Ռուդոլֆ Վիրխով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռուդոլֆ Վիրխով
Rudolf Virchow.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 13, 1821({{padleft:1821|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Świdwin[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 5, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2] (80 տարեկանում)
Մահվան վայր Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4]
Քաղաքացիություն Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Մայրենի լեզու գերմաներեն
Մասնագիտություն կենսաբան, մարդաբան[5], հնէաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, գիտնական, քաղաքական գործիչ[5], բժիշկ և համալսարանի պրոֆեսոր
Աշխատավայր Վյուրցբուրգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններ Գերմանական կայսրության Ռեյխստագի անդամ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի, Կոպլիի մեդալ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Pour le Mérite, Հելմհոլցի մեդալ և Cothenius Medal
Անդամություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Կոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ստորագրություն
Rudolf Virchow signature.svg
Rudolf Virchow Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Վիրխով (18211902), գերմանացի ախտաբան, հասարակական գործիչ։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1881)։ Ժամանակակից ախտաբանական անատոմիայի և բջջային ախտաբանության տեսության հիմնադիրը։

Ավարտել է Բեռլինի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (18431856 թվականից եղել է նույն համալսարանում նրա համար հատուկ ստեղծված ախտաբանական անատոմիայի, ընդհանուր ախտաբանության ու թերապիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, միաժամանակ ախտաբանության ինստիուտի դիրեկտոր։ Վիրխովը առաջ է քաշել բջջային ախտաբանության տեսությունը, որի համաձայն օրգանիզմի ցանկացած ախտաբանական պրոցես նրա առանձին բջիջների կենսագործունեության խանգարումների գումարն է։ Զբաղվել է իր ժամանակին հայտնի համարյա բոլոր հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ, տվել դրանց ախտաբանաանատոմիական բնութագիրը, բացահայտել մարդու կարևորագույն հիվանդությունների (ուռուցքներ, տուբերկուլոզ) և ընդհանուր կենսբանական պրոցեսների (բորբոքում, հյուսվածքների վերականգնում) ախտածնությունը։ Համաճարակագիտական հետազոտությունների հիման վրա Վիրխովը հաստատել է շատ հիվանդությունների սոցիալական բնույթը։ Վիրխովի ուսումնասիրությունները և բջջային ախտաբանության տեսությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել բժշկագիտության զարգացման վրա, սակայն այդ տեսությունն ունեցել է միակողմանի, մեխանիստական բնույթ։ Վիրխովը զբաղվել է նաև մարդաբանության, ազգագրության, հնէաբանության հարցերով։ Ընտրվել է բազմաթիվ երկրների ակադեմիաների և բժշկական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Կյանքի վերջին շրջանում Վիրխովը հանդես է եկել որպես Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքի կատաղի թշնամի։ 1880—1893 թվականներին նա ոայխստագի անդամ էր։ Եղել է բուրժուական առաջադիմական կուսակցության հիմնադիրներից և առաջնորդներից (1861—1864)։ Ազատամիտների կուսակցության ստեղծումից (1884) հետո Վիրխովը նրա ղեկավարներից էր։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 471 CC-BY-SA-icon-80x15.png

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:
  4. Вирхов Рудольф, Вирхов Рудольф // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  5. 5,0 5,1 Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հունիսի 25-ին 2015: