Ֆուտբոլի Ամերիկայի գավաթ

Ֆուտբոլի Ամերիկայի առաջնություն (Կոպա Ամերիկա) անգլ.՝ Copa América
Հիմնվել է	1916 (որպես Հարավային Ամերիկայի առաջնություն)
Ակումբների քանակ	10 (ԿՈՆՄԵԲՈԼ) և 2 (հրավիրովի)
Ներկայիս չեմպիոն	Չիլի (2-րդ տիտղոս)
Ամենատիտղոսավոր թիմ	Ուրուգվայ} (15 տիտղոս)
Պաշտոնական կայք	2016 Copa América Centenario
Կոպա Ամերիկա 2016

Ամերիկայի գավաթ (իսպ.՝ Copa América), ֆուտբոլային առաջնություն, որ անցկացվում է ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի հովանու ներքո տարածաշրջանի ազգային հավաքականների միջև։ Առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1910 թվականին՝ նախքան ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի հիմնադրումը։ ճանաչված առաջին մրցությունն անցկացվել է 1916 թվականին։ Ավելի ուշ առաջնությունը կոչվել է Հարավային Ամերիկայի առաջնություն ազգային հավաքականնների միջև (իսպ.՝ Campeonato Sudamericano de Selecciones)։ Այդպիսով՝ Ամերիկայի գավաթի առաջնությունը ներկայում անց կացվող ֆուտբոլային միջազգային առաջնություններից ամենահինն է և. այն 44 տարի ավելի վաղ է սկսել անց կացվել, քան Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնությունը։ 1975 թվականին առաջնությունը ստացել է իր ներկայիս անվանումը։

Ամերիկայի գավաթի առաջնությանը մասնակցում են ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի 10 երկիր։ Արգենտինա, Բոլիվիա, Բրազիլիա, Վենեսուելա, Կոլումբիա, Պարագվայ, Պերուի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, Ուրուգվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, Չիլի, Էկվադոր։ 1993 թվականից առաջնությանը մասնակցում են նաև 2 հրավիրված հավաքականներ, որոնք, որպես կանոն, ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի տարածաշրջանից են, այդպես Մեքսիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը դարձել է առաջնության մշտական մասնակից։

Մրցանակակիրներ

Հարավային Ամերիկայի առաջնություն
Տարեթիվ {մասնակիցների թիվը}	Անցկացման վայր		Հաղթողներ	Ավելացված խաղ 1-ին տեղի համար	2-րդ տեղ	3-րդ տեղ	4-րդ տեղ
19161 {4} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Ուրուգվայ 1-ին տիտղոս		Արգենտինա	Բրազիլիա	Չիլի
1917 {4} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 2-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Բրազիլիա	Չիլի
1919 {4} Հաշվետվություն	Բրազիլիա		Բրազիլիա 1-ին տիտղոս	1:0	Ուրուգվայ	Արգենտինա	Չիլի
1920 {4} Հաշվետվություն	Չիլի		Ուրուգվայ 3-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Բրազիլիա	Չիլի
1921 {4} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 1-ին տիտղոս		Բրազիլիա	Ուրուգվայ	Պարագվայ
1922 {5} Հաշվետվություն	Բրազիլիա		Բրազիլիա 2-րդ տիտղոս	3:0	Պարագվայ	Ուրուգվայ	Արգենտինա
1923 {4} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 4-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Պարագվայ	Բրազիլիա
1924 {4} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 5-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Պարագվայ	Չիլի
1925 {3} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 2-րդ տիտղոս		Բրազիլիա	Պարագվայ
1926 {5} Հաշվետվություն	Չիլի		Ուրուգվայ 6-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Չիլի	Պարագվայ
1927 {4} Հաշվետվություն	Պերու		Արգենտինա 3-րդ տիտղոս		Ուրուգվայ	Պերու	Բոլիվիա
1929 {4} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 4-րդ տիտղոս		Պարագվայ	Ուրուգվայ	Պերու
19351 {4} Հաշվետվություն	Պերու		Ուրուգվայ 7-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Պերու	Չիլի
1937 {6} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 5-րդ տիտղոս	2:0	Բրազիլիա	Ուրուգվայ	Պարագվայ
1939 {5} Հաշվետվություն	Պերու		Պերու 1-ին տիտղոս		Ուրուգվայ	Պարագվայ	Չիլի
1941 {5}1 Հաշվետվություն	Չիլի		Արգենտինա 6-րդ տիտղոս		Ուրուգվայ	Չիլի	Պերու
1942 {7} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 8-րդ տիտղոս		Արգենտինա	Բրազիլիա	Պարագվայ
1945 {7}1 Հաշվետվություն	Չիլի		Արգենտինա 7-րդ տիտղոս		Բրազիլիա	Չիլի	Ուրուգվայ
1946 {6}1 Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 8-րդ տիտղոս		Բրազիլիա	Պարագվայ	Ուրուգվայ
1947 {8} Հաշվետվություն	Էկվադոր		Արգենտինա 9-րդ տիտղոս		Պարագվայ	Ուրուգվայ	Չիլի
1949 {8} Հաշվետվություն	Բրազիլիա		Բրազիլիա 3-րդ տիտղոս	7:0	Պարագվայ	Պերու	Բոլիվիա
1953 {7} Հաշվետվություն	Պերու		Պարագվայ 1-ին տիտղոս	3:2	Բրազիլիա	Ուրուգվայ	Չիլի
1955 {6} Հաշվետվություն	Չիլի		Արգենտինա 10-րդ տիտղոս		Չիլի	Պերու	Ուրուգվայ
1956 {6}1 Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 9-րդ տիտղոս		Չիլի	Արգենտինա	Բրազիլիա
1957 {7} Հաշվետվություն	Պերու		Արգենտինա 11-ին տիտղոս		Բրազիլիա	Ուրուգվայ	Պերու
1959 (1) {7} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Արգենտինա 12-րդ տիտղոս		Բրազիլիա	Պարագվայ	Պերու
1959 (2)1 {5} Հաշվետվություն	Էկվադոր		Ուրուգվայ 10-րդ տիտղոս	-	Արգենտինա	Բրազիլիա	Էկվադոր
1963 {7} Հաշվետվություն	Բոլիվիա		Բոլիվիա 1-ին տիտղոս		Պարագվայ	Արգենտինա	Բրազիլիա
1967 {6} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 11-ին տիտղոս		Արգենտինա	Չիլի	Պարագվայ

Ամերկայի Գավաթ
Տարեթիվ {մասնակիցների թիվը}			Եզրափակիչ խաղ				Կիսաեզրափակչի մասնակիցներ3
			Հաղթողներ	Հաշիվ	2-րդ տեղ		(3 տեղի համար խաղ չի անցկացվել)
1975 {10} Հաշվետվություն			Պերու 2-րդ տիտղոս	0:1, 2:0 Ավելացված խաղ 1:0	Կոլումբիա		Բրազիլիա և Ուրուգվայ
1979 {10} Հաշվետվություն			Պարագվայ 2-րդ տիտղոս	3:0, 0:1 Ավելացված խաղ 0:0	Չիլի		Բրազիլիա և Պերու
1983 {10} Հաշվետվություն			Ուրուգվայ 12-րդ տիտղոս	2:0, 1:1	Բրազիլիա		Պերու և Պարագվայ
	Անցկացման վայր						Խաղ 3-րդ տեղի համար
							3-րդ տեղ	Հաշիվ	4-րդ տեղ
1987 {10} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Ուրուգվայ 13-րդ տիտղոս	1:0	Չիլի		Կոլումբիա	2:1	Արգենտինա
1989 {10} Հաշվետվություն	Բրազիլիա		Բրազիլիա 4-րդ տիտղոս	2	Ուրուգվայ		Արգենտինա	2	Պարագվայ
1991 {10} Հաշվետվություն	Չիլի		Արգենտինա 13-րդ տիտղոս	2	Բրազիլիա		Չիլի	2	Կոլումբիա
1993 {12} Հաշվետվություն	Эквадор		Արգենտինա 14-րդ տիտղոս	2:1	Մեքսիկա		Կոլումբիա	1:0	Էկվադոր
1995 {12} Հաշվետվություն	Ուրուգվայ		Ուրուգվայ 14-րդ տիտղոս	1:1 (տուգ. 5:3)	Բրազիլիա		Կոլումբիա	4:1	ԱՄՆ
1997 {12} Հաշվետվություն	Բոլիվիա		Բրազիլիա 5-րդ տիտղոս	3:1	Բոլիվիա		Մեքսիկա	1:0	Պերու
1999 {12} Հաշվետվություն	Պարագվայ		Բրազիլիա 6-րդ տիտղոս	3:0	Ուրուգվայ		Մեքսիկա	2:1	Չիլի
2001 {12} Հաշվետվություն	Կոլումբիա		Կոլումբիա 1-ին տիտղոս	1:0	Մեքսիկա		Հոնդուրաս	2:2 (տուգ. 5:4)	Ուրուգվայ
2004 {12} Հաշվետվություն	Պերու		Բրազիլիա 7-րդ տիտղոս	2:2 (տուգ. 4:2)	Արգենտինա		Ուրուգվայ	2:1	Կոլումբիա
2007 {12} Հաշվետվություն	Վենեսուելա		Բրազիլիա 8-րդ տիտղոս	3:0	Արգենտինա		Մեքսիկա	3:1	Ուրուգվայ
2011 {12} Հաշվետվություն	Արգենտինա		Ուրուգվայ 15-րդ տիտղոս	3:0	Պարագվայ		Պերու	4:1	Վենեսուելա
2015 {12} Հաշվետվություն	Չիլի		Չիլի 1-ին տիտղոս	0:0 (տուգ. 4:1)	Արգենտինա		Պերու	2:0	Պարագվայ
2016 {16} Հաշվետվություն	ԱՄՆ
2019 Հաշվետվություն	Բրազիլիա
2023 Հաշվետվություն	Էկվադոր

Շեղատառ գրված են հրավիրված թիմերը։

¹ Հարավային Ամերիկայի առաջնություն չկոչված, բայց ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի ճանաչված առաջնություններ։

² Հաղթողներ և մրցանակակիրները որոշվել են 4 թիմերի եզրափակիչ փուլումլ։

³ 1975, 1979 և 1983 թվականների առաջնություններում նախորդ առաջնությանն հաղթողն ընդգրկվել է ավտոմատ կերպով, բայց 3 անգամն էլ պարտություն է կրել հետագայում 2-րդ տեղն ընկած թիմից։

Վիճակագրություն

Երկրների անցկացրած առաջնությունների քանակը

Հավաքական		Մաս.	Մ	Խ	Հ	Ո	Պ	ԳԽ	ԳՊ	ԳՏ	%
1	Արգենտինա	40	385	184	116	37	31	446	173	+273	69.7%
2	Ուրուգվայ	42	346	190	105	31	54	388	215	+173	60.7 %
3	Բրազիլիա	34	322	171	97	31	43	392	195	+197	62.8 %
4	Պարագվայ	33	214	153	61	31	61	242	269	-27	46.6 %
5	Չիլի	35	187	163	53	28	82	248	297	-49	38.2 %
6	Պերու	28	167	132	41	32	55	193	220	-27	42.2 %
7	Կոլումբիա	18	128	99	36	20	43	121	174	-53	43.1 %
8	Բոլիվիա	23	82	102	19	25	58	97	257	-160	26.8 %
9	Մեքսիկա	7	61	38	17	10	11	55	44	+11	53.5 %
10	Էկվադոր	24	61	108	14	19	75	113	297	-184	18.8 %
11	Վենեսուելա	14	15	49	2	9	38	34	155	-121	10.2 %
12	Կոստա Ռիկա	3	11	11	3	2	6	12	21	-9	33.3 %
13	Գոնդուրաս	1	10	6	3	1	2	7	5	+2	55.6 %
14	ԱՄՆ	3	8	12	2	2	7	11	21	-10	22.2 %
15	Պանամա	1	3	3	1	0	2	4	10	-6	33,3 %
16	Ճապոնիա	1	1	3	0	1	2	3	8	-5	11.1 %
17	Ճամայկա	2	0	6	0	0	6	0	9	-9	0 %
18	Հայիթի	1	0	3	0	0	3	1	12	-11	0 %

Տիտղոսներ

Չեմպիոնական տիտղոսներն ըստ երկրների

№	Երկիր	Ոսկե	Արծաթե	Բրոնզե	Հաղթանակի տարին
1	Ուրուգվայ	15	6	9	1916, 1917*, 1920, 1923*, 1924*, 1926, 1935, 1942*, 1956*, 1959, 1967*, 1983, 1987, 1995*, 2011
2	Արգենտինա	14	13	4	1921*, 1925*, 1927, 1929*, 1937*, 1941, 1945, 1946*, 1947, 1955, 1957, 1959*, 1991, 1993,2021
3	Բրազիլիա	8	11	7	1919*, 1922*, 1949*, 1989*, 1997, 1999, 2004, 2007
4	Պարագվայ	2	6	7	1953, 1979
5	Պերու	2		8	1939*, 1975
6	Չիլի	1	4	5	2015*
7	Կոլումբիա	1	1	3	2001*
8	Բոլիվիա	1	1		1963*
9	Մեքսիկա		2	3
10	Հոնդուրաս			1

Արտաքին հղումներ

• История Кубка Америки Արխիվացված 2011-05-04 Wayback Machine
• Кубок Америки на сайте КОНМЕБОЛ (անգլ.)(իսպ.)
• Статистика Кубка Америки на сайте RSSSF (անգլ.)
• История Кубка Америки на частном сайте

Մեդիա ֆայլեր

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Ֆուտբոլի Ամերիկայի գավաթ կատեգորիայում։