Ռուդոլֆ Վիրխով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Ռուդոլֆ Վիրխով
գերմ.՝ Rudolf Virchow
Rudolf Ludwig Karl Virchow. Photograph by J. C. Schaarwächte Wellcome V0027292.jpg
Ի ծնեգերմ.՝ Rudolf Ludwig Carl Virchow
Ծնվել էհոկտեմբերի 13, 1821(1821-10-13)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՍվիդվին, Świdwin County, Արևմտյան Պոմորիեի վոեվոդություն, Լեհաստան[4]
Մահացել էսեպտեմբերի 5, 1902(1902-09-05)[1][2][3][…] (80 տարեկան)
Մահվան վայրԲեռլին, Գերմանական կայսրություն[5][4]
Մահվան պատճառՍրտային անբավարարություն
ՔաղաքացիությունFlag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
ԿրթությունՀումբոլդտի համալսարան և Վյուրցբուրգի համալսարան
Մասնագիտությունկենսաբան, մարդաբան, հնէաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, ակադեմիկոս, քաղաքական գործիչ, բժիշկ, համալսարանի դասախոս, ախտաբան և հնեամարդաբան
ԱշակերտներEduard Hitzig?, Edwin Klebs?, Alfredo Kanthack? և Friedrich Daniel von Recklinghausen?
ԱշխատավայրՎյուրցբուրգի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Շարիտե
ՊաշտոնԳերմանական կայսրության Ռեյխստագի անդամ
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Կոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի բանահյուսության, պատմության և հնավաճառության թագավորական ակադեմիա, Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բելգիայի թագավորական բժշկական ակադեմիա և Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[4]
ԿուսակցությունGerman Free-minded Party?
ԱմուսինFerdinande Amalie Rosalie Mayer?
ԶավակներHans Virchow?, Anna Emilie Adele Virchow? և Ernst Oswald Virchow?
Ծնողներհայր՝ Karl Christian Siegfried Virchow?
ՊարգևներԲեռլինի պատվավոր քաղաքացի, Կոպլիի մեդալ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Հելմհոլցի մեդալ, Քոթենիուսի մեդալ, Քրունի լեկցիա և Order of Olga?
Ստորագրություն
Rudolf Virchow signature.svg
Rudolf Virchow Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Վիրխով (հոկտեմբերի 13, 1821(1821-10-13)[1][2][3][…], Սվիդվին, Świdwin County, Արևմտյան Պոմորիեի վոեվոդություն, Լեհաստան[4] - սեպտեմբերի 5, 1902(1902-09-05)[1][2][3][…], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[5][4]), գերմանացի ախտաբան, հասարակական գործիչ։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1881)։ Ժամանակակից ախտաբանական անատոմիայի և բջջային ախտաբանության տեսության հիմնադիրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Բեռլինի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (18431856 թվականից եղել է նույն համալսարանում նրա համար հատուկ ստեղծված ախտաբանական անատոմիայի, ընդհանուր ախտաբանության ու թերապիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, միաժամանակ ախտաբանության ինստիտուտի տնօրեն։ Վիրխովը առաջ է քաշել բջջային ախտաբանության տեսությունը, որի համաձայն օրգանիզմի ցանկացած ախտաբանական պրոցես նրա առանձին բջիջների կենսագործունեության խանգարումների գումարն է։ Զբաղվել է իր ժամանակին հայտնի համարյա բոլոր հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ, տվել դրանց ախտաբանաանատոմիական բնութագիրը, բացահայտել մարդու կարևորագույն հիվանդությունների (ուռուցքներ, տուբերկուլոզ) և ընդհանուր կենսաբանական պրոցեսների (բորբոքում, հյուսվածքների վերականգնում) ախտածնությունը։ Համաճարակագիտական հետազոտությունների հիման վրա Վիրխովը հաստատել է շատ հիվանդությունների սոցիալական բնույթը։ Վիրխովի ուսումնասիրությունները և բջջային ախտաբանության տեսությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել բժշկագիտության զարգացման վրա, սակայն այդ տեսությունն ունեցել է միակողմանի, մեխանիստական բնույթ։ Վիրխովը զբաղվել է նաև մարդաբանության, ազգագրության, հնէաբանության հարցերով։ Ընտրվել է բազմաթիվ երկրների ակադեմիաների և բժշկական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Կյանքի վերջին շրջանում Վիրխովը հանդես է եկել որպես Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքի կատաղի թշնամի։ 1880—1893 թվականներին նա ոայխստագի անդամ էր։ Եղել է բուրժուական առաջադիմական կուսակցության հիմնադիրներից և առաջնորդներից (1861—1864)։ Ազատամիտների կուսակցության ստեղծումից (1884) հետո Վիրխովը նրա ղեկավարներից էր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Who Named It?
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Թուրինի գիտությունների ակադեմիա — 1757.
  5. 5,0 5,1 5,2 Вирхов Рудольф // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 471 CC-BY-SA-icon-80x15.png