Ավետ Ավետիսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox film.png
Ավետ Ավետիսյան
Avet Avetyan.jpg
Ծնվել է նոյեմբերի 12 (24), 1897
Ծննդավայր Թբիլիսի
Մահացել է մարտի 29, 1971({{padleft:1971|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն դերասան
Ամուսին(ներ) Սիրան Ալավերդյան
Պարգևներ և մրցանակներ Ստալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, «Պատվո նշան» շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ, մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ» և ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
ԿինոՊոիսկ ID 350208

Ավետ Մարկոսի Ավետիսյան, Ավետյան (իսկական ազգանունը՝ Ոսկանյան), (նոյեմբերի 12 (նոյեմբերի 24) 1897, Թիֆլիս - մարտի 20 1971, Երևան), հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թ.), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թ.)[1], պարգևատրվել է Ստալինյան մրցանակ (1941 թ.)[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1905 թ. նա ընդունվում է Ներսիսյան դպրոց, ուր մասնակցում է աշակերտական ներկայացումներին։ Նախքան բանակ մեկնելը (1916 թ.) մանուֆակտուրայի խանութում աշխատել է իբրև աշակերտ և գործակատար։ Բանակից զորացրվելուց հետո (1918 թ.) Բաքվում մասնակցել է Հովհաննես Աբելյանի թատերախմբի ներկայացումներին։ Բեմական մկրտությունը եղել է Ոսկանի (Ա.Շիրվազադեի «Չար ոգի», 1918 թ.) դերակատարումը։ Այնուհետև Աբելյանի հետ գալիս է Թիֆլիս, ուր խաղում է հայոց դրամատիկական խմբում։ 1919 թ. թվականին խաղացել է Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական խմբում, 1920-1921 թթ. թվականներին՝ Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) թատրոնում՝ Ամո Խարազյանի խմբում։ 1922 թ. թվականից տեղափոխվում է Երևան, խաղում շրջիկ թատերախմբում, ապա ընդունվում Գ.Սունդուկյանի անվան թատրոն և մինչև կյանքի վերջը ստեղծագործում այնտեղ։ Ավետիսյանը նկարահանվել է հայկական 28 կինոնկարում[3]։ Թաղված է Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում։

Դերերը թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պանտալոնե՝ Կ.Գոլդոնիի«Երկու տիրոջ ծառա», (1923 թ.)
  • Զեմլյանիկա՝ Ն.Գոգոլի «Ռևիզոր», (1923 թ.)
  • Օրգոն՝ Մոլիերի «Տարտյուֆ», (1924 թ.)
  • Սաքո՝ Դ.Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», (1924 թ.)
  • Մատվեյ Եգորիչ՝ Վ.Փափազյանի «Ժայռ»
  • Զամբախով՝ Գ.Սունդուկյանի«Խաթաբալա», (1927 թ.)
  • Փարսիղ՝ Գ.Սունդուկյանի «Քանդած օջախ», (1938 թ.)
  • Սարգիս՝ Գ.Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», (1944 թ.)
  • Պեպո՝ Գ.Սունդուկյանի «Պեպո», (1929 թ., 1935 թ., 1948 թ.)
  • Միկիտան Սաքո՝ Պ.Պռոշյանի«Հացի խնդիր», (1937 թ.)
  • Շպրիխ՝ Մ.Լերմոնտովի «Դիմակահանդես», (1949 թ.)
  • Դոստիգաև՝ Մ.Գորկու«Դոստիգաևը և ուրիշները», (1934 թ.)
  • Սաղաթել՝ Ա.Շիրվանզադեի «Պատվի համար», (1939 թ.)
  • Մարութխանյան՝ Ա.Շիրվանզադեի «Քաոս», (1959 թ.)
  • Շվանդյա՝ Կ.Տրենյովի «Լյուբով Յարովայա»
  • Բերեստ՝ Ա.Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ»
  • Շադրին՝ Ն.Պոգոդինի «Հրացանավոր մարդը», (1938 թ.)
  • Կուտուզով՝ Վ.Սոլովյովի «Ֆելդմարշալ Կուտուզով», (1942 թ.)
  • Սահակ Սևադա՝ Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի», (1941 թ.)
  • Գլոբա՝ Կ.Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», (1942 թ.)
  • Շուլգա՝ Մ.Շոլոխովի «Երիտասարդ գվարդիա», (1947 թ.)
  • Գրինյով՝ Ա.Սոֆրոնովի «Մոսկովյան բնավորություն», (1949 թ.)
  • մուժիկ՝ Ե.Չարենցի «Դեպի ապագան», (1960 թ.)
  • Ռոբինզոն՝ Ա.Օստրովսկու «Անօժիտը», (1946 թ.)
  • Եպիխոդով՝ Ա.Չեխովի «Բալենու այգին», (1951 թ.)[4]

Դերերը կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ և կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թ.)
  • Ստալինյան մրցանակ II աստիճանի Զանգեզուր ֆիլմում սպարապետի դերակատարությամբ համար (1941 թ.)
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թ.)
  • ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1971 թ.)
  • Լենինի շքանշան
  • երեք այլ շքանշաններ և մեդալներ

Գրականություն Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հակոբյան Ժ., Ավետ Ավետիսյան, Ծ., 1958
  • Вельтман С. Л., Авет Аветисян, Մոսկվա, 1939
  • Ավետ Ավետիսյան (ժող. ալբոմ), Երևան, 1968
  • Ով ով է. Հայեր, հատոր Ա, Երևան, 2005

Ֆիլմեր Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ավետ Ավետիսյան, 1966 թ., ԵՎՖՍ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]