Կարմեն (օպերա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox music.png
Կարմեն
Carmen
1875 Carmen poster.jpg
Տեսակ ֆրանսիական օպերա և օպերա
Ժանր Երաժշտականդրամա
Կոմպոզիտոր Ժորժ Բիզե
Լիբրետտոյի
հեղինակ
Անրի Մելիակ, ԼյուդովիկՀալևի
Լիբրետտոյի
լեզու
ֆրանսերեն
Սյուժեի աղբյուր Պրոսպեր Մերիմեի «Կարմեն»նովել
Գործողությունների քանակ 4
Գործողության տեղ Իսպանիա
Ստեղծման տարեթիվ 1873
Առաջնախաղի տարեթիվ մարտի 3, 1875
Առաջնախաղի վայր Փարիզ
Carmen Վիքիպահեստում

Կարմեն (անգլ.՝ Carmen), ֆրանսիացի երգահան Ժորժ Բիզեի չորս գործողությամբ օպերան։ Ֆրանսերեն լիբրետոն Անրի Մելյակի և Լյուդովիկ Հալևիի ըստ Պրոսպեր Մերիմեի «Կարմեն» նովելի (1845)։ Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1875 թվականի մարտի 3-ին Փարիզի «Opéra-Comique» թատրոնում։ Սկզբնապես առաջացրել է երաժշտական քննադատների սուր քննադատությունը՝ ինչն անուղղակի պատճառ է հանդիսացել սրտի կաթվածից 1875 թվականի հունիսի 3-ին Բիզեի հանկարծահաս մահվան։ 1875 թվականի հոկտեմբերին բեմադրվել է Վիեննայում, ինչից և սկսվել է օպերայի համաշխարհային հռչակը։

Օպերան համարվում է ֆրանսիական երաժշտական թատրոնի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և այսօր էլ ընդգրկված է աշխարհի խոշորագույն օպերային թատրոնների մշտական խաղացանկերում։

Հայաստանյան բեմադրությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում բեմադրվել է Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում՝ 1934 թվականին (դիրիժոր՝ Ս.Չարեկյան, բեմ.` Ա.Բուրջալյան)[1], 1941 թվականին (դիրիժոր` Գ. Բուդաղյան, բեմ՝ Ա. Գուլակյան)[2], 1972 թվականին (դիրիժոր՝ Գ. Տերտերյան, բեմ.` Վ. Բագրատունի)[3], 2001 թվականին (դիրիժոր` Կ. Դուրգարյան, բեմ.՝ Ա. Մելիքսեթյան)[4]:

Պաստառ, Ռոզաբել Մորիսոնը Կարմենի դերում (ԱՄՆ, 1896)

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]