Գալեն Կլավդիոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գալեն Կլավդիոս
Γαληνός
Galen detail.jpg
Ծնվել է 129[1]
Ծննդավայր Պերգամոն
Մահացել է 216[2]
Մահվան վայր Հռոմ
Քաղաքացիություն Հռոմեական կայսրություն
Ազգություն հույն
Մասնագիտություն բժիշկ
Ծնողներ հայր՝ Aelius Nicon
Galenus of Pergamum Վիքիպահեստում

Գալեն Կլավդիոս (հուն.՝ Γαληνός, 131 թ. Պերգամոն, Փոքր Ասիա, -201 թ. Հռոմ), անտիկ բժշկագիտության դասականներից։ Նա առաջինն է նկարագրել օրգանիզմի անատոմիաֆիզոլոգիական ամբողջյութունը։ Գալենը անատոմիան և ֆիզոլոգիան ուսումնասիրել է կենդանիների վրա կատարած փորձերի միջոցով։ Տվել է ուղեղի քառաբլուրների, թափառող նյարդի ու գանգուղեղային նյարդերից 7 զուրգի նկարագիրը և ապացուցել, որ գլխուղեղն ու ողնուղեղն են շարժումների, զգացողության և հոգեկան գործունեության կառավարողները։ Նա գտնում է որ արյան շրջանառության կենտրոնը լյարդն է, որտեղ արյունը մշակվում է, ապա անցնում աջ սիրտը, տարածվում ամբողջ մարմնով և կլանվում հյուսվածքների կողմից։ Գալենը զբաղվել է նաև դեղագիտությամբ, ուսումնասիրել է բազմաթիվ դեղաբույսեր։ Նա 158 - 164 թթ. Պերգամոնում եղել է գլադիատորների դպրոցի, 164-ին Հռոմ տեղափոխվելուց հետո՝ Մարկոս Ավրելիոս կայսեր բժիշկը։ Պահպանվել է Գալենի միայն 100 աշխատություն (հիմնականում՝ բժշկական)։ Ամիրդովլաթ Ամասիացու «Օգուտ բժշկութեան»գրքում բազմաթիվ մեջբերումներ կան Գալենից։ Հին Հռոմում Գալենի պատկերով մետաղադրամ է հատվել։

Statue of Galen in Bergama, Turkey
Galen's Opera omnia, dissection of a pig. Venice, 1565
A group of physicians in an image from the Vienna Dioscurides, named after the physician Galen shown at the top center.
De curandi ratione
Galenou apanta (1538)
Mondino dei Liuzzi, Anathomia, 1541
Galenus - De pulsibus. Greek manuscript with latin translation. Venice, ca. 1550..jpg

Տես Նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալենի գործերը թվարկված են Galenic corpusում.

Հավելյալ Նյութեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Gilbert, N W. (1960). Renaissance Concepts of Method. New York: Columbia University Press. 
  • C. Gill, T. Whitmarsh, and J. Wilkins (eds), Galen and the World of Knowledge (New York and Cambridge, 2009) (Greek Cultures in the Roman World).
  • Kudlien, Fridolf; Durling, Richard J., eds։ (1991). Galen's method of healing : proceedings of the 1982 Galen Symposium. Leiden: Brill. ISBN 90-04-09272-2. 
  • Lloyd, G.E.R. (1991). Methods and problems in Greek science. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-37419-7. 
  • Mattern, Susan P. (2013). The Prince of Medicine: Galen in the Roman Empire. https://books.google.com/books?id=8t3fGNpA3PEC. , a standardscholarly biography
  • Sarton, George (1954). Galen of Pergamon. Lawrence, KS: University of Kansas Press. 

Հիմնական աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Brock, Arthur John (1929). Greek Medicine, Being Extracts Illustrative of Medical Writers from Hippocrates to Galen. London: Dent. 
  • Galen (1991). On the therapeutic method. R.J. Hankinson, trans. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-824494-0. 
  • Walzer, Richard (1949). Galen on Jews and Christians. London: Oxford University Press. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

* Galenի գործերը «Գուտենբերգ» նախագծում

) Galien's works digitized by the BIUM (Bibliothèque interuniversitaire de médecine et d'odontologie, Paris), see its digital library Medic@.

Կաղապար:History of medicine Կաղապար:History of biology

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]