Էմիլ Դյուրկհեյմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Էմիլ Դյուրկհեյմ
Émile Durkheim
Emile Durkheim.jpg
Ծնվել է ապրիլի 15, 1858({{padleft:1858|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Էպինալ[3]
Մահացել է նոյեմբերի 15, 1917({{padleft:1917|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2] (59 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[3]
Գերեզման Մոնպարնաս գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Second French Empire
Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետություն
Մասնագիտություն մարդաբան, փիլիսոփա, սոցիոլոգ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեության ոլորտ Հասարակագիտություն
Անդամակցություն Մարդու իրավունքների լիգա
Ալմա մատեր Բարձրագույն նորմալ դպրոց և Լուի լը Գրան լիցեյ
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[4]
Գիտական ղեկավար Émile Boutroux
Հայտնի աշակերտներ Մարսել Մոս
Ազդվել է Լուի Գաբրիել Ամբուազ դե Բանալդ[5], Օգյուստ Կոնտ և Հերբերտ Սփենսեր
Émile Durkheim Վիքիպահեստում

Էմիլ Դյուրկհեյմ (1858 -1917), ֆրանսիացի փիլիսոփա, պոզիտիվիստ-սոցիոլոգ, ֆրանսիական սոցիոլոգիական դպրոցի հիմնադիր։ Դյուրկհեյմի սոցիոլոգիական ըմբռնումների վրա հատկապես ազդել են Օ․ Կոնտի մտքերը։

Գաղափարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դյուրկհեյմը հասարակությունը համարել է առանձին հոգևոր իրողություն, որը չի հանգում անհատների համագումարին եւ որի օրենքները տարբերվում են անհատական հոգեբանության օրենքներից։ Նա փորձել է սոցիալական երեւույթների տեսական վերլուծությունը միացնել էմպիրիկականին։ Հասարակությունը վերլուծելիս պետք է ելնել սոցիալական փաստերից, որոնք հանդես են գալիս հասարակական հիմնարկությունների, օրենքների, կանոնադրությունների ձեւով․ կարծում էր Դյուրկեյմը։ Սոցիոլոգիան, բնական գիտությունների նման, պետք է կիրառի հետազոտման օբյեկտիվ մեթոդներ։ Հասարակությունը, ըստ Դյուրկհեյմի, բնորոշվում է սոցիալական համերաշխությամբ, որը լիում է երկու տեսակի՝ օրգանական եւ մեխանիկական։ Մեխանիկական համերաշխությունը բնորոշ է արխաիկ հասարակություններին եւ հիմնված է անհատական գիտակցության նմանության վրա, իսկ օրգանականը՝ ժամանակակից հանրություններին եւ հիմնված է ֆունկցիայի բաժանման եւ անհատական տարբերության վրա։

Մատերիալիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դյուրկհեյմի գաղափարների վրա մեծապես ազդել են ժամանակի մատերիալիստական ըմբռնումները։ Նա հակասական վերաբերմունք ուներ մարքսիզմի հանդեպ, այնուամենայնիվ՝ կարծում էր, որ հեղափոխությունը սխալ է եւ նախընտրում էր զարգացման բուրժուա-ռեֆորմիստական ուղին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 Дюркгейм Эмиль // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11901387t
  5. Encyclopedia of Modern Christian Politics (2006 ed.) Greenwood Publishing Group, 2006. — P. 66. — ISBN 978-0-313-32362-1
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 426 CC-BY-SA-icon-80x15.png