Ռոբերտ Կոխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոխ (այլ կիրառումներ)
Ռոբերտ Կոխ
գերմ.՝ Heinrich Hermann Robert Koch
Robert Koch.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[1][2][3][4][5][6]
Clausthal, Կլաուստալ-Ցելերֆելդ, Zellerfeld District, Գերմանիա
Մահացել էմայիսի 27, 1910(1910-05-27)[7][2][1][8][4][9][10][5][6] (66 տարեկանում)
Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[11]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանական միություն
Ազգությունգերմանացի
Մասնագիտությունկենսաբան, բժիշկ, գյուտարար, լուսանկարիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտՄանրէաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Գյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[12], Ազգային բժշկական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[13]
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[7]
Գիտական ղեկավարGeorg Meissner? և Ռուդոլֆ Վիրխով
Եղել է գիտական ղեկավարԷմիլ Ադոլֆ ֆոն Բերինգ, Friedrich Loeffler?, Շիբասաբուրո Կիտազատո և August von Wassermann?
Հայտնի աշակերտներJohannes Andreas Grib Fibiger?, August von Wassermann?, Alexander Crever Abbott? և John Addison Fordyce?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[14][15] Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Honorary citizen of Clausthal-Zellerfeld? Կարմիր արծվի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Emmy Koch?, Hedwig Koch? և Emmy Fraatz?
ՀայրGeheimer Bergrat Koch?
Ստորագրություն
Robert Koch signature.svg
Robert Koch Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Կոխ (գերմ.՝ Heinrich Hermann Robert Koch, դեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[1][2][3][4][5][6], Clausthal, Կլաուստալ-Ցելերֆելդ, Zellerfeld District, Գերմանիա - մայիսի 27, 1910(1910-05-27)[7][2][1][8][4][9][10][5][6], Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[11]), գերմանացի մանրէաբան, բակտերիաբանության և համաճարակաբանության հիմնադիրը։

Կոխը 1866 թվականին ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը։ 1885-1891 թվականներին եղել է Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր, միաժամանակ՝ Հիգիենայի ինստիտուտի, 1891-1904 թվականներին՝ վարիչ հիվանդությունների ինստիտուտի (հետագայում կոչվել է Կոխի անունով) տնօրեն։ Բացահայտել է վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչներ և մշակել դրանց դեմ պայքարի միջոցներ։ Առաջինն է ստացել սիբիրախտի բացիլի մաքուր մանրէախումբը և բացահայտել սպորներ առաջացնելու հատկությունը։ 1882 թվականին հայտնաբերել է տուբերկուլյոզի հարուցիչը (Կոխի ցուպիկ)։ 1890 թվականին ստացել է տուբերկուլին բակտերիային պատրաստուկը, որն օգտագործել է տուբերկուլոզի բուժման նպատակով։ Ներկայումս պատրաստուկը կիրառվում է միայն ախտորոշիչ նպատակով։ Խոլերա հիվանդությունն այլ կերպ կոչվում է «Կոխի ստորակետ»: Մշակել է բակտերիաբանական հետազոտությունների, վարակազերծման մի շարք եղանակներ։ 1905 թվականին տուբերկուլյոզի ուսումնասիրման համար արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Որպես ռազմադաշտային բժիշկ՝ աշխատել է ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ, որը հրահրել էր Պրուսիայի կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 Nobelprize.org
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Luminous-Lint — 2005.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Southern Africa Association for the Advancement of Science — 1902.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Brockhaus Enzyklopädie
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. 8,0 8,1 8,2 SNAC — 2010.
  9. 9,0 9,1 9,2 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  10. 10,0 10,1 10,2 Who Named It?
  11. 11,0 11,1 11,2 Шамин А. Н. Кох Роберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1973. — Т. 13 : Конда — Кун. — С. 295.
  12. Notable Names Database — 2002.
  13. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118564064 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  14. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1905/
  15. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 488