Կարմեն (օպերա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Picto infobox music.png
Կարմեն
Carmen
1875 Carmen poster.jpg
Տեսակֆրանսիական օպերա և օպերա
ԺանրԵրաժշտական դրամա
ԿոմպոզիտորԺորժ Բիզե
Լիբրետտոյի
հեղինակ
Անրի Մելիակ, Լյուդովիկ Հալևի
Սյուժեի աղբյուրՊրոսպեր Մերիմեի «Կարմեն» նովել
Գործողությունների քանակ4 արար
Գործողության տեղԻսպանիա
ԿերպարներCarmen?, Don José?, A guide?, Micaëla?, Lillas Pastia?, Frasquita?, Mercédès?, Moralès?, Zuniga?, Le Dancaïre?, Le Remendado?, Escamillo? և Carmen?
Ստեղծման տարեթիվ1873
Առաջնախաղի տարեթիվմարտի 3, 1875
Առաջնախաղի վայրՓարիզ
Հրատարակման տարեթիվ19-րդ դար
Carmen Վիքիպահեստում

Կարմեն (անգլ.՝ Carmen), ֆրանսիացի երգահան Ժորժ Բիզեի չորս գործողությամբ օպերան։ Ֆրանսերեն լիբրետոն Անրի Մելյակի և Լյուդովիկ Հալևիի ըստ Պրոսպեր Մերիմեի «Կարմեն» նովելի (1845)։ Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1875 թվականի մարտի 3-ին Փարիզի «Opéra-Comique» թատրոնում։ Սկզբնապես առաջացրել է երաժշտական քննադատների սուր քննադատությունը՝ ինչն անուղղակի պատճառ է հանդիսացել սրտի կաթվածից 1875 թվականի հունիսի 3-ին Բիզեի հանկարծահաս մահվան։ 1875 թվականի հոկտեմբերին բեմադրվել է Վիեննայում, ինչից և սկսվել է օպերայի համաշխարհային հռչակը։

Օպերան համարվում է ֆրանսիական երաժշտական թատրոնի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և այսօր էլ ընդգրկված է աշխարհի խոշորագույն օպերային թատրոնների մշտական խաղացանկերում։

Հայաստանյան բեմադրությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում բեմադրվել է Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում՝ 1934 թվականին (դիրիժոր՝ Ս.Չարեկյան, բեմ.` Ա.Բուրջալյան)[1], 1941 թվականին (դիրիժոր` Գ. Բուդաղյան, բեմ՝ Ա. Գուլակյան)[2], 1972 թվականին (դիրիժոր՝ Գ. Տերտերյան, բեմ.` Վ. Բագրատունի)[3], 2001 թվականին (դիրիժոր` Կ. Դուրգարյան, բեմ.՝ Ա. Մելիքսեթյան)[4]:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]