Գինի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարմիր գինիով բաժակ
Գինու գործարանի տակառները Արենիում

Գինի (լատ.՝ vinum), ալկոհոլային ըմպելիք (բնական թնդությունը՝ 9-16%, թունդացված՝ 16-22%), որը ստացվում է խաղողի կամ մրգա–պտղային հյութի ամբողջական կամ մասնակի խմորման միջոցով (երբեմն սպիրտի կամ այլ նյութերի ավելացմամբ)։

2010-11թթ. Արենի գյուղի մոտ քարանձավում կատարված պեղումների ընթացքում հնագետները հայտնաբերել են խաղողի տրորման, խմորման և պահպանման համար նախատեսված կավե անոթներ, բաժակներ և խաղողի կորիզներ, ինչն ապացուցում է, որ Հայաստանում գինի են պատրաստել ավելի քան 6000 տարի առաջ[1]։

Գոյություն ունեն գինիների տարբեր դասակարգումներ։ Հայաստանում ընդունված է գինիները դասակարգել ըստ սպիրտի և շաքարի պարունակության.

  • Սեղանի գինիներ
    • Չոր գինիներ (շաքարի պարունակությունը ոչ ավել քան 0,3% (3 գր/լիտր), սպիրտ՝ 9-13%)։ Գինին «չոր» է կոչվում քանի որ դրանում շաքարը գրեթե ամբողջությամբ խմորման է ենթարկվել։
    • Չոր հատուկ (սպիրտ՝ 14-16%, շաքար՝ մինչև 3 գր/լիտր)
    • Կիսաչոր (սպիրտ՝ 9-13%, շաքար՝ 5-30 գր/լիտր)
    • Կիսաքաղցր (սպիրտ՝ 9-12%, շաքար՝ 30-80 գր/լիտր)
  • Հատուկ (թունդացված)
    • Թունդ (սպիրտ՝ 17-21%, շաքար՝ 30-120 գր/լիտր)
    • Քաղցր (սպիրտ՝ 14-20%, շաքար՝ մինչև 15գր/լիտր)
    • Կիսադեսերտային (սպիրտ՝14-16 %, շաքար՝ 50-120 գր/լիտր)
    • Դեսերտային (սպիրտ՝ 15-17%, շաքար՝ 160 - 200 գր/լիտր)
    • Լիկյորային (սպիրտ՝ 12-16%, շաքար՝ 210 - 300 գր/լիտր)
  • Արոմատացված գինիներ (սպիրտ՝ 16-18% об., շաքար՝ մինչև 6-16%)
  • Փրփրուն գինիներ, գինի, որը խմորման ժամանակ հարստացվում է ածխաթթու գազով։ Ամենահայտնի փրփրուն գինին է շամպայնը, որը պատրաստվում է Ֆրանսիայի Շամպան նահանգում հայտնաբերված տեխնոլոգիայով։
    • Բրյուտ– կյուվե (սպիրտ՝ 9-13%, շաքար՝ 0 գր/լիտր)
    • Էքստրաբրյուտ (սպիրտ՝ 9-13%, շաքար՝ 3-6 գր/լիտր)
    • Բրյուտ (սպիրտ՝ 9-13%, շաքար՝ մինչև 15 գր/լիտր)

Ըստ հետազոտությունների՝ գինու չափավոր օգտագործումը նվազեցնում է սրտամկանի կաթվածի, ուղեղի արյան զեղման, ուռուցքային հիվանդությունների առաջացման հավանականության վտանգը[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]