Կառլո Գոլդոնի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Կառլո Գոլդոնի
Carlo Goldoni.jpg
Ծնվել է փետրվարի 25, 1707({{padleft:1707|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1]
Ծննդավայր Վենետիկ[1]
Վախճանվել է փետրվարի 6, 1793({{padleft:1793|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}) (85 տարեկանում) կամ փետրվարի 7, 1793({{padleft:1793|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1] (85 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ[1]
Մասնագիտություն դրամատուրգ, գրող և լիբրետիստ
Քաղաքացիություն Flag of Most Serene Republic of Venice.svg Վինիտիկի հանրապետություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Երկու տիրոջ ծառա և Q1232053?
Carlo Goldoni Վիքիպահեստում

Կառլո Գոլդոնի (իտալ.՝ Carlo Goldoni; փետրվարի 25 1707, Վենետիկ - փետրվարի 6, 1793, Փարիզ), իտալացի թատերագիր, լիբրետտոների հեղինակ, թատրոնի ռեֆորմատոր, ազգային կատակերգության հիմնադիրը։։ Ապրել և ստեղծագործել է Վենետիկում։ Գրել է ավելի քան 200 պիես։ Նրա ստեծագործություններից հատկապես հայտնի է «Երկու տիրոջ ծառան» կատակերգությունը։

1731 թվականին ավարտել է Պադուայի համալսարանը, աշխատել որպես փաստաբան։ Առաջին հաջողությունը կապված է «Վելիզար» (1734 թվականին) ողբակատակերգության հետ։ Որպես թատրոնի ռեֆորմատոր Գոլդոնի դիմակների կատակերգությունը փոխարինել է կայուն տեքստ ն մարդկային կենդանի բնավորություններ ունեցող դրամատուրգիայով։ Թատրոնի վերաբերյալ իր տեսական սկզբունքները շարադրել է «Կատակերգական թատրոն» (1750 թվականին) պիես-մանիֆեստում։ 1748-1753 թվականներին ստեղծել է «Խորամանկ այրին», «Սրճարան», «Երկու տիրոջ ծառա», «Հյուրանոցի տիրուհին» ն այլ կատակերգություններ։ Գոլդոնի ստեղծագործությունների հերոսները մեծ մասամբ ժողովրդական կերպարներ են («Խոհարարուհիներ», 1755 թվականին, «Խաչմերուկ», 1756 թվականին, «Ուրախ կանայք», 1758 թվականին, «Կյոջինյան տուրուդմբոց», 1762 թվականին)։ Դա նորարարական երնույթ էր 18-րդ դարի դրամատուրգիայում։ Ստեղծագործական վերջին շրջանը Գոլդոնի անցկացրել է Ֆրանսիայում, որտեղ ֆրանսիական հրատարակված «Փնթփնթան-բարերարը» (1771 թվականին) պիեսը նրան բերել է համաևրոպական հռչակ։ Գոլդոնին գրել է 267 պիես և մեծ ազդեցություն է թողել դրամատուրգիայի ու թատրոնի զարգացման վրա։ Գոլդոնիից նախախորհրդային և առանձնապես խորհրդային շրջանում Թբիլիսիի, Բաքվի, Երևանի, Լենինականի հայկական թատրոններում բեմադրվել են «Դոն Գրեգորիո», «Հյուրանոցի տիրուհին», «Վենետիկյան երկվորյակներ» կատակերգությունները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Record #118540505 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ferdinando Meneghezzi, «Della vita e delle opere di Carlo Goldoni» (Мил., 1827);
  • Luigi Carer, «Saggi sulla vita e le opere di Carlo Goldoni» (Վենետիկ, 1825);
  • Gherardo de’Rossi, «Del moderno teatro comico italiano e del suo Restavratore Carlo Goldoni» (Բասանո, 1794); * Molmenti, «C. Goldoni» (1875).
  • Карло Гольдони. 300 лет. Антология. СПб., 2007.
  • Молодцова М. Карло Гольдони. Очерк творчества. СПб., 2009. ISBN 978-5-88689-051-8
  • Дживелегов А. Карло Гольдони и его комедии// Гольдони К. Комедии. М., 1949. С. 705 - 724.
  • Луцкер П. В. Карьера Гольдони — опытного либреттиста // Искусствознание : журнал. —М, 2012. — № 1—2. — С. 410—422. — ISSN 2073-316X.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png