Փոլ Խլեբնիկով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Փոլ Խլեբնիկով
ռուս.՝ Павел Юрьевич Хлебников
Hlebnikov-pol.jpg
Ծնվել էհունիսի 3, 1963(1963-06-03)[1]
ԾննդավայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մահացել էհուլիսի 9, 2004(2004-07-09)[1] (41 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, Ռուսաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մայրենի լեզուռուսերեն
ԿրթությունՖիլիպսի ակադեմիան Էքսետերում, Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Լոնդոնի տնտեսության և քաղաքական գիտությունների դպրոց և St. Bernard's School?
Մասնագիտությունլրագրող, լրագրող, գրող, հրապարակախոս և գլխավոր խմբագիր
Զբաղեցրած պաշտոններգլխավոր խմբագիր
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեի մամուլի ազատության միջազգային մրցանակ
Paul Klebnikov Վիքիպահեստում

Պավել Յուրևիչ Խլեբնիկով, առավել հայտնի է որպես Փոլ Խլեբնիկով[2] (անգլ.՝ Paul Klebnikov, հունիսի 3, 1963(1963-06-03)[1], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 9, 2004(2004-07-09)[1], Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուսական ծագմամբ ամերիկացի լրագրող և հրապարակախոս: Դեկաբրիստ Իվան Պուշչինի հետնորդը: «Ֆորբս» ամսագրի ռուսական խմբագրության գլխավոր խմբագիրը: «Կրեմլի կնքահայր Բորիս Բերեզովսկին կամ Ռուսաստանի կողոպուտի պատմությունը» (2000) և «Զրույց բարբարոսի հետ» (2003) գրքերի հեղինակ: Սպանվել է Մոսկվայում, 2004 թվականին. սպանությունը բացահայտված չէ: Հետաքննությունը սպանության կազմակերպիչ է դիտարկել չեչենական քրեական հեղինակություն Խոժ-Ահմեդ Նուխաևին, ով գտնվում է ֆեդերալ որոնման մեջ: Ըստ հետաքննության վարկածի՝ Նուխաևը վրեժխնդիր է եղել Խլեբնիկովից՝ իր մասին վերջինիս գրած «Զրույց բարբարոսի հետ» գրքի համար: Պատվիրված սպանության մեղադրանք առաջադրվել է երեք չեչենների, բայց նրանք արդարացվել են երդվյալների դատարանի կողմից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խլեբնիկովների ընտանիքը քաղաքական պատճառներով 1918 թվականին լքել էր Ռուսաստանը, [|արտագաղթ]]ել ԱՄՆ, որտեղ էլ ծնվել է Փոլը: Խլեբնիկովի նախապապը՝ փոխծովակալ Արկադի Նեբոլսինը, սպանվել է ապստամբած նավաստիների կողմից Հելսինգֆորսում, Փետրվարյան հեղափոխության ժամանակ: Տատիկը՝ Եկատերինա Նեբոլսինան, Նյու Յորքի Ռուսական մանկական բարեգործական միության ղեկավարն էր: Հայրը՝ Գեորգի (Յուրի) Խլեբնիկովը, գլխավորել է ՄԱԿ-ի սինխրոն-թարգմանիչների բաժինը:

1984 թվականին բակալավրի աստիճան է ստացել Կալիֆոռնիայի համալսարանում (Բերկլի)՝ մասնագիտանալով քաղաքական տնտեսության մեջ[3]: Ռուսերենին, անգլերենին և ֆրանսերենին զուգահեռ տիրապետել է նաև իտալերենին:

1985 թվականին Տնտեսության և քաղաքական գիտությունների լոնդոնյան դպրոցում ստացել է մագիստրոսի աստիճան՝ պաշտպանելով «ԽՄԿԿ կադրային քաղաքականությունը, 1918—1985 թվականներ» թեմայով ատենախոսությունը:

1989 թվականից, որպես թղթակից, սկսել է աշխատել Forbes ամսագրում: Տիրապետելով հինգ լեզուների (ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն և գերմաներեն)՝ Փոլ Խլեբնիկովը վերլուծել է միջազգային տարբեր արդյունաբերական ընկերությունների՝ Daimler-Benz, Volkswagen, Renault, Asea Brown Boveri, Xerox, Alcoa, Samsung, աշխատանքը:

90-ական թվականներին նրա հիմնական մասնագիտացումը դարձավ «նոր ռուսական բիզնեսը» Ռուսաստանում: Արդյունքում Փոլ Խլեբնիկովը ստացավ ամսագրի ավագ խմբագրի պաշտոնը:

1991 թվականին «Ստոլիպինյան ագրարային ռեֆորմը և Ռուսաստանի տնտեսական զարգացումը, 1906—1917 թվականներ» դիսերտացիայով Տնտեսության և քաղաքական գիտությունների լոնդոնյան դպրոցում ստացել է դոկտորի աստիճան[4]:

1996 թվականի դեկտեմբերի 30-ին «Ֆորբս» ամսագրում հրապարակել է «Կրեմլի կնքահայրը» (Godfather of the Kremlin?) հոդվածը, որում հայտնի ձեռնարկատեր Բորիս Բերեզովսկուն մեղադրում էր բազմաթիվ խարդախությունների, փողերի լվացման, չեչենական մաֆիայի և պատվիրված սպանությունների (այդ թվում՝ հայտնի լրագրող Վլադիսլավ Լիստևի սպանությունը կազմակերպելու) հետ կապ ունենալու մեջ: Բորիս Բերեզովսկին ընդդեմ ամսագրի հայց է ներկայացրել Լոնդոնի Գերագույն դատարան զրպարտության համար, որն, իբրև, տեղ էր գտել Խլեբնիկովի հոդվածում և, ըստ նրա կողմից վերահսկվող որոշ ԶԼՄ-ների, շահել է դատն ընդդեմ Խլեբնիկովի՝ պաշտպանելով իր պատիվն ու արժանապատվությունը (տես, օրինակ, [1]): Սակայն 2003 թվականին տված հարցազրույցի [2] և իր վերջին հարցազրույցի ժամանակ[5] պարզաբանել է, որ դա չի համապատասխանում իրականությանը: Ամսագրին դատի տալով՝ Բերեզովսկին փոխհատուցում, ինչպես նաև՝ ամսագրի կողմից հերքում և պաշտոնական կայքից հոդվածը հեռացնելն է պահանջել: Սակայն դատարանը ամսագրին պարտադրել է միայն հրաժարվել հոդվածում առկա բազմաթիվ պնդումներից միայն մեկից (այն պնդումից, թե Բերեզովսկին է կազմակերպել Վլադ Լիստևի սպանությունը), քանի որ ամսագիրը չուներ այդ պնդումը հաստատող ապացույցներ: Դատարանը որևէ փոխհատուցում չնախատեսեց և ամսագրից չպահանջեց հոդվածի հերքում հրապարակել: Հոդավծն առ այսօր հասանելի է ամսագրի պաշտոնական համացանցային կայքում[6]:

2000 թվականի սեպտեմբերին լույս տեսավ Խլեբնիկովի «Կրեմլի կնքահայրը. Բորիս Բերեզովսկին և Ռուսասատնի կողոպուտը» գիրքը անգլերեն լեզվով: Գիրքը թարգմանվել է ռուսերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, լեհերեն և հունգարերեն:

2003 թվականին հրապարակվել է «Զրույց բարբարոսի հետ» գիրքը, որի մեջ Խլեբնիկովը ներկայացնում և մեկնաբանում է իր 15-ժամյա զրույցը չեչենական դաշտային հրամանատար և քրեական գործիչ Խոժ-Ահմեդ Նուխաևի հետ:

Իսլամական ողջ տեռորիզմը, որը մենք տեսնում ենք Ռուսաստանում և ամբողջ աշխարհում, հասունացել է սովորական բանդիտիզմից: Գրքի վրա աշխատելիս ես սկսեցի ուշադիր ուսումնասիրել չեչենական շարժման մեջ կարևոր դեր ունեցող վահաբականությունը: Ի սկզբանե վահաբականները եղել են սովորական քոչվորներ և ավազակներ: Վահաբը, սաուդյան ցեղերից մեկի առաջնորդը, պարզապես ավելի հաջողակ ավազակ էր, քան մյուսները[7]:

2004 թվականի ապրիլին ստեղծել է Ֆորբսի ռուսական խմբագրությունը և դարձել ամսագրի գլխավոր խմբագիրը:

2004 թվականի մայիսին ամսագիրը հրապարակում է Ռուսաստանի 100 ամենահարուստ մարդկանց ցուցակը, նրանցից շատերը դժգոհ էին իրենց այդպիսի հայտնիությունից[8]:

Նույն ամսին ցուցադրվեց «Օրերս» հեռուստահաղորդումը:

2004 թվականի հուլիսի 9-ին սպանվեց: Խլեբնիկովը ունի կին և երեք երեխաներ:

Խլեբնիկովի խոստովանահայրը եղել է Լեոնիդ Կալինինը:

2004 թվականին Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեն Խլեբնիկովին հետմահու շնորհեց Մամուլի միջազգային ազատության CPJ չորս պարգևներից մեկը[9]:

2014 թվականին, սպանության տասնամյակին, ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին հայտարարեց, որ Խլեբնիկովը ոչ միայն գրում էր Ռուսաստանի քաղաքականության և տնտեսության մասին. նա «խղճի և կոռուպցիայի դեմ պայքարի ձայնն էր»[10]:

«Տաս տարի անց մենք, առաջվա նման, խորապես անհանգստացած ենք, որ բացահայտված չէ գաղտինքն առ այն, թե ով էր սպանության պատվիրատուն: Մենք, ինչպես և նախկինում, կոչ ենք անում Ռուսաստանին այս նողկալի հանցագործության մեղավորներին հանձնել արդարադատության ձեռքը», -ասվում էր պետքարտուղար Քերիի հայտարարության մեջ:

Սպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2004 թվականի հուլիսի 9-ին սպանվել է Մոսկվայում Ֆորբսի ռուսական բաժանմունքի գրասենյակից դուրս գալիս: Կրակել են ՎԱԶ-2115 ավտոմեքենայից, որում երեք մարդ են եղել: Կրակը բացվել է ատրճանակ-գնդացիրից: Չորս փամփուշտներ դիպչել են Խլեբնիկովի որովայնին և կրծքին, ևս մեկը՝ անցել է գլխով՝ շոշափելով: Մահից առաջ նա հասցրել է հայտնել, որ ծանոթ չէ կրակողների հետ և չգիտի, թե որն է հարձակման պատճառը: Խլեբնիկովին տեղափոխել են քաղաքային 20-րդ հիվանդանոց և անմիջապես մտցրել վերելակ՝ վերականգնողական բաժանմունք հասցնելու համար: Վերելակը խափանվել է. այստեղ էլ Խլեբնիկովը մահացել է[11]: Իրավապահպան մարմինները խոստացան գտնել մարդասպանին: Բայց ըստ հետաքննության տվյալների, հանցագործները դեպքի վայրից փախչել են կոտրված համարանիշերով գողացված մեքենայով, ինչը դժվարացնում է դատախազության աշխատանքը: Դեպքից հետո սկսեցին տարբեր վարկածներ շրջանառվել լրագրողի պատվիրված սպանության վերաբերյալ: Նյու Յորքում 2004 թվականին մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ Խլեբնիկովը հետմահու պարգևատրվեց «Հանուն աշխարհում մամուլի ազատության» մրցանակով:

Հետաքննություն և դատ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ հետաքննության տվյալների սպանության պատվիրատուն եղել է չեչենական քրեական հեղինակություն և ԻՉՀ ղեկավարների մեկը՝ Խոժ-Ահմեդ Նուխաևը, անմիջական կատարողները՝ նոտար Ֆայիլ Սադրետդինովը և Չեչնիայի բնիկներ Կազբեկ Դուկուզովը և Մուսա Վահաևը: Հետաքննության վարկածի համաձայն՝ Նուխաևը վրեժխնդիր է եղել լրագրողից՝ վերջինիս կողմից իր մասին գրված «Զրույց բարբարոսի հետ» գրքի համար: Դուկուզովը և Վահաևը մեղադրվել են նաև դրանից մեկ տարի առաջ մոսկվացի գործարար Ալեքսեյ Պիչուգինին ծանր վիրավորում հասցնելու համար:

2006 թվականի մայիսի 6-ին բոլոր երեք մեղադրյալները արդարացվեցին երդվյալների վճռի հիման վրա[12]: Դուկուզովը և Վահաևը արդարացվեցին ձայների մեծամասնությամբ, իսկ Սադրետդինովը՝ միաձայն: Այս դատավճիռը բողոքարկվեց ՌԴ Գլխավոր դատախազության և Խլեբնիկովի ընտանիքի կողմից: Ինչպես հայտարարել է Խլեբնիկովների փաստաբան Լարիսա Մասլեննիկովան՝ մեղադրյալները և վերջիններիս փաստաբաններից մի քանիսը դատական ողջ քննության ընթացքում «հստակ անօրինական գործողություններ» են իրականացրել, իսկ արդարացնող դատավճիռը կայացվել է չնայած նրան, որ ըստ Մասլեննիկովայի կարծիքի, «պաշտպանության կողմերը չներկայացրեցին որևիցե ապացույցներ, որոնք կհերքեին այն ապացույցները, որոնք ներկայացնում էր մեղադրող կողմը»: 2006 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՌԴ Գերագույն դատարանը չեղարկեց արդարացնող վճիռը և գործն ուղարկեց կրկնակի հետաքննության[13]:

Խոժ-Ահմեդ Նուխաևը գտնվում է ֆեդերալ և միջազգային հետախուզության մեջ:

Ըստ «Չեչենական հասարակություն» («Чеченское общество») թերթի՝ Նուխաևը սպանվել է Դաղստանի լեռներում 2004 թվականի փետրվարի վերջին-մարտի սկզբին, այսինքն՝ Խլեբնիկովի սպանությունից 4 ամիս առաջ, և ուրեմն չէր կարող լինել սպանության պատվիրատուն[14]՝

2004 թվականի գարնանից սկսած Խոժ-Ահմեդ Նուխաևից որևէ տեղեկություն չի եղել: Ըստ որոշ տվյալների, Խոժ-Ահմեդ Նուխաևը 2003 թվականի վերջին գաղտնի կերպով գնացել է Չեչնիա: Իբրև հենց նա է համոզել Ռուսլան Գելաևին Դաղստանով անցնել Վրաստան, և նրա՝ Դաղստանի լեռներում արգելափակված ջոկատի հետ է եղել 2004 թվականի ձմռանը: Այդ ժամանակ գելաևականների մեծ մասը զոհվել է, մի քանի հոգի գերեվարվել, իսկ փետրվարի 28-ին սպանվել է ինքը՝ Գելաևը: Որոշ աղբյուրներ գտնում են, որ Նուխաևը նույնպես զոհվել է լեռներում, գելաևականների հետ, բայց մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ նրան հաջողվել է հեռանալ:

Առաջին տարբերակի ուղղակի հաստատումը այն է, որ այդ ժամանակներից Խոժ-Ահմեդ Նուխաևի կողմից հովանավորվող «Իչկերիա» и «Մեհկ-Կխել» թերթերը չեն հրատարակվել: Չկան նաև Նուխաևի նոր գրիք-բրոշյուրները ռուս-չեչենական և միջազգային հարաբերությունների թեմաներով, ինչպես նաև Չեչնիայի վերաբերյալ նրա տեսլականները, որոնք ավելի վաղ բերվել էին Ադրբեջանից և մինչ օրս հանդիպում են Գրոզնու և Նազրանի առևտրական կրպակներում:

2017 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՌԴ ՆԳՆ-ն հայտարարեց, որ Ուկրաինայում ձերբակալվել է սպանության մեջ մեղսակցություն ունենալու կասկածյալ Մահոմեդ Դուկուզովը՝ սպանության ենթադրյալ իրագործող Կազբեկ Դուկուզովի եղբայրը[15]: ՌԴ դատախազությունը դիմեց վերջինիս իրեն հանձնելու խնդրանքով[16]: Միևնույն ժամանակ, ԱՄԷ-ում 2015 թվականի ամռանը բանտից ազատվում է (համաներմամբ) Կազբեկ Դուկուզովը (մեղադրվել էր ԱՄԷ-ում հանցանք գործելու համար), իսկ ՌԴ-ին արտահանձնելու խնդրագիրը (Խլեբնիկովի և Սերգունինի սպանությունների մեղադրանքով) ԱՄԷ է ուղարկվել 2015 թվականի սկզբին: Ազատվելուց հետո նա անհայտ ուղղությամբ հեռացել է ԱՄԷ-ից: Ըստ Ռոսբալտի, Կ. Դուկուզովը մի շարք այլ սպանություններ էլ է գործել[17]:

Բորիս Բերեզովսկու մասին վարկածը և այլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետաքրքիր փաստ՝ մահից ընդամենը 7 ժամ առաջ Փոլ Խլեբնիկովը հանդիպել է «Իզվեստիա» թերթի թղթակցի հետ և հարցազրույց տվել իր աշխատանքի մասին, այդ թվում՝ պատմել է այն մասին, թե ինչպես է ստեղծվել «Կրեմլի կնքահայրը» հոդվածը. «Հոդվածը լույս տեսավ 1996 թվականի դեկտեմբերին, դրա նախապատրաստական աշխատանքների համար վեց ամիս պահանջվեց: Ես հանդիպել էի բազմաթիվ մարդկանց և հարցազրույցներ վերցրել նրանցից: Հոդվածում շատ բաներ կային հենց իր՝ Բերեզովսկուց վերցված հարցազրույցից: Նա բացեիբաց, նենգաբար և ուղղակիորեն իր մասին խոսում էր այնպես, ասես իր արարքների մեջ որևէ վատ բան չէր տեսնում: Ես հիշում եմ, օրինակ, նրա արտահայտած մտքերը սեփականաշնորհման մասին: Նա ասում էր, որ Ռուսաստանում սեփականաշնորհումը իրականացվել է երեք փուլով: Սկզբում սեփականաշնորհվել է եկամուտը. սեփականությունը շարունակել է մնալ պետական, իսկ եկամուտն արդեն դարձել է մասնավոր: Պետական ընկերությունների շուրջ ստեղծվել է միջնորդների մի ամբողջ շարք, ովքեր ձեռնարկության գործադիր տնօրենի հետ ունեցած «անձնական հարաբերությունների» օգնությամբ առգրավել են շահույթը: Այնուհետև մասնավորեցվել է սեփականությունը. ձեռնարկություններ, որոնցից քամում էին ողջ հասույթը, սնանկանում էին, և դրանք հնարավոր էր լինում գնել բավականին էժան: Ապա մասնավորեցվել են պարտքերը. նոր սեփականատերերը ստանձնում են ձեռնարկության պարտքերի պատասխանատվությունը: Սա ցինիկ և շատ ճշմարիտ վերլուծությունն է նրա, թե ինչպես է ընթացել սեփականաշնորհումը և թե ինչպես է գործել ինքը՝ Բերեզովսկին, ասենք, «Աերոֆլոտի» հանդեպ[18]: «Իզվեստիային» տված հարցազրույցում Խլեբնիկովի խոստովանահայր Լեոնիդ Կալինինը հայտարարել է[14]՝ «Պավելն ասում էր. « Չեչենները ինձ ոչինչ չեն անի: Ես նրանց հաշտության տրիբունա եմ տրամադրել»: Ոչ, չեչեններից նա չէր վախենում, նրանք այդ գրքում ցեխոտված չէին ներկայացված: Այ Բերեզովսկուց Պավելը վախենում էր և թաքնվում էր նրանից: Նրա «Ռուսաստանի կողոպուտի պատմությունը» գրքի՝ Ամերիկայում կայացած աղմկոտ պրեզենտիացիայից հետո Բերեզովսկին գազազել էր և հայտարարել էր, որ այդ գործն այսպես չի թողնելու: Եվ Պավելը, գիտենալով նրա մեթոդները, հասկանում էր, որ դրանք դատարկ խոսքեր չեն»:

Բերեզովսկու մասնակցության վերաբերյալ կան նաև այլ ենթադրություններ: Գոյություն ունի նաև այն վարկածը, որ Խլեբնիկովի և Սերգունինի սպանությունները կապված են եղել Պավելի ապագա գրքի հետ, որում նա ցանկացել է պատմել Չեչնիայում բյուջետային միջոցների յուրացման մասին[19]:

Իր «Ռուսաստանի կողոպուտի պատմությունը» գրքում Խլեբնիկովը մերկացնում էր ոչ միայն Բերեզովսկուն, այլ նաև շատ ուրիշ, այդ ժամանակ ազդեցություն ունեցող, Ելցինի նախկին շրջապատի մարդկանց: Օրինակ, հայտնի օլիգարխ Աբրամովիչի մասին նա գրել էր հետևյալը՝

Բերեզովսկին, Աբրամովիչը և էլի մի քանի գործընկերներ մեկ հարվածով տիրապետեցին ռուսական ալյումինային արդյունաբերության երկու երրորդին: Դա հսկայական ավար էր: Ռուսաստանը ԱՄՆ-ից հետո աշխարհում երկրորդ տեղում էր գտնվում ալյումինի արտադրության ոլորտում: Ալյումինը կանոնավոր վալյուտա էր բերում երկրին: Միևնույն ժամանակ արդյունաբերության ալյումինային ճյուղը, ինչպես ոչ մի ճյուղ, հեղեղված էր ավազակներով[20]:

Ինչպես նշել է Lenta.ru հրատարակչությունը, շատ ռուս հարուստներ, որոնց անունները հրապարակվել էին Ֆորբս ամսագրում, Խլեբնիկովի մահից քիչ առաջ (2004 թվականի մայիսին) բավականին դժգոհ են եղել այդ ցուցակում հայտնվելու կապակցությամբ[21]:

Հետաքննության մասնակիցներից մեկը «Կոմերսանտ»-ին տված հարցազրույցում պատմել է՝ «Փոլ Խլեբնիկովի սպանության կազմակերպման մեջ մասնակցության ներգրավվածության առումով մենք ստուգել ենք գրեթե ողջ ռուսական էլիտան: Չէ որ պոտենցիալ կասկածյալների թվում էին ոչ միայն լրագրողի հեղինակած երկու գրքերի հերոսները՝ համապասախանաբար էմիգրանտ Բորիս Բերեզովսկին և չեչենական հեղինակություն Խոժ-Ահմեդ Նուխաևը, այլ նաև Ֆորբսի էջերին հայտնված տասնյակ բիզնեսմեններ և բանկիրներ: Նրանցից շատերին Խլեբնիկովի հրապարակումները այս կամ այն կերպ դուր չէին գալիս: Այդյունքում 20 հատորներ էին գրոտվել, բայց դրանք բոլորն էլ, պարզվեց, մակուլատուրա էին»[19]:

ՌԴ Անվտանգության ֆեդերալ ծառայության նախկին փոխգնդապետ Ալեքսանդր Լիտվինենկոն իր «Լյուբյանյան Հանցավոր Խմբավորում» գրքի մեջ հաստատում է, որ Բերեզովսկու մասին Խլեբնիկովի գիրքը վերջինիս կողմից գրվել է ռուսական հատուկ ծառայությունների քաղաքական պատվերով (հստակ՝ Ա. Կորժակովի շրջապատի մարդկանց կողմից)[22]:

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1996 թվականի դեկտեմբերի 30-ին «Ֆորբս» ամսագրում հրապարակվեց Փոլ Խլեբնիկովի «Կրեմլի կնքահայրը» հոդվածը, որում Բորիս Բերեզովսկին, ով այդ պահին ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալն էր, մեղադրվում էր լրագրող Վլադիսլավ Լիստևի սպանությանը առնչություն ունենալու մեջ: 1997 թվականի փետրվարի 12-ին Բերեզովսկին Անգլիայի Գերագույն դատարանի միջոցով հերքում պահանջեց: Սակայն դատարանը ամսագրին հարկադրեց հրաժարվել հոդվածում եղած բազմաթիվ մեղադրանքներից ընդամենի մեկից (առ այն, որ Բերեզովսկին է կազմակերպել Վլադ Լիստևի սպանությունը), քանի որ ամսագիրը չուներ դրա հիմնավորումը հաստատող ապացույցներ: Դատարանը որևէ փոխհատուցում չսահմանեց Բերեզովսկու համար և ամսագրին չհարկադրեց հոդվածին հերքում հրապարակել: Հոդվածը մինչ օրս հասանելի է ամսագրի համացանցային պաշտոնական կայքում[6]: 2004 թվականին, դառնալով Ֆորբս ամսագրի ռուսալեզու տարբերակի խմբագիրը, Փոլ Խլեբնիկովը ամսագրի փորձնական համարում հրապարակեց Ռուսաստանի 100 ամենահարուստ մարդկանց ցանկը: Այս ցուցակի մեջ հայտնվածներից շատերը դժգոհ մնացին ներկայացված արդյունքներից: Բայց գործը դատական քննության չհասավ:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #122817338 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. По свидетельству «Известий», в России просил себя называть Павлом Юрьевичем.
  3. Pohl O. The Assassination of a Dream // New York, News & Politics, Nov 1, 2004.
  4. Obituary: Paul Klebnikov // The Economist, July 15, 2004.
  5. http://klebnikov.ru/kleb_txt/040709.htm
  6. 6,0 6,1 Godfather of the Kremlin?
  7. «Пол Хлебников: Исламский терроризм вызрел из обычного бандитизма // Известия»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-04-04-ին։ Վերցված է 2013-03-30 
  8. Хлебников, Пол. Главный редактор русской версии журнала Forbes, убит в 2004 году
  9. 2004 IPFA Paul Klebnikov
  10. Роман Ошаров (09.07.2014)։ «Джон Керри: Хлебников был «голосом совести в борьбе с коррупцией»»։ Голос Америки 
  11. «Главный редактор русскоязычного Forbes умер в застрявшем лифте по пути в операционную»։ NEWSru.com։ 12 июля 2004։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-03-09-ին։ Վերցված է 2013-02-27 
  12. Lenta.ru: : Хлебников, Пол
  13. Время новостей: № 207, 10 ноября 2006
  14. 14,0 14,1 chechensociety.net
  15. Борисов Павел (21-11-2017)։ «Кто убил Пола Хлебникова?»։ Медуза www.meduza.io (ռուսերեն)։ Рига, Латвия 
  16. «Подозреваемый в убийстве журналиста Пола Хлебникова задержан на Украине»։ РосБалт www.rosbalt.ru (ռուսերեն)։ ЗАО «Информационное агентство «Росбалт»։ 18 ноября 2017 
  17. Герман Александров (27 октября 2015)։ «ОАЭ освободили обвиняемого в убийстве Пола Хлебникова»։ РосБалт www.rosbalt.ru (ռուսերեն)։ ЗАО «Информационное агентство «Росбалт» 
  18. Статья вышла в декабре 1996 года, и на её подготовку ушло 6 месяцев. Я встречался со многими людьми и брал у них интервью. Многое в статье было из интервью с самим Березовским. Он открыто, нагло и прямолинейно говорил о себе так, словно ничего плохого в своих поступках не видел. Мне припоминается, например, его высказывание по поводу приватизации. Он говорил, что приватизация в России проходила в три этапа. Сначала приватизируется прибыль — собственность остаётся государственной, а прибыль уже становится частной. Вокруг госкомпании создаётся целый круг посредников, которые изымают прибыль при помощи «личных отношений» с гендиректором предприятия. Потом приватизируется собственность: предприятие, из которого высосали всю прибыль, банкротится, и его можно задёшево купить. Затем приватизируются долги: новые собственники берут ответственность за долги самого предприятия. Это циничный и очень правдивый анализ того, как шла приватизация и как действовал сам Березовский по отношению, скажем, к «Аэрофлоту»
  19. 19,0 19,1 Memorium
  20. http://www.eg.ru/Publication.mhtml?PubID=933&Part=10
  21. Lenta.ru: : Хлебников, Пол
  22. Лубянская Преступная Группировка (ISBN — 0-9723878-0-3) пятая глава

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]