Պաուլ Էռլիխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պաուլ Էռլիխ
գերմ.՝ Paul Ehrlich
Paul Ehrlich 3.jpg
Ծնվել էմարտի 14, 1854(1854-03-14)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Strzelin, Lower Silesian Voivodeship, Լեհաստան
Մահացել էօգոստոսի 20, 1915(1915-08-20)[1][2][3][4][5][6][8] (61 տարեկանում)
Bad Homburg vor der Höhe, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա[9]
բնական մահով
ԳերեզմանOld Jewish Cemetery
ՔաղաքացիությունFlag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Flag of Germany (1867–1919).svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտությունկենսաբան, իմունաբան, գյուտարար, բժիշկ, համալսարանի պրոֆեսոր, քիմիկոս և դեղաբան
Հաստատություն(ներ)Ֆրանկֆուրտի Գյոթեի անվան համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտԻմունոլոգիա, Բակտերիաբանություն, քիմիա և քիմիաբուժություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա, Բելգիայի թագավորական բժշկական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՌոստոկի համալսարան, Լայպցիգի համալսարան, Վրոցլավի համալսարան, Ստրասբուրգի համալսարան և Ֆրայբուրգի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[9]
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Գիտական ղեկավարKarl Weigert? և Ռոբերտ Կոխ
Եղել է գիտական ղեկավարAugust von Wassermann? և Georgij Norbertovič Gabritschewssky?
ՊարգևներԲժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Լիբիխի մեդալ Քրունի լեկցիա և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ստորագրություն
Paul Ehrlich signature.jpg
Paul Ehrlich Վիքիպահեստում


Պաուլ Էռլիխ (գերմ.՝ Paul Ehrlich, մարտի 14, 1854(1854-03-14)[1][2][3][4][5][6][7][8], Strzelin, Lower Silesian Voivodeship, Լեհաստան - օգոստոսի 20, 1915(1915-08-20)[1][2][3][4][5][6][8], Bad Homburg vor der Höhe, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա[9]), գերմանացի բժիշկ, իմունոլոգ, բակտերիոլոգ, քիմիկոս, քիմիաթերապիայի հիմնադիր: Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1908):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պաուլ Էռլիխը ծնվել է Սիլեզիայի Շտրելեն քաղաքում (այժմ Լեհաստանում է): Եղել է հրեական ապահով ընտանիքի չորրորդ երեխան, ընդ որում միակ տղան: Հայրը` Իզմար Էռլիխը (1818-1898), ունեցել է օղեգործության արտադրամաս, որ նա ժառանգություն էր ստացել հորից` ունևոր առևտրական Հայման Էռլիխից (1784-1873): Մայրը` Ռոզա Վայգերտը (1826-1909), եղել է տնային տնտեսուհի: Մոր զարմիկը` Կառլ Վայգերտը (1826-1909), ով ընդամենը ինը տարի էր մեծ Պաուլից, եղել է հայտնի ախտաբան և նպաստել Պաուլի գիտական հետաքրքրությունների զարգացմանը:

Պաուլ Էռլիխն աշխատել է բժշկական կենսաբանության, քիմիայի, փորձարարական ախտաբանության և թերապիայի բնագավառներում: Նա բացահայտել է լեյկոցիտների տարբեր տեսակներ, ողնուղեղի դերը գրանուլոցիտների ձևավորման մեջ, տարորոշել է լեյկոզի առանձին տեսակներ և ստեղծել արյունաստեղծման դուալիստական տեսությունը (1880-1898): Այս նույն շրջանում նա բացահայտել է այսպես կոչված պարարտ բջիջները. առաջին անգամ հայտնագործել է արյուն-ուղեղային պատնեշի գոյությունը: Առաջարկել է տուբերկուլոզի միկոբակտերիայի ներկման հատուկ մեթոդ, ինչպես նաև արյան ու հյուսվածաբանական սարքերի բազմագույն ներկման եղանակ: Ստեղծել է արյան շիճուկի վերահսկան առաջին կայանը: Պաուլ Էռլիխը արտահայտել է այն գաղափարը, որ իմունային ռեակցիաների համար պատասխանատու բջիջները մակերևույթին ունեն հակածիններ` հատուկ ռեցեպտորներ: Այս միտքը մեծ դեր է խաղացել իմունոլոգիայի զարգացման բնագավառում և լիովին հաստատվել է:

Սկսած 1891 թվականից` Էռլիխը սկսել է մշակել ինֆեկցիոն հիվանդությունների բուժման եղանակը քիմիական նյութերի միջոցով: Նա բացահայտել է, որ միկրոօրգանիզմները կայունություն են ձեռք բերում քիմիաթերապևտիկ նյութերի նկատմամբ: Էռլիխին համաշխարհային հռչակ է բերել նրա մշակած «դեղամիջոց 606»-ը (սալվարսան), որը մեծ արդունավետությամբ է աչքի ընկել սիֆիլիսի բուժման համար:

1901 թվականին Պաուլ Էռլիխը սկսել է աշխատել չարորակ ուռուցքների խնդրի շուրջ:

Նա առաջարկել է կլինիկական պրակտիկայում անհրաժեշտ լաբորատոր կարևոր ռեակցիաներ:

Իլյա Մեչնիկովի հետ Նոբելյան մրցանակի է արժանացել իմունոլոգիայի ոլորտում կատարած աշխատանքների համար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Who Named It?
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Frankfurter Personenlexikon — 2014.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  7. 7,0 7,1 Czech National Authority Database
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118529358 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1908/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]