Էմմի Դեստին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էմմի Դեստին
Դիմանկար
Ծնվել էփետրվարի 20, 1878(1878-02-20)[1] կամ փետրվարի 26, 1878(1878-02-26)[2][2][3][…]
ԾննդավայրՊրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[2][2][3]
Մահացել էհունվարի 28, 1930(1930-01-28)[4][5][2][…] (51 տարեկան) կամ հունվարի 29, 1930(1930-01-29)[6] (51 տարեկան)
Մահվան վայրՉեսկե Բուդյովիցե, Չեսկե Բուդեյովիցեի շրջան, Չեխիա[2][2][3]
ԳերեզմանՎիշեհրադսկե գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխոսլովակիա
Մասնագիտությունթարգմանիչ, երգչուհի, օպերային երգչուհի, մանկավարժ, բանաստեղծուհի, երաժիշտ և գրող
Ստորագրություն
Emmy Destinn - podpis.png
Emmy Destinn Վիքիպահեստում
Էմմի Դեստինը վարդերի հետ, 1919

Էմմի Դեստին (Ema Destinnová (փետրվարի 20, 1878(1878-02-20)[1] կամ փետրվարի 26, 1878(1878-02-26)[2][2][3][…], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[2][2][3] - հունվարի 28, 1930(1930-01-28)[4][5][2][…] կամ հունվարի 29, 1930(1930-01-29)[6], Չեսկե Բուդյովիցե, Չեսկե Բուդեյովիցեի շրջան, Չեխիա[2][2][3]), չեխ օպերային սոպրանո ուժեղ ու բարձր քնարական-դրամատիկ ձայնով։ Կարիերան անցկացրել է և՛ Եվրոպայում, և՛ Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Una partita a poker», Պուչինիի «La fanciulla del West » օպերայի գլխավոր դրվագներից մեկը․ Միննի՝ Էմմի Դեստին, Ջոնսոն՝ Էնրիկո Կարուզո

Էմիլի Պավլինա Վենչեսլավա Կիտտլովան ծնվել է Պրահայում, որն այն ժամանակ գտնվում էր Ավստրո-Հունգարական կայսրության կազմում։

Տասներեք տարեկանից վոկալի դասեր է ստացել Մարի Մարիա վոն Դրեգեր Լոեվ-Դեստինից, որի ազզգանունն օգտագործել է որպես նրան ուղղված հարգանքի նշան։ Դրեզդենի պետական օպերայում կարճ ժամանակով աշխատելուց հետո նրան թույլատրվել է հեռանալ, բայց 1897 թվականին Պրահայի Ազգային թատրոնը մերժել է նրան[7]։ 1898 թվականի հուլիսի 19-ին Բեռլինի պետական օպերայում հանդես է եկել դեբյուտով, կատարելով «Գեղջկական ասպետություն» օպերայից Սանտուցցայի դերերգը[7]։ Այնպիսի հաջողություն է արձանագրել, որ օպերայի ադմինիստրատորն անմիջապես նրան աշխատանքի է ընդունել։ Այդ ժամանակ ընդամենը տասնինը տարեկան էր, բայց շուտով ձայնով ու դերակատարումներով հմայել է բեռլինյան ունկնդրին։ Բեռլինյան օպերայում աշխատել է մինչև 1909 թվականի հոկտեմբերի 27-ը։ Երգել է 54 օպերաներում, այդ թվում՝ 12 պրեմիերաներում[7]։

1901 թվականին միջազգային համբավ է ձեռք բերել, երբ հրավիրվել է գերմանական Բայրոյթի թատրոնում երգելու Սենտայի դերերգը «Թռչող հոլանդացի» օպերայից։ Նույն դերակատարմամբ հանդես է եկել նաև հաջորդ տարի[8]։

Լոնդոնի Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում առաջին անգամ հանդես է եկել 1904 թվականի մայիսի 2-ին «Դոն Ժուան» օպերայից Դոննա Աննայի դերակատարմամբ։ Հաջորդ երկու համերգաշրջանների ընթացքում այնտեղ հանդես է եկել մի քանի այլ օպերաներում, այդ թվում՝ «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայի լոնդոնյան պրեմիերան Կարուզոյի հետ։ Մետրոպոլիտենյան օպերայում դեբյուտը տեղի է ունեցել 1908 թվականին «Աիդա» օպերայի հանրահայտ բեմադրությամբ, երբ արդեն ավարտել էր պայմանագիրը բեռլինյան օպերայի հետ։ Երկու տարի անց Մետրոպոլիտեն օպերայում կերտել է Միննիի դերը Պուչինիի «La fanciulla del West» օպերայում, կրկին հանդես գալով Կարուզոյի հետ դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինիի ղեկավարությամբ[9]։

Էմմի Դեստինի հուշաքարը Տրշեբոն քաղաքի մերձակայքում

Թեև մեծ հաջողությունների է հասել Վագների օպերաների թեթև դերակատարումների մեջ, նրա սպինտո ձայնն ավելի հարմար էր գերմանական երաժշտության համար։ Գերազանց է կատարել նաև «Կարմեն» օպերայի ֆրանսերեն դերակատարումը, որտեղ մրցակցության մեջ է մտել Էմմա Կալվեի հետ, ինչպես նաև Աիդայի, Մադամ Բատերֆլայի ու Լեոնորայի («Տրուբադուր») իտալերեն դերերգերը[10]։

Առաջին աշխարհամարտը մեծ հարված է հասցրել Դեստինի կարիերային։ 1914 թվականին պատերազմի սկսվելուց հետո վերադարձել է իր հայրենիք, բայց հայրենասեր չեխ ընդդիմության հետ կապերի պատճառով նրա անձնագիրն անվավեր է ճանաչվել։ Ստիպված է եղել մնալ իր ամառանոցում մինչև պատերազմի ավարտը։ 1919 թվականին վերադարձել է Մետրապոլիտեն օպերա, բայց ձայնն արդեն առաջվանը չէր ու նրան նյու յորքյան հանդիսատեսի սրտում արդեն փոխարինել էին նոր սերնդի երգչուհիները, սակայն շարունակել է այնտեղ հանդես գալ մինչև 1921 թվականը[10]։

Վերջին տարիներ և մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերադարձել է Չեխոսլովակիա, որտեղ 1923 թվականին ամուսնացել է չեխական օդուժի սպա Ժոզեֆ Հալսբախի հետ։ 1926 թվականին հրաժեշտ է տվել բեմին ու իր ծննդյան 52-ամյակից մեկ ամիս առաջ կաթվածից վախճանվել Չեսկե Բուդյովիցե քաղաքում։ Հուղարկավորվել է Պրահայի Վիշեգրադյան գերեզմանատանը[10]։

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1996 թվականին պատկերվել է 2,000 չեխական կրոնա թղթադրամի վրա[11]։ Աստերոիդների գոտու գլխավոր 6583 Destinn աստղակերպն անվանվել է նրա պատվին։


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 filmportal.de — 2005.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=jk01022229
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 https://www.digitalarchivioricordi.com/it/people/display/86 — 1808.
  4. 4,0 4,1 4,2 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 записи гражданского статуса
  7. 7,0 7,1 7,2 Černušák Gracián, Štědroň Bohumír, Nováček Zdenko, eds. (1963)։ Československý hudební slovník I. A–L (Czech)։ Prague: Státní hudební vydavatelství։ էջ 231 
  8. Macy Laura Williams (2008)։ The Grove Book of Opera Singers (անգլերեն)։ Oxford University Press։ ISBN 978-0-19-533765-5 
  9. «Emmy Destinn | Czech singer»։ Encyclopedia Britannica (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-03-09 
  10. 10,0 10,1 10,2 «Hudební Slavnosti Emy Destinnové»։ www.festival-ed.cz։ Վերցված է 2020-03-09 
  11. "Czech Bank Issues Updated 2,000 Koruna" by Kerry Rodgers, numismaster.com (27 August 2007)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]