքանշան Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ և Բրիտանական կայսրության շքանշան
Margot Fonteyn Վիքիպահեստում

Մարգո Ֆոնտեյն, (անգլ.՝ Dame Margot Fonteyn, մայիսի 18, 1919(1919-05-18)[1][2][3][…], Reigate, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - փետրվարի 21, 1991(1991-02-21)[1][2][3][…], Պանամա, Պանամա), բալետի պարուհի, Լոնդոնի Արքայական բալետի առաջատար պարուհի, Ռուդոլֆ Նուրիևի զուգընկերուհին, պանամացի իրավաբան և դիվանագետ Ռոբերտո Արիասի կինը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարգո Ֆոնտեյնը և Թամարա Կարսավինան փորձի ժամանակ

Մարգո Ֆոնտեյնը բալետով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանում՝ Գրեյս Բոսուստոյի մոտ: Ութ տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Շանհայ, որտեղ հայրը աշխատում էր ծխախոտի գործարանում որպես ինժեներ: Այստեղ ուսումը շարունակել է ռուսաստանից արտագաղթած Գեորգի Գոնչարովի ստուդիայում:

1933 թվականին, տասնչորս տարեկանում, Մարգոն մոր հետ վերադարձել է Լոնդոն: Նա սովորել է Նինետ դը Վալուայի բալետի ստուդիայում, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին Օլգա Պրեոբրաժենսկայան և Մաթիլդա Կշեսինսկայան: Հաջորդ տարի՝ 1934 թվականին, նա առաջին անգամ բեմ դուրս եկավ որպես Արքայական բալետի թատերախմբի անդամ, որը ղեկավարում էր դե Վալուան: Երիտասարդ կատարողը իր պարի նրբությամբ միանգամից դուր եկավ ինչպես քննադատներին, այնպես էլ հանրությանը: Այն բանից հետո, երբ առաջատար պարուհի Ալիսիա Մարկովան լքեց թատերախումբը, Մարգոն գրավեց նրա տեղը: Լինելով մենապարող, նա պարում էր այնպիսի բալետներում, ինչպիսիք են «Կարապի լիճ», «Ժիզել», «Քնած գեղեցկուհին» և այլն: Մարգոն իր բոլոր դերերը մշակում էր Վերա Վոլկովայի հետ, վերջինիս լոնդոնյան ստուդիայում։ Վոլկովան Ֆոնտեյնի համար դարձավ այն բալետի ուսուցիչը, ով օգնեց լիովին բացահայտել նրա բեմական տաղանդը[4]։

Պատերազմից հետո նա պարեց Ֆրեդերիկ Էշթոնի «Դաֆնիս և Քլոե» (1951), «Սիլվիա» (1952), «Ունդինա» (1958) բալետային ներկայացումներում: Վերջին ներկայացումը պարել է Մոսկվայի Բոլշոյի թատրոնի բեմում ԽՍՀՄ շրջագայության ժամանակ (1961):

Մարգո Ֆոնտեյնը «Մոխրոտը» ներկայացման ժամանակ, 1957 թվական

Զուգապար Նուրեևի հետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1961 թվականին, Մարգո Ֆոնտեյնը 42 տարեկան հասակում հանդիպեց 23-ամյա Ռուդոլֆ Նուրիևին: Նա ժամանել էր Լոնդոն՝ Ֆոնտեյնի կողմից կազմակերպված բարեգործական համերգին, որը նվիրված էր Արքայական պարարվեստի ակադեմիային: Չնայած Մարգոն այդ ժամանակ պատրաստվում էր ավարտել իր բեմական ​​կարիերան, սակայն անձնական հանդիպումից հետո նրանք որոշեցին փորձել միասին պարել: Ելույթ ունենալով «Ժիզել» բալետում՝ նրանք աննախադեպ հաջողություն ունեցան։ Երբ արտիստները բեմ դուրս եկան խոնարհվելու, նրանց դիմավորեցին բուռն ծափահարություններով:

Aquote1.png «Նուրեևի զգայական եռանդը իդեալական հակադրություն էր Ֆոնտեյնի արտահայտիչ անբիծությանը, որը ծնվել էր կրքի և եթերային նրբագեղության չօգտագործված պաշարներից»
- Դիանա Սոլվեյ
Aquote2.png


1963 թվականին Էշթոնը Ֆերենց Լիստի երաժշտության հիման վրա բեմադրեց «Մարգարիտան և Արմանը» բալետը՝ հատուկ նրանց համար:

Ռուդոլֆը և Մարգոն միասին են պարեցին ավելի քան տասնհինգ տարի, շրջագայելով աշխարհով մեկ և ելույթ ունենալով տարբեր թատրոններում: Չնայած տարիքային մեծ տարբերությանը, դասական պարի պատմության մեջ նրանց դուետը համարվում է ամենակարևորներից մեկը:

Մարգո Ֆոնտեյնը իր բեմական կարիերան ավարտեց 1970-ականների վերջին:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1955 թվականին Ֆոնտեյնը ամուսնացավ Բրիտանիայում Պանամայի դեսպան Ռոբերտո Արիասի հետ: Հարսանիքից երկու տարի անց ամուսինը իր հայրենիքում անհաջող քաղաքական հեղաշրջման փորձ կազմակերպեց: Այդ պահին Մարգոն վերադարձել էր շրջագայությունից, ուստի նրան ևս կալանավորեցին գործին մասնակցելու կասկածանքով: Հաջորդ օրը նրան ազատ արձակեցին և արտաքսեցին Մայամի: 1965 թվականին Արիասի վրա մահափորձ կատարեցին, որից հետո նա կաթվածահար մնաց մինչև կյանքի վերջ: Մարգոն վճարեց նրա բոլոր ծախսերը և երկար տարիներ խնամեց նրան:

Մարգո Ֆոնտեյնը կյանքի վերջին տարիները անցկացրեց Պանամայի իր ագարակում: Նա մահացավ 1991 թվականի փետրվարի 21-ին՝ քաղցկեղից: Նրա ցանկության համաձայն, ամուսնու հետ մեկտեղ թաղված է նույն գերեզմանում։ Ռուդոլֆ Նուրիևը մահացավ նրանից 2 տարի անց։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1954 թվականին Մարգո Ֆոնտեյնին շնորհվեց Բրիտանական կայսրության շքանշանակրի տիտղոս: 1981-1990 թվականներին եղավ Դարհեմի համալսարանի պատվավոր ռեկտոր:

1979 թվականինին, նրա 60-ամյակի առթիվ, Եղիսաբեթ Երկրորդ թագուհու համաձայնությամբ, արժանացավ «Prima ballerina assoluta» կոչմանը:

1996 թվականին Մեծ Բրիտանիայի փոստը նամականիշ հրատարակեց նրա պատկերով:

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1989 թվականին Ֆոնտեյնը նկարահանվեց «Մարգո Ֆոնտեյն» վավերագրական կենսագրական ֆիլմում անգլ.՝ (The Margot Fonteyn Story):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. Zoë Anderson The Royal Ballet. 75 years. — Faber and Faber, 2006. — 354 с.