Ճապոնիայի տնտեսություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ճապոնիայի տնտեսությունը, աշխարհի ամենազարգացած տնտեսություններից մեկը: ՀՆԱ-ի ցուցանիշով այն աշխարհում երրորդ տեղում է ԱՄՆից ու Չինաստանից հետո:

Ընդհանուր բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զարգացած են բարձր տեխնոլոգիաները (Էլեկտրոնիկա և ռոբոտներ)։ Զարգացած է նաև տրանսպորտային մեքենաշինության, այդ թվում, ավտոմոբիլայինը, նավաշինությունը, հաստոցաշինությունը: Ձկնորսական նավատորմ կազմում է աշխարհի նավատորմերի 15%-ը: Գյուղատնտեսությունը սուբսիդավորվում է պետության կողմից, սակայն սննդամթերքի 55%-ը (կալորիականության համարժեքով) ներմուծվում է։

Միջին և փոքր բիզնեսը արդյունավետ գործում է բոլոր ոլորտներում։ Այն հանդիսանում է շուկայի ամենաակտիվ և ամենակայուն տարրը մրցակցության զարգացման, ապրանքի մրցունակության բարձրացման գործում։ Հատկապես մեծ է նրանց դերը ավտոմոբիլային, էլեկտրոնային և էլեկտրական ոլորտներում:

Արտահանման կառուցվածքը՝ տրանսպորտային մեքենաներ, ավտոմեքենաներ, մոտոցիկլետներ, Էլեկտրոնիկա, էլեկտրատեխնիկա, քիմիական նյութեր:

Ներմուծման կառուցվածքը՝ մեքենաներ և սարքավորումներ, վառելիք, սննդամթերք, քիմիական նյութեր, հումք:

20-րդ դարի վերջին Ճապոնիայում սրընթաց աճել են արտարժութային պահուստները։ Կառավարության կողմից ներդրվել է Ճապոնական կապիտալների արտասահման արտահանման ազատականացման միջոցառումների համար։ Այժմ այն հանդիսանում է առավել հզոր բանկային կենտրոն և միջազգային վարկատու: Նրա մասնաբաժինը միջազգային փոխառություններում աճել են 5%-ով 1980 թվականին մինչև 20,6%, 1990 թվականին կապիտալն աշխատում է ԱՄՆ-ում (42,2 %), Ասիայի երկրներում (24,2%), Արևմտյան Եվրոպայում (15,3 %), Լատինական Ամերիկայում (9,3 %):

Առկա է «Սինքանսեն» արագընթաց երկաթուղիների և արագընթաց ավտոմայրուղիների ցանց։

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաջորդ աղյուսակը ցույց է տալիս 1980-2018 թվականների հիմնական տնտեսական ցուցանիշները։ Գնաճը 2%-ով պակաս, քան նշված է կանաչ սլակով[1][2]:

Տարեթիվ ՀՆԱ
(Միլիարդ դոլոր)
ՀՆԱ-ն բնկաչության թվով
ԱՄՆ դոլար
ՀՆԱ-ի աճը
(ճշգրիտ)
Գնաճի մակարդակ
(տոկոսներով)
Գործազրկություն
(տոկոսներով)
Պետական պարտք
(ՀՆԱ-ի տոկոսը)
1980 1 041,7 8 921 Green Arrow Up Darker.svg3,2 % negative increase7,8 % 2,0 % 48,8 %
1981 Green Arrow Up Darker.svg1 187,0 Green Arrow Up Darker.svg10 091 Green Arrow Up Darker.svg4,2 % negative increase4,9 % negative increase2,2 % negative increase54,0 %
1982 Green Arrow Up Darker.svg1 302,4 Green Arrow Up Darker.svg10 995 Green Arrow Up Darker.svg3,3 % negative increase2,7 % negative increase2,4 % negative increase59,0 %
1983 Green Arrow Up Darker.svg1 401,5 Green Arrow Up Darker.svg11 750 Green Arrow Up Darker.svg3,5 % Green Arrow Up Darker.svg1,9 % negative increase2,7 % negative increase64,9 %
1984 Green Arrow Up Darker.svg1 516,5 Green Arrow Up Darker.svg12 632 Green Arrow Up Darker.svg4,5 % negative increase2,3 % Straight Line Steady.svg2,7 % negative increase67,0 %
1985 Green Arrow Up Darker.svg1 647,0 Green Arrow Up Darker.svg13 634 Green Arrow Up Darker.svg5,2 % Green Arrow Up Darker.svg2,0 % positive decrease2,6 % negative increase69,7 %
1986 Green Arrow Up Darker.svg1 736,1 Green Arrow Up Darker.svg14 295 Green Arrow Up Darker.svg3,3 % Green Arrow Up Darker.svg0,6 % negative increase2,8 % negative increase75,5 %
1987 Green Arrow Up Darker.svg1 864,6 Green Arrow Up Darker.svg15 279 Green Arrow Up Darker.svg4,7 % Green Arrow Up Darker.svg0,1 % negative increase2,9 % negative increase77,3 %
1988 Green Arrow Up Darker.svg2 060,8 Green Arrow Up Darker.svg16 816 Green Arrow Up Darker.svg6,8 % Green Arrow Up Darker.svg0,7 % positive decrease2,5 % positive decrease73,2 %
1989 Green Arrow Up Darker.svg2 245,0 Green Arrow Up Darker.svg18 247 Green Arrow Up Darker.svg4,9 % negative increase2,3 % positive decrease2,3 % positive decrease66,8 %
1990 Green Arrow Up Darker.svg2 441,9 Green Arrow Up Darker.svg19 782 Green Arrow Up Darker.svg4,9 % negative increase3,1 % positive decrease2,1 % positive decrease64,3 %
1991 Green Arrow Up Darker.svg2 609,4 Green Arrow Up Darker.svg21 056 Green Arrow Up Darker.svg3,4 % negative increase3,3 % Straight Line Steady.svg2,1 % positive decrease63,5 %
1992 Green Arrow Up Darker.svg2 691,5 Green Arrow Up Darker.svg21 641 Green Arrow Up Darker.svg0 8 % Green Arrow Up Darker.svg1 8 % negative increase2 2 % negative increase68,0 %
1993 Green Arrow Up Darker.svg2 741,3 Green Arrow Up Darker.svg21 970 decrease−0,5 % Green Arrow Up Darker.svg1,2 % negative increase2,5 % negative increase74,2 %
1994 Green Arrow Up Darker.svg2 827,4 Green Arrow Up Darker.svg22 598 Green Arrow Up Darker.svg1,0 % negative increase2,1 % negative increase2,9 % negative increase85,0 %
1995 Green Arrow Up Darker.svg2 965,5 Green Arrow Up Darker.svg23 642 Green Arrow Up Darker.svg2,7 % positive decrease−0,1 % negative increase3,2 % negative increase95,9 %
1996 Green Arrow Up Darker.svg3 113,3 Green Arrow Up Darker.svg24 765 Green Arrow Up Darker.svg3,1 % Green Arrow Up Darker.svg0,1 % negative increase3,4 % negative increase101,0 %
1997 Green Arrow Up Darker.svg3 200,6 Green Arrow Up Darker.svg25 400 Green Arrow Up Darker.svg1,1 % Green Arrow Up Darker.svg1,7 % Straight Line Steady.svg3,4 % negative increase106,7 %
1998 decrease3 198,9 decrease25 318 decrease−1,1 % Green Arrow Up Darker.svg0,6 % negative increase4,1 % negative increase117,9 %
1999 Green Arrow Up Darker.svg3 239,6 Green Arrow Up Darker.svg25 592 decrease−0,3 % positive decrease−0,3 % negative increase4,7 % negative increase131,1 %
2000 Green Arrow Up Darker.svg3 405,5 Green Arrow Up Darker.svg26 850 Green Arrow Up Darker.svg2,8 % positive decrease−0,7 % Straight Line Steady.svg4,7 % negative increase137,9 %
2001 Green Arrow Up Darker.svg3 497,2 Green Arrow Up Darker.svg27 508 Green Arrow Up Darker.svg0,4 % positive decrease−0,7 % negative increase5,0 % negative increase146,8 %
2002 Green Arrow Up Darker.svg3 555,1 Green Arrow Up Darker.svg27 905 Green Arrow Up Darker.svg0,1 % positive decrease−0,9 % negative increase5,4 % negative increase156,8 %
2003 Green Arrow Up Darker.svg3 681,4 Green Arrow Up Darker.svg28 843 Green Arrow Up Darker.svg1,5 % positive decrease−0,2 % negative increase5,2 % negative increase162,7 %
2004 Green Arrow Up Darker.svg3 866,0 Green Arrow Up Darker.svg30 266 Green Arrow Up Darker.svg2,2 % Green Arrow Up Darker.svg0,1 % positive decrease4,7 % negative increase171,7 %
2005 Green Arrow Up Darker.svg4 056,8 Green Arrow Up Darker.svg31 755 Green Arrow Up Darker.svg1,7 % positive decrease−0,3 % positive decrease4,4 % negative increase176,8 %
2006 Green Arrow Up Darker.svg4 240,8 Green Arrow Up Darker.svg33 197 Green Arrow Up Darker.svg1,4 % Green Arrow Up Darker.svg0,2 % positive decrease4,1 % positive decrease176,4 %
2007 Green Arrow Up Darker.svg4 425,6 Green Arrow Up Darker.svg34 641 Green Arrow Up Darker.svg1,7 % Green Arrow Up Darker.svg0,0 % positive decrease3,8 % positive decrease175,4 %
2008 Green Arrow Up Darker.svg4 463,1 Green Arrow Up Darker.svg34 952 decrease−1,0 % Green Arrow Up Darker.svg1,4 % negative increase4,0 % negative increase183,4 %
2009 decrease4 253,4 decrease33 347 decrease−5,4 % positive decrease−1,4 % negative increase5,1 % negative increase201,0 %
2010 Green Arrow Up Darker.svg4 485,9 Green Arrow Up Darker.svg35 157 Green Arrow Up Darker.svg4,2 % positive decrease−0,7 % Straight Line Steady.svg5,1 % negative increase207,8 %
2011 Green Arrow Up Darker.svg4 573,2 Green Arrow Up Darker.svg35 775 decrease−0,1 % positive decrease−0,3 % positive decrease4,6 % negative increase222,1 %
2012 Green Arrow Up Darker.svg4 727,1 Green Arrow Up Darker.svg37 060 Green Arrow Up Darker.svg1,5 % positive decrease−0,1 % positive decrease4,3 % negative increase229,0 %
2013 Green Arrow Up Darker.svg4 899,5 Green Arrow Up Darker.svg38 478 Green Arrow Up Darker.svg2,0 % Green Arrow Up Darker.svg0,3 % positive decrease4,0 % negative increase232,5 %
2014 Green Arrow Up Darker.svg5 006,1 Green Arrow Up Darker.svg39 381 Green Arrow Up Darker.svg0,4 % negative increase2,8 % positive decrease3,6 % negative increase236,1 %
2015 Green Arrow Up Darker.svg5 128,9 Green Arrow Up Darker.svg40 392 Green Arrow Up Darker.svg1,4 % Green Arrow Up Darker.svg0,8 % positive decrease3,4 % positive decrease231,3 %
2016 Green Arrow Up Darker.svg5 243,1 Green Arrow Up Darker.svg41 297 Green Arrow Up Darker.svg0,9 % positive decrease−0,1 % positive decrease3,1 % negative increase235,6 %
2017 Green Arrow Up Darker.svg5 427,1 Green Arrow Up Darker.svg42 818 Green Arrow Up Darker.svg1,9 % Green Arrow Up Darker.svg0,5 % positive decrease2,9 % positive decrease235,0 %
2018 Green Arrow Up Darker.svg5 594,5 Green Arrow Up Darker.svg44 227 Green Arrow Up Darker.svg0,8 % Green Arrow Up Darker.svg1,0 % positive decrease2,4 % negative increase237,1 %
Ճապոնիայի իրական ՀՆԱ դինամիկան 2012-2019 թվականներին[3]
Թվական 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Փոփոխությունը %-ով 1,5 2,0 0,4 1,4 1,0 1,7 1,1 0,9

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետպատերազմյան Ճապոնիան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1939 թվականին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին, համաշխարհային շուկայում ճապոնական տեքստիլ արտադրանքը գերակշռում էր, մետալուրգիան, մեքենաշինությունը, մասնավորապես տրանսպորտային, քիմիական արդյունաբերությունը ունեցել են զարգացման բարձր մակարդակ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ոչնչացվել է ճապոնական տնտեսական ներուժի զգալի մասը։ Տնտեսության հետագա էներգետիկ վերելքի և կառուցվածքային վերափոխումների հիմքերը դրվել են գիտության և տեխնիկայի նկատմամբ կառավարական քաղաքականության վերանայման, բարձր որակավորում ունեցող աշխատանքային կադրերի պատրաստման կազմակերպման, ինչպես նաև պատերազմի ժամանակ և առաջ կուտակված արդյունաբերական շինարարության փորձի օգտագործման արդյունքում: Հետպատերազմյան տասնամյակներից մինչև 1973 թվականը, տնտեսական աճի տեմպը չափազանց բարձր է եղել՝ 1955-1973 թվականներին միջինը մոտ 10 %: Մինչև 1973 թվականի վերջը տեղի են ունեցել առանձին կարճատև անկումներ մինչև 4-6%: Հետագա տարիներին, ներմուծվող նավթի գների կտրուկ աճի հետևանքով, արտադրության աճի միջին տարեկան տեմպերը նվազել է մինչև 4,3 տոկոս: 1977-1987 թվականներին նրանց բաժինը 4,2% էր, մինչև 1990 թվականը հիմնավորված կերպով ենթադրվում էր Ճապոնիան դարձնել աշխարհի առաջատար տնտեսություն[4]։ Արմատապես փոխվել է կառուցվածքը ազգային եկամտում: Եթե գյուղատնտեսության, ձկնորսության և անտառային տնտեսության մեջ 1955 թվականին ստեղծվել է ազգային եկամտի 23% -ը, ապա 1965 թվականին՝ 11%, 1995 թվականին միայն 2.1%: Միևնույն ժամանակ, հանքարդյունաբերությունը, մշակող արդյունաբերությունը և շինարարությունը, որոնք 1955 թվականին տվել են ազգային եկամտի 29%-ը, 1995 թվականին կազմել են մոտ 40,7%: Ծառայությունների ոլորտի մասնաբաժինը, որը ներառել է տրանսպորտը, առևտուրը, ֆինանսները և վարչական գործունեությունը, 1955 թվականին կազմել է 48%, իսկ 1995 թվականին՝ 58%: 1996 թվականին աշխատանքային ռեսուրսները գնահատվել են 67,11 մլն մարդ, որոնցից 32,7 տոկոսը զբաղված էր արդյունաբերությամբ, 26,5 տոկոսը՝ առևտրում և բանկային գործունեությամբ, 24,6 տոկոսը՝ ծառայությունների ոլորտով, իսկ 5,5 տոկոսը՝ գյուղատնտեսությամբ և ձկնորսությամբ: Տարածված է աշխատողների և աշխատակիցների ցմահ վարձումը, որով աշխատում են վերամշակող արդյունաբերության աշխատողների մոտ 25 տոկոսը։

1980-ական թվականներին երկրում տեղի է ունեցել էներգատար և նյութատար արտադրությունների կրճատում արդյունաբերության կառուցվածքային ճշգրտման շրջանակներում՝ հումքի և վառելիքի ներմուծումից դրա կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով: Ճապոնական տնտեսության յուրատեսակ առանձնահատկությունը խոշոր կոնցեռնների համադրությունն է մեծ թվով փոքր ձեռնարկությունների հետ։ Հսկա մենաշնորհները (այդ թվում՝ «Mitsubishi», «Mitsui», «Sumitomo», «Fuji», «Sanwa» և այլն) վերահսկել են տնտեսության գրեթե բոլոր ճյուղերը:

Երկրում երկար ժամանակ գոյություն է ունեցել «ցմահ վարձման համակարգ», երբ աշխատողին չի կարելի մի ընկերությունից մյուսին անցնել։ Եթե նա որոշել է դա անել, նա համարվում է դավաճան և նրա արհամարհանքով էին վերաբերվում:

21-րդ դար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած Ճապոնիայի տնտեսությունում տեղի ունեցած փլուզմանը, և այն բանին, որ արտադրությունը (հիմնականում սպառողական էլեկտրոնիկա) տեղափոխվել է արտասահման (ինչն ազդել է 90-ականներին երկրի ներսում պահանջարկի նվազման վրա), աստիճանաբար ճապոնական տնտեսությունը վերականգնվել է, և 2003 թվականից հետո կրկին աճ է նկատվել:

2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին «Nikkei» 225 ինդեքսը նվազել է մինչև 2003 թվականի մայիսից ի վեր ամենացածր նիշը՝ իջնելով 881,06 կետով (-9,62 %) և կազմելով 8276,43 կետ: Ճապոնիայի բանկը հայտարարել է 35,5 մլրդ դոլար ուղղելու մտադրության մասին։ Ֆինանսական շուկային աջակցելու համար ավելի վաղ ԿԲ-ն մոտ 40 մլրդ դոլար էր հատկացրել[5]։ Նույն օրը սնանկ է դարձել «Yamato Life Insurance Co. Ltd» ապահովագրական ընկերությունը, որի պարտքի գումարը կազմել է մոտ 2,7 մլրդ դոլար[6]:

2008 թվականի երկրորդ կիսամյակում տնտեսությունը մտել է ռեցեսիայի մեջ։ Օրինակ՝ նոյեմբերին ավտոմեքենաների վաճառքի ծավալն ընկել է ավելի քան 27 տոկոսով՝ 1969 թվականից ի վեր հասել է նվազագույն մակարդակի[7]։

2009 թվականի փետրվարին հարցման ենթարկված 24 տնտեսագետներ կարծում էին, որ Ճապոնիայի ՀՆԱ-ն 2008 թվականի 4-րդ եռամսյակում նվազել է 11,7 տոկոսով՝ արտաքին պահանջարկի նվազման պատճառով[8]։

Ռեսուրսներ և էներգետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճապոնիան ունի հանքանյութերի զգալի պաշարներ, այն գրեթե ամբողջությամբ ապահովում է իրեն հատկապես շինարարական նյութերով, մասնավորապես ցեմենտով:

Հակառակ դրան՝ Ճապոնիան աղքատ է մետաղներով և էներգետիկ ռեսուրսներով։ Երկիրն առավելապես ներկրում է դրանք արտասահմանից, ինչը խոցելի է դարձնում արտաքին ազդեցությունների համար։

Ճապոնիայում կան համաշխարհային ամենաբարձր որակի ոսկու աննշան պաշարներ, որոնք արդյունահանվում են Կագոսիմա պրեֆեկտուրայի Իսա քաղաքի Հիսիկարի հանքում:

Ճապոնական արդյունաբերության մեջ օգտագործվող ամբողջ երկաթի հանքաքարի, ալյումինի և պղնձի 100%-ը ներմուծվում է արտասահմանից: 2004 թվականի դրությամբ երկաթի հանքաքարի խոշորագույն մատակարարներն են եղել Ավստրալիան (62 %), Բրազիլիան (21 %) և Հնդկաստանը (8%), ալյումինը՝ Ավստրալիան (45%), Ինդոնեզիան (37%), Հնդկաստանը (13%), պղնձինը՝ Չիլին (21%), Ինդոնեզիան (19%), Ավստրալիան (10%):

Էներգետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էներգետիկ վառելիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1960-ականները Ճապոնական տնտեսությունն աշխատել է քարե ածուխի վրա, սակայն էներգետիկ հեղափոխությունից հետո անցել է նավթի սպառմանը։ 1973 և 1979 թվականների նավթային ճգնաժամերի կապակցությամբ Ճապոնիայի կառավարությունը որոշում է ընդունել նվազեցնել երկրի նավթային կախվածությունը սեփական միջուկային էներգետիկայի զարգացման և ձեռնարկությունների մի մասը բնական գազի փոխադրելու միջոցով:

Ածուխ օգտագործվում է ճապոնական մետալուրգիայի և ջերմային էլեկտրակայաններում: 2004 թվականի դրությամբ նրա մասնաբաժինը երկրի էներգահաշվեկշռում կազմում էր շուրջ 22 տոկոս։ Ճապոնիան 1960-ականներին ամբողջությամբ հրաժարվել է սեփական ածուխի արդյունահանումից և այն ներկրել է անհրաժեշտ քանակությամբ Ավստրալիայից (57 %), Ինդոնեզիայից (16 %) և Չինաստանից (13%) արդյունաբերության համար: 2002 թվականին երկրում փակվել է վերջին ածխի հանքը։

Նավթը Ճապոնիայում օգտագործվող հիմնական էներգառեսուրսն է, որի մասնաբաժինը երկրի էներգետիկ հաշվեկշռում կազմում է մոտ 50 տոկոս: Հիմնական վառելանյութերն են՝ բենզինը, կերոսինը, դիզելային վառելիքը, մազութը, լիգրոինը: 2004 թվականի դրությամբ այդ ռեսուրսի 99,7%-ը Ճապոնիան ներմուծել է։ Դրանցից 90 %-ը նավթն է Մերձավոր Արևելքի երկրներից՝ Սաուդյան Արաբիայից (31%), Արաբական Միացյալ Էմիրություններից (25 %), Իրանից (13 %), Քաթարից (9 %), Քուվեյթից (8%): Քանի որ Ճապոնիայի բարձր կախվածություն ունի նավթից և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի քաղաքական անկայունությունից, երկրի կառավարությունը փորձում է օգտագործել այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրներ, ինչպիսիք են բիոէթանոլը:

Ճապոնիան աշխարհում վեցերորդ շուկան է բնական գազի սպառման ընդհանուր ծավալով, ընդ որում՝ ամբողջ գազը մատակարարվում է հեղուկացված ձևով՝ երկիրը խոշորագույնն է և հեղուկացված բնական գազի սպառումով[9]։ Բնական գազն օգտագործվում է ջերմային էլեկտրակայաններում, քաղաքներում, ինչպես նաև որպես ավտոմեքենաների վառելիք: Այն համարվում է էներգիայի ավելի էկոլոգիապես մաքուր աղբյուր, քանի որ ածխաթթու գազի արտանետումը մթնոլորտ ավելի քիչ է, քան ածխի կամ նավթամթերքի սպառման դեպքում: 1970-ականների նավթային ճգնաժամերից հետո բնական գազի մասնաբաժինը երկրի էներգահաշվեկշռում աճել է: 2004 թվականին այն կազմել է ավելի քան 13 տոկոս: Այդ ռեսուրսի 96,5 տոկոսը Ճապոնիան ներկրել է դրսից: Մինչև 2005 թվականը Ճապոնիայի խոշորագույն բնական գազի արտահանողն էր Ինդոնեզիան։ Սակայն, Ինդոնեզիայի տնտեսության զարգացման, Ինդոնեզիայի ներքին շուկայի պահանջարկի աճի և գազի մատակարարման կրճատման պատճառով Ինդոնեզիայի տեղը զբաղեցրել է Մալազիան: 2009 թվականի դրությամբ Ճապոնիան բնական գազ է ներմուծել Մալայզիայից (22 տոկոս), Ավստրալիայից (20 տոկոս), Ինդոնեզիայից (18 տոկոս), Բրունեյից (12 տոկոս) և Քաթարից (12 տոկոս):

Էլեկտրաէներգետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչ օրս (2018) Ճապոնիայում աշխատում են[10]՝

  • 18 ածուխ ՋԷԿ 21,8 գիգավատ էներգիայի հզորությամբ: Դրանցից 10-ը աշխատում են ածուխի հորատման, 8-ը՝ բիտումացված ածուխների վրա
  • 18 գազային ջերմաէլեկտրակայան 46,5 գիգավատ ընդհանուր հզորությամբ՝

8 կայաններ, որոնք այրում են տարբեր նավթամթերքներ, 15,8 գիգավատ հզորություն

  • Տարբեր չափի 63 հիդրոէներգետիկայի օբյեկտների, 32,5 գիգավատի ընդհանուր գեներացնող հզորությամբ
  • 28 արևային սերնդի կայաններ, 1,1 գիգավատ
  • 18 երկրաջերմային կայան, 537 մեգավատ
  • 30 հողմակայան՝ 845 մեգավատ հզորությամբ, որոնցից 29-ը՝ առափնյա
  • Դիզելային վառելիքով աշխատող մեկ ՋԷԿ՝ 280 մեգավատ հզորությամբ

2013 թվականին առաջնային էներգառեսուրսների սպառումը կազմել է 474,0 մլն տոննա նավթային համարժեքով, որից 44,1%-ը բաժին է ընկել նավթին, 27,1%-ը՝ ածխին, 22,2%-ը ՝ բնական գազին, 4,0%-ը՝ հիդրոէներգիային, 2,0%-ը՝ այլ վերականգնվող աղբյուրներին[11]։ 2010 թվականին Ճապոնիան 18,1%-ով ապահովում էր իրեն էլեկտրաէներգիայով[12]։

Էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը հասել է 900 մլրդ կՎտժ/տարի: Ընդհանուր էներգիայի սպառումը (4.2 պայմանական վառելիքի մեկ բնակչի) մոտավորապես նույնն է, ինչ Արևմտյան Եվրոպայում.

ՋԷԿ-երն արտադրում են էլեկտրաէներգիայի մոտ 2/3 մասը: Այս հզոր կայանները, որոնք աշխատում են նավթի կամ գազի վրա, տեղադրվում են սպառողից ոչ հեռու, այսինքն, Կանտոյի, Տոկայի և Կինտոյի շրջաններում խաղաղօվկիանոսյան ափին:

Ատոմային էներգետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ատոմային էներգետիկայի զարգացման հարցում Ճապոնիան զիջում է միայն ԱՄՆ-ին և Ֆրանսիային։ 2006 թվականին ճապոնական ատոմակայաններին բաժին էր ընկնում էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր արտադրության մոտ 30 տոկոսը։

Ճապոնիայում սպառվող ուրանի ընդհանուր ծավալը կազմում է 8,7 հազար տոննա, միջուկային վառելիքի 60 տոկոսը երկիրը ստանում է Ավստրալիայից և Կանադայից: 90-ական թվականներին երկիրը սկսել է հարստացնել ուրանը։

Գյուղատնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճապոնիայի գյուղատնտեսական հողերը կազմում են նրա տարածքի մոտ 13 տոկոսը։ Ավելի քան կեսը այդ տարածքների դաշտեր են, որոնք օգտագործվում են բրնձի մշակման համար: Միջին հաշվով մեկ ֆերմերային տնտեսություն ունի 1,8 հա վարելահող։ Հոկայդոյի համար այդ ցուցանիշը կազմում է 18 հա, իսկ մնացած 46 պրեֆեկտուրաների համար՝ 1,3 հա։ Դրանք մշակվում են բազմաթիվ ֆերմերների, որպես կանոն, առանց մեծ գյուղատնտեսական տեխնիկայի կիրառման, օգտագործելով բնական կամ քիմիական պարարտանյութ: Քանի որ երկրում բացակայում է հարթավայրային հողը, շատ հողեր գտնվում են լեռների լանջերին, ինչը նույնպես դժվարացնում է տեխնիկայի օգտագործումը:

20-րդ դարի վերջից Ճապոնիային բնորոշ է եղել վարելահողերի արագ կրճատումը, հատկապես՝ զալիվ դաշտերի։ Կրճատման պատճառ են համարվել ճապոնացիների անցումը ավանդական արևմտյան կենսակերպից՝ բրնձի սպառման նվազումը և ցորենի, մսի, կաթնամթերքի սպառման ավելացումը և այլն: Վարելահողերի կրճատման մեկ այլ պատճառ է հանդիսանում ուրբանիզացիան, ինչպես նաև տնտեսության երկրորդական և երրորդային հատվածների ձեռնարկությունների զարգացումը: Նախկին գյուղատնտեսական հողերը տրամադրվում են բնակելի տարածքների, գործարանների, գրասենյակների կամ ճանապարհների կառուցման համար։

1985 թվականին դրանք եղել են 3460 հազար, իսկ 2005 թվականին՝ ընդամենը 2240 հազար[13]։ Ընդ որում, 65 տարեկանից բարձր անձանց բաժինը հիմնականում գյուղատնտեսությունում զբաղվածների շրջանում կտրուկ աճել է՝ 1985 թվականին 19,5 տոկոսից 2005 թվականին հասնելով 57,4 %[13]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Report for Selected Countries and Subjects»։ www.imf.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-09-10 
  2. «Report for Selected Countries and Subjects»։ www.imf.org։ Վերցված է 2019-04-12 
  3. «IMF Executive Board Concludes 2018 Article IV Consultation with Japan»։ IMF (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-12-02 
  4. Глобальный финансово-экономический кризис // Свободная мысль
  5. Амагаев М. Мировой финансовый кризис добрался до Японии Archived 2014-01-03 at the Wayback Machine. // РБК, 10 октября 2008
  6. Амагаев М. Первая жертва кризиса в Японии Archived 2015-03-16 at the Wayback Machine. // Ведомости, 10 октября 2008
  7. Продажи автомобилей в Японии упали до уровня 1969 года(չաշխատող հղում) // Autonews, 02/12/2008
  8. Еврозона переживает первую рецессию со времени введения евро // Bloomberg News в NEWSru, 4 декабря 2008
  9. Максим Майорец, Константин Симонов Сжиженный газ — будущее мировой энергетики. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — С. 110. — 360 с. — ISBN 978-5-9614-4403-2
  10. Япония предала цивилизованный мир, взявшись за "черные технологии" // Рамблер, 29.09.2018
  11. http://www.histant.ru/sites/default/files/inafran/Rassohin_disser.pdf С. 174
  12. http://www.histant.ru/sites/default/files/inafran/dis%20Michenko.pdf С. 18
  13. 13,0 13,1 http://japanstudies.ru/images/books/japan_2011.pdf(չաշխատող հղում)