Ռուդոլֆ Վիրխով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox med.png
Ռուդոլֆ Վիրխով
Rudolf Virchow.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 13, 1821({{padleft:1821|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Սվիդվին[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 5, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2] (80 տարեկանում)
Մահվան վայր Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4]
Քաղաքացիություն Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Մասնագիտություն կենսաբան, մարդաբան[5], հնէաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, գիտնական, քաղաքական գործիչ[5], բժիշկ և համալսարանի պրոֆեսոր
Աշակերտներ Eduard von Rindfleisch
Աշխատավայր Վյուրցբուրգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Պաշտոն Գերմանական կայսրության Ռեյխստագի անդամ
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Կոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Royal Swedish Academy of Letters, History and Antiquities
Պարգևներ Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի, Կոպլիի մեդալ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Pour le Mérite, Հելմհոլցի մեդալ և Cothenius Medal
Ստորագրություն
Rudolf Virchow signature.svg
Rudolf Virchow Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Վիրխով (հոկտեմբերի 13, 1821[1][2], Սվիդվին[3] - սեպտեմբերի 5, 1902[1][2], Բեռլին[4]), գերմանացի ախտաբան, հասարակական գործիչ։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1881)։ Ժամանակակից ախտաբանական անատոմիայի և բջջային ախտաբանության տեսության հիմնադիրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Բեռլինի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (18431856 թվականից եղել է նույն համալսարանում նրա համար հատուկ ստեղծված ախտաբանական անատոմիայի, ընդհանուր ախտաբանության ու թերապիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, միաժամանակ ախտաբանության ինստիուտի դիրեկտոր։ Վիրխովը առաջ է քաշել բջջային ախտաբանության տեսությունը, որի համաձայն օրգանիզմի ցանկացած ախտաբանական պրոցես նրա առանձին բջիջների կենսագործունեության խանգարումների գումարն է։ Զբաղվել է իր ժամանակին հայտնի համարյա բոլոր հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ, տվել դրանց ախտաբանաանատոմիական բնութագիրը, բացահայտել մարդու կարևորագույն հիվանդությունների (ուռուցքներ, տուբերկուլոզ) և ընդհանուր կենսբանական պրոցեսների (բորբոքում, հյուսվածքների վերականգնում) ախտածնությունը։ Համաճարակագիտական հետազոտությունների հիման վրա Վիրխովը հաստատել է շատ հիվանդությունների սոցիալական բնույթը։ Վիրխովի ուսումնասիրությունները և բջջային ախտաբանության տեսությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել բժշկագիտության զարգացման վրա, սակայն այդ տեսությունն ունեցել է միակողմանի, մեխանիստական բնույթ։ Վիրխովը զբաղվել է նաև մարդաբանության, ազգագրության, հնէաբանության հարցերով։ Ընտրվել է բազմաթիվ երկրների ակադեմիաների և բժշկական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Կյանքի վերջին շրջանում Վիրխովը հանդես է եկել որպես Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքի կատաղի թշնամի։ 1880—1893 թվականներին նա ոայխստագի անդամ էր։ Եղել է բուրժուական առաջադիմական կուսակցության հիմնադիրներից և առաջնորդներից (1861—1864)։ Ազատամիտների կուսակցության ստեղծումից (1884) հետո Վիրխովը նրա ղեկավարներից էր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:
  4. 4,0 4,1 4,2 Вирхов Рудольф, Вирхов Рудольф // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  5. 5,0 5,1 Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հունիսի 25-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 471 CC-BY-SA-icon-80x15.png