Ավետ Ավետիսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ավետ Ավետիսյան
Avet Avetyan.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 12 (24), 1897 կամ նոյեմբերի 24, 1897(1897-11-24)[1]
ԾննդավայրԹիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էմարտի 29, 1971(1971-03-29) (73 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունդերասան
Ժանրերսոցիալիստական ռեալիզմ
Ամուսին(ներ)Սիրան Ալավերդյան
Պարգևներ և մրցանակներՍտալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, «Պատվո նշան» շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ, «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ և ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
ԿինոՊոիսկID 350208

Ավետ Մարկոսի Ավետիսյան, Ավետյան (իսկական ազգանունը՝ Ոսկանյան), (նոյեմբերի 12 (նոյեմբերի 24) 1897, Թիֆլիս - մարտի 20 1971, Երևան), հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թվական)[2], պարգևատրվել է Ստալինյան մրցանակով (1941 թվական)[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1905 թվականին նա ընդունվում է Ներսիսյան դպրոց, ուր մասնակցում է աշակերտական ներկայացումներին։ Նախքան բանակ մեկնելը (1916 թվականին) մանուֆակտուրայի խանութում աշխատել է իբրև աշակերտ և գործակատար։ Բանակից զորացրվելուց հետո (1918 թվականին) Բաքվում մասնակցել է Հովհաննես Աբելյանի թատերախմբի ներկայացումներին։ Բեմական մկրտությունը եղել է Ոսկանի (Ա. Շիրվազադեի «Չար ոգի», 1918 թվական) դերակատարումը։ Այնուհետև Աբելյանի հետ գալիս է Թիֆլիս, ուր խաղում է հայոց դրամատիկական խմբում։ 1919 թվականին խաղացել է Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական խմբում, 1920-1921 թվականներին թվականներին՝ Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) թատրոնում՝ Ամո Խարազյանի խմբում։ 1922 թվականից տեղափոխվում է Երևան, խաղում շրջիկ թատերախմբում, ապա ընդունվում Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոն և մինչև կյանքի վերջը ստեղծագործում այնտեղ։ Ավետիսյանը նկարահանվել է հայկական 28 կինոնկարում[4]։

Դերերը թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պանտալոնե՝ Կ. Գոլդոնիի «Երկու տիրոջ ծառա», (1923 թվական)
  • Զեմլյանիկա՝ Ն. Գոգոլի «Ռևիզոր», (1923 թվական)
  • Օրգոն՝ Մոլիերի «Տարտյուֆ», (1924 թվական)
  • Սաքո՝ Դ. Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», (1924 թվական)
  • Մատվեյ Եգորիչ՝ Վ. Փափազյանի «Ժայռ»
  • Զամբախով՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա», (1927 թվական)
  • Փարսիղ՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախ», (1938 թվական)
  • Սարգիս՝ Գ. Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», (1944 թվական)
  • Պեպո՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո», (1929 թվական, 1935 թվական, 1948 թվական)
  • Միկիտան Սաքո՝ Պ. Պռոշյանի «Հացի խնդիր», (1937 թվական)
  • Շպրիխ՝ Մ. Լերմոնտովի «Դիմակահանդես», (1949 թվական)
  • Դոստիգաև՝ Մ. Գորկու «Դոստիգաևը և ուրիշները», (1934 թվական)
  • Սաղաթել՝ Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար», (1939 թվական)
  • Մարութխանյան՝ Ա. Շիրվանզադեի «Քաոս», (1959 թվական)
  • Շվանդյա՝ Կ. Տրենյովի «Լյուբով Յարովայա»
  • Բերեստ՝ Ա. Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ»
  • Շադրին՝ Ն. Պոգոդինի «Հրացանավոր մարդը», (1938 թվական)
  • Կուտուզով՝ Վ. Սոլովյովի «Ֆելդմարշալ Կուտուզով», (1942 թվական)
  • Սահակ Սևադա՝ Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի», (1941 թվական)
  • Գլոբա՝ Կ. Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», (1942 թվական)
  • Շուլգա՝ Մ. Շոլոխովի «Երիտասարդ գվարդիա», (1947 թվական)
  • Գրինյով՝ Ա. Սոֆրոնովի «Մոսկովյան բնավորություն», (1949 թվական)
  • մուժիկ՝ Ե. Չարենցի «Դեպի ապագան», (1960 թվական)
  • Ռոբինզոն՝ Ա. Օստրովսկու «Անօժիտը», (1946 թվական)
  • Եպիխոդով՝ Ա. Չեխովի «Բալենու այգին», (1951 թվական)[5]

Դերերը կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ և կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական)
  • Ստալինյան մրցանակ II աստիճանի Զանգեզուր ֆիլմում սպարապետի դերակատարությամբ համար (1941 թվական)
  • ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թվական)
  • ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1971 թվական)
  • Լենինի շքանշան
  • երեք այլ շքանշաններ և մեդալներ

Գրականություն Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հակոբյան Ժ., Ավետ Ավետիսյան, Ծ., 1958
  • Вельтман С. Л., Авет Аветисян, Մոսկվա, 1939
  • Ավետ Ավետիսյան (ժող. ալբոմ), Երևան, 1968
  • Ով ով է. Հայեր, հատոր Ա, Երևան, 2005

Ֆիլմեր Ավետ Ավետիսյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ավետ Ավետիսյան, 1966 թվական, ԵՎՖՍ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]