Ավետ Ավետիսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox film.png
Ավետ Ավետիսյան
Ավետ Ոսկանյան Մարկոսի
Avet Avetyan.jpg
Բնօրինակ անուն Ավետ Ոսկանյան Մարկոսի
Ծնվել է՝ նոյեմբերի 121897
Ծննդավայր Թիֆլիս
Մահացել է մարտի 20, 1971 (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն դերասան
Պարգևներ և մրցանակներ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թ.)
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թ.)
Stalin Medal.png People Artist of the USSR1.jpg Order of Lenin Ribbon Bar.svg
IMDb ID 0043100
ԿինոՊոիսկ ID 350208

Ավետ Մարկոսի Ավետիսյան, Ավետյան (իսկական ազգանունը՝ Ոսկանյան), (նոյեմբերի 12 (նոյեմբերի 24) 1897, Թիֆլիս - մարտի 20 1971, Երևան), հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938թ.), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962թ.)[1], պարգևատրվել է Ստալինյան մրցանակ (1941թ.)[2]։

Կենսագրություն[խմբագրել]

1905թ. նա ընդունվում է Ներսիսյան դպրոց, ուր մասնակցում է աշակերտական ներկայացումներին։ Նախքան բանակ մեկնելը (1916թ.) մանուֆակտուրայի խանութում աշխատել է իբրև աշակերտ և գործակատար։ Բանակից զորացրվելուց հետո (1918թ.) Բաքվում մասնակցել է Հովհաննես Աբելյանի թատերախմբի ներկայացումներին։ Բեմական մկրտությունը եղել է Ոսկանի (Ա.Շիրվազադեի «Չար ոգի», 1918թ.) դերակատարումը։ Այնուհետև Աբելյանի հետ գալիս է Թիֆլիս, ուր խաղում է հայոց դրամատիկական խմբում։ 1919թ. թվականին խաղացել է Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական խմբում, 1920-1921թթ. թվականներին՝ Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) թատրոնում՝ Ամո Խարազյանի խմբում։ 1922թ. թվականից տեղափոխվում է Երևան, խաղում շրջիկ թատերախմբում, ապա ընդունվում Գ.Սունդուկյանի անվան թատրոն և մինչև կյանքի վերջը ստեղծագործում այնտեղ։ Ավետիսյանը նկարահանվել է հայկական 28 կինոնկարում[3]։ Թաղված է Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում։

Դերերը թատրոնում[խմբագրել]

  • Պանտալոնե՝ Կ.Գոլդոնիի«Երկու տիրոջ ծառա», (1923թ.)
  • Զեմլյանիկա՝ Ն.Գոգոլի «Ռևիզոր», (1923թ.)
  • Օրգոն՝ Մոլիերի «Տարտյուֆ», (1924թ.)
  • Սաքո՝ Դ.Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», (1924թ.)
  • Մատվեյ Եգորիչ՝ Վ.Փափազյանի «Ժայռ»
  • Զամբախով՝ Գ.Սունդուկյանի«Խաթաբալա», (1927թ.)
  • Փարսիղ՝ Գ.Սունդուկյանի «Քանդած օջախ», (1938թ.)
  • Սարգիս՝ Գ.Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», (1944թ.)
  • Պեպո՝ Գ.Սունդուկյանի «Պեպո», (1929թ., 1935թ., 1948թ.)
  • Միկիտան Սաքո՝ Պ.Պռոշյանի«Հացի խնդիր», (1937թ.)
  • Շպրիխ՝ Մ.Լերմոնտովի «Դիմակահանդես», (1949թ.)
  • Դոստիգաև՝ Մ.Գորկու«Դոստիգաևը և ուրիշները», (1934թ.)
  • Սաղաթել՝ Ա.Շիրվանզադեի «Պատվի համար», (1939թ.)
  • Մարութխանյան՝ Ա.Շիրվանզադեի «Քաոս», (1959թ.)
  • Շվանդյա՝ Կ.Տրենյովի «Լյուբով Յարովայա»
  • Բերեստ՝ Ա.Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ»
  • Շադրին՝ Ն.Պոգոդինի «Հրացանավոր մարդը», (1938թ.)
  • Կուտուզով՝ Վ.Սոլովյովի «Ֆելդմարշալ Կուտուզով», (1942թ.)
  • Սահակ Սևադա՝ Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի», (1941թ.)
  • Գլոբա՝ Կ.Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», (1942թ.)
  • Շուլգա՝ Մ.Շոլոխովի «Երիտասարդ գվարդիա», (1947թ.)
  • Գրինյով՝ Ա.Սոֆրոնովի «Մոսկովյան բնավորություն», (1949թ.)
  • մուժիկ՝ Ե.Չարենցի «Դեպի ապագան», (1960թ.)
  • Ռոբինզոն՝ Ա.Օստրովսկու «Անօժիտը», (1946թ.)
  • Եպիխոդով՝ Ա.Չեխովի «Բալենու այգին», (1951թ.)[4]

Դերերը կինոյում[խմբագրել]

Պարգևներ և կոչումներ[խմբագրել]

  • ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938թ.)
  • Ստալինյան մրցանակ II աստիճանի Զանգեզուր ֆիլմում սպարապետի դերակատարությամբ համար (1941թ.)
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962թ.)
  • ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1971թ.)
  • Լենինի շքանշան
  • երեք այլ շքանշաններ և մեդալներ

Գրականություն Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել]

  • Հակոբյան Ժ., Ավետ Ավետիսյան, Ծ., 1958
  • Вельтман С. Л., Авет Аветисян, Մոսկվա, 1939
  • Ավետ Ավետիսյան (ժող. ալբոմ), Երևան, 1968
  • Ով ով է. Հայեր, հատոր Ա, Երևան, 2005

Ֆիլմեր Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել]

  • Ավետ Ավետիսյան, 1966 թ., ԵՎՖՍ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]