Պատկերամարտություն
Պատկերամարտություն (հուն.՝ εἰκονομαχία; — հուն.՝ εἰκόνα — «պատկեր» (սրբապատկեր) + հուն.՝ κλάω — «կոտրել»), Բյուզանդիայում քաղաքական–կրոնական շարժում 726-842 թվականներին: Շարժումը ուղղված էր պատկերապաշտության՝ սրբապատկերների պաշտամունքի դեմ, սակայն նրա հիմքում ընկած էր նաև աշխարհիկ և եկեղեցական շահագործման դեմ պայքարը: Շարժումը սկզբնավորվել է բյուզանդական կայսր Լևոն Գ Իսավրացու կողմից, որը 726թ. հրամայել է հանել Կոստանդնուպոլսի Ոսկե դարպասների վրա տեղադրված Հիսուս Քրիստոսի սրբապատկերը։ 730թ. լույս է տեսել կայսեր հրովարտակը, որով արգելվում էր սրբապատկերների պաշտամունքը ամբողջ կայսրության տարածքում։ 787թ. Նիկեա քաղաքում տեղի է ունեցել եկեղեցական ժողով (հետագայում այդ ժողովը Ուղղափառ եկեղեցիների կողմից ճանաչվել է որպես տիեզերական), որտեղ սրբաբատկերների պաշտամունքը վերականգնվել է։ Պատկերամարտության նոր վերելքի շրջանը կապված է Լևոն Ե Հայի կառավարման տարիների հետ (813-820թթ.)։ Պատկերամարտությունը վերջնականապես վերացվել է 842/3թ. կայսրուհի Թեոդորայի կողմից։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը հիմնված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։  |
