Գլինտվեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գլինտվեյն
Mulled-wine-2.jpg
Ենթատեսակ ըմպելիք
Բաղաբրամասեր red wine, դարչին, Syzygium aromaticum և Նարնջենի
Mulled wine Վիքիպահեստում

Գլինտվեյն (գերմ.՝ Glühwein (գլյուվայն) glühender Wein՝ հագեցած գինի, տաք գինի[1]), տաք ալկոհոլային ըմպելիք՝ պատրաստված կարմիր գինուց: Պատրաստման համար գինին տաքացնում են մինչև 70-80 C° աստիճան, ավելացնելով շաքարավազ (մեղր) և տարատեսակ համեմունքներ[1][2][3]: Ավանդաբար օգտագործում են Ավստրիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Չեխիայում Սուրբծննդյան տոնավաճառների և բացօթյա տոնակատարությունների ժամանակ: Որոշ երկրներում գլինտվեյնը օգտագործում են նաև Հելոուինի ժամանակ[4]:

Խմիչքի պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին բաղադրատոմսերը, որոնք բավականին նման են այսօրվա գլինտվեյնին, հայտնի էին դեռևս Հին Հռոմում: Այդ ժամանակ գինին խառնում էին համեմունքների հետ, սակայն չէին տաքացնում: Իսկական տաք գինիները հայտնվեցին միջնադարում Հյուսիսային և Կենտրոնական Եվրոպայի երկրներում: Ըմպելիքը պատրաստում են հիմնականում ֆրանսիական բորդո գինուց, կամ էլ այլ տեսակի, սակայն կրկին կարմիր գինուց, ավելացնում են խոլնջան (լատ.՝ Alpínia officinárum) բույսի արմատներ:

Անվան առաջացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսերեն «գլինտվեյն» բառը առաջացել է գերմաներեն «glühend(er) Wein» բառի ռեդուկցիայի ենթարկելու հետևանքով. գերմաներեն «glühend» բառը ձևափոխվել է «գլինտի»: Բացառված չէ նաև, որ այդ բառը ռուս իրականության մեջ հայտնվել է ոչ թե հինգերմանական լեզվից, այլ լեհերեն «glintwajn» բառից, որը սկզբում առաջացել է հենց Լեհաստանում[3][5]: Հայերենում այս բառը նույնպես փոխ է առնվել ռուսերենից:

Պատրաստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլինտվեյն պատրաստելու համար հիանալի կերպով համապատասխանում են կարմիր չոր կամ կիսաչոր ոչ թունդ գինիները: Որոշ բաղադրատոմսերում հիմնական մասին՝ գինուն ավելացնում են կոնյակ կամ ռոմ: Ալկոհոլի պարունակությունը, ըստ գերմանացիների, գլինտվեյնում չպիտի ցածր լինի 7 %-ից: Գոյություն ունի գլինտվեյն պատրաստելու երկու հիմնական եղանակ. ջրով և անխառն[6]:

Անխառն գլինտվեյին պատրաստելու եղանակը.

Գլինտվեյնը Սուրբծննդյան բաժակով

Կարմիր կիսաչոր կամ չոր գինին տաքացնում են մինչև 70~78 °C շաքարավազով և համեմունքներով: Տաքացումը կատարում են միջին ուժգնության կրակի վրա՝ հընթացս անընդհատ խառնելով: Դրանից հետո թողնում են, որ գլինտվեյնը հանգստանա՝ կափարիչը փակ վիճակում 40-50 րոպե: Բնորոշ համուհոտը գլինտվեյնը հիմնականում ձեռք է բերում այս հանգստի պահին: Գլինտվեյնը պատրաստելու ժամանակ չպետք է հասցնել եռման աստիճանի: Համեմունքները պետք է ավելացնել ոչ աղացած վիճակում, այլ հատիկավոր: Որպես կանոն գլինտվեյնի մեջ ավելացնում են.

Որոշ բաղադրատոմսերում եփելու ընթացքում համեմունքներից ավելացնում են նաև սև հատիկավոր պղպեղ, հոտավետ պղպեղ, դափնու տերև, հիլ: Համեմունքներից զատ ավելացնում են նաև խնձոր, չամիչ և ընկուզեղեն:

Ջրով գլինտվեյին պատրաստելու եղանակը.

Կաթսայի մեջ ավելացնում են սովորական խմելու ջուրը. 150—200 միլիլիտր ջուրը 1 լիտր գինու հարաբերությամբ: Համեմունքները մի քիչ եփում են ջրի մեջ, որպեսզի իրենց համն ու եթերային յուղերը տան ջրին: Դրանից հետո ավելացնում են շաքարավազ կամ մեղր: Իսկ ամենավերջում նոր գինին են ավելացնում:

Այս բաղադրատոմսով պատրաստելուց նույնպես պետք է խուսափել գլինտվեյնը հասցնել եռման ջերմաստիճանի: Եռալու դեպքում նա վայրկենապես կորցնում է իր հիանալի բույրը և համային արժեքները: Ինչպես նաև եռալուց ցնդում է ալկոհոլը: Հենց անհետանում է գինու մակերևույթին գոյացած սպիտակ փրփուրը, պետք է արագորեն հանել կրակի վրայից:

Գլինտվեյնը հրամցնում են գավաթներով կամ բարձր ըմպանակներով՝ հաստ ապակե պատերով: Բոլոր բաժակները պետք է հարմար բռնակներ ունենան:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Глинтвейн // Новая иллюстрированная энциклопедия. Кн. 5. Ге-Да. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2002. — 256 с.: ил. — С. 90.ISBN 5-85270-197-1 (кн. 5), ISBN 5-85270-218-8.
  2. Глинтвейн // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.
  3. 3,0 3,1 Крысин Л. П. Толковый словарь иноязычных слов. — 2-е изд., доп. — М.: Русский язык, 2000. — С. 189 — (Б-ка словарей рус. яз.) ISBN 5-200-02699-7
  4. John, J. A Christmas Compendium. Continuum. — P. 80. ISBN 0-8264-8749-1.
  5. Ответ Справочной службы русского языка на вопрос № 256499, Грамота.ру
  6. Глинтвейн в домашних условиях

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]