Սիմոնա դը Բովուար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Սիմոնա դը Բովուար
Simone de Beauvoir
Simone de Beauvoir.jpg
Ծննդյան անուն ֆր.՝ Simone-Lucie-Ernestine-Marie Bertrand de Beauvoir
Ծնվել է հունվարի 9, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Փարիզ, Ֆրանսիա[3] կամ Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Seine, Ֆրանսիա
Վախճանվել է ապրիլի 14, 1986({{padleft:1986|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2] (78 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[1]
Մասնագիտություն քաղաքական փիլիսոփա, լրագրող, էքզիստենցիալիստ, վիպասան, ինքնակենսագիր, ակնարկագիր, քաղաքական ակտիվիստ, օրագիր գրող, women letter writer, փիլիսոփա, ֆեմինիստ, գրական քննադատ և գրող
Լեզու ֆրանսերեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա[5]
Կրթություն Փարիզի համալսարան և փիլիսոփայության դասավանդման իրավունք (agrégation)
Գրական ուղղություններ աթեիզմ, Ֆեմինիզմ և էքզիստենցիալիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ The Mandarins, When Things of the Spirit Come First, Pyrrhus and Cineas, The Second Sex և She Came to Stay
Պարգևներ
Համատեղ ապրող Ժան Պոլ Սարտր
Simone de Beauvoir (signature).jpg
Simone de Beauvoir Վիքիպահեստում

Սիմոնա դը Բովուար (ֆր.՝ Simone de Beauvoir, հունվարի 9, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[3] և Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Seine, Ֆրանսիա - ապրիլի 14, 1986({{padleft:1986|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), ֆրանսիացի գրող, փիլիսոփա, ֆեմինիստական շարժման գաղափարախոս։ Ժան Պոլ Սարթրի կյանքի ընկերուհի (երկուսն էլ դեմ էին ամուսնությանը) և համախոհ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիմոնա դը Բովուարը (ամբողջական անունը Սիմոնա Լյուսի Էռնեստինա Մարիա Բերտրան դե Բովուար) ծնվել է 9 հունվարի 1908 թվականին Փարիզում։ Ընտանիքը պատկանում էր հին ազնվական ընտանիքին, որը ծագում էր Գիյոմա դը Շամպ միջնադարյան ֆրանսիացի աստվածաբան, հռետոր, ուսուցիչ Աբելյարից։ Սիմոնան Ժորժ Բերտրանա դը Բովուարիի, ով աշխատում էր որպես իրավաբան-քարտուղար և Ֆրանսուազ դը Բովուարիի՝ ի ծնե Բրասսո, ջերմեռանդ կաթոլիկ, հարուստ բանկիրի դուստր, ավագ դուստրն էր։ Նրա ծննդից երկու տարի անց ծնվում է քույրը՝ էլենը (անգլ․ Hélène de Beauvoir)։ Հինգ ու կես տարեկանում ծնողները Սիմոնային տարան Կուր Դեզիրի(Cours Désir) դպրոցը, որտեղ ուղղորդող դայակները ազնվական ընտանիքի աղջիկներին նախապատրաստում էին առաքինի կյանքի։ Ծնողները, մասնավորապես մայրը, Սիմոնային ապագայում տեսնում էին որպես բուրժուայի և նույնիսկ արքայազնի կին։ Նրա երազանքները չիրականացան, որն էլ ավելի հուսահատեցնող էին՝ հաշվի առնելով ընտանիքի քայքայումը։ Խիստ բուրժուական դաստիարակությունը, որը ստացել էր մորից, տեղ են գտել դը Բովուարի Mémoires d’une jeune fille rangée (1958) գրքում։

Ընտանիքի քայքայումը Սիմոնայի համար միանգամայն իրական փաստ հանդիսացան այն ճակատագրին, որը նա պատկերացնում էր դեռ երեխա ժամանակ։ Ամբողջովին տրվելով աղոթքներին, աղջնակը ենթադրում էր, որ իր կյանքն ամբողջությամբ Աստծոն է նվիրելու։ Դպրոցական տարիների ընթացքում չկարողացավ ուղղվել ընտանեկան վիճակը, որի հետևանքով դը Բովուարը ստիպված էր փոխել իր կացության վայրը։ Նրա աղոթքները համերաշխություն չբերեցին հոր և մոր միջև, որի հետևանքով էլ կորցրեց վստահությունը լավ օրվա հանդեպ։

Ծնողները պնդում էին, որ միայն ուսումը կարող է նրան դուրս բերել այդ ծանր վիճակից, որում հայտնվել էր նրանց ընտանիքը։ Այդ ընթացքում հավատքը փոխվեց կասկածանքի, իսկ հետո՝ հիասթափության։ Պատանեկան տարիքում աղջկա մոտ հայտնվեց ևս մեկ բնավորության ուրույն հատկանիշ՝ ինտելեկտի հետ միասին նա կարողանում էր ընդունել ոչ կոմպրոմիսային որոշումներ։ Գրականության հանդեպ հետաքրքրությունը առաջացրել է հայրը։ Տասնհինգ տարեկան հասակում Սիմոնան արդեն որոշել էր, որ ուզում է գրող դառնալ։ Նրան հետաքրքրում էին Մորիս Բարրեսը, Պոլ Կլոդելը, Անդրե Ժիդը, Պոլ Վալերին:

Դպրոցն ավարտելուց հետո 1925 թվականին Սիմոնան շարունակեց ուսումնասիրել մաթեմատիկա Փարիզի կաթոլիկական ինստիտուտում, փիլիսոփայություն՝ Սեն-Մարի-դը-Նեյի ինստիտուտում։ Մեկ տարի անց գրականության և լատիներենի դիպլոմ ստացավ։ 1927 թվականին փիլիսոփայության դիպլոմ ստացավ և դարձավ Սորբոն ավարտած թվով իններորդ կինը։ 1928 թվականի գարնանը նա ստացավ բակալավրի կոչում(արվեստ)։ Արվեստի ֆակուլտետում նա ծանոթացավ Ժան Պոլ Սարտրի, Պոլ Նազինի, Ռենե Մայոյի հետ։ Սարտրի հետ հանդիպումը վերածվեց հարաբերությունների, որը ձգվեց մինչև կյանքի վերջ։

  • "Նա իմ կրկնօրինակն էր, նրա մեջ ես հայտնաբերեցի իմ բոլոր ճաշակներն ու նախասիրությունները"։ Սիմոնա դը Բովուար "Բարոյական դաստիարակված օրիորդի հիշողությունները"

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118507877 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 Бовуар Симона де // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. гл. ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1970. — Т. 3 : Бари — Браслет. — С. 440.
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11890854p
  5. http://www.nytimes.com/roomfordebate/2011/05/18/are-french-women-more-tolerant/still-a-long-way-to-go
  6. 6,0 6,1 20 -րդ դարի փիլիսոփաների կենսագրական բառարան (1996 թ.) — 1996. — ISBN 978-0-415-06043-1

հայերեն հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գեղեցիկ պատկերներ (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, թարգմանությունը ֆրանսերենից՝ Վ. Աբաջյանի։