Ռուդոլֆ Վիրխով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox med.png
Ռուդոլֆ Վիրխով
Rudolf Virchow.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 13, 1821({{padleft:1821|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Սվիդվին, Świdwin County, West Pomeranian Voivodeship, Լեհաստան[1]
Մահացել է սեպտեմբերի 5, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3] (80 տարեկանում)
Մահվան վայր Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4]
Քաղաքացիություն Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Մասնագիտություն կենսաբան, մարդաբան, հնէաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, գիտնական, քաղաքական գործիչ, բժիշկ, համալսարանի պրոֆեսոր և pathologist
Աշակերտներ Eduard von Rindfleisch
Աշխատավայր Վյուրցբուրգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Պաշտոն Գերմանական կայսրության Ռեյխստագի անդամ
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Կոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Royal Swedish Academy of Letters, History and Antiquities
Պարգևներ
Ստորագրություն
Rudolf Virchow signature.svg
Rudolf Virchow Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Վիրխով (հոկտեմբերի 13, 1821({{padleft:1821|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1][2][3], Սվիդվին, Świdwin County, West Pomeranian Voivodeship, Լեհաստան[1] - սեպտեմբերի 5, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3], Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[4]), գերմանացի ախտաբան, հասարակական գործիչ։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1881)։ Ժամանակակից ախտաբանական անատոմիայի և բջջային ախտաբանության տեսության հիմնադիրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Բեռլինի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (18431856 թվականից եղել է նույն համալսարանում նրա համար հատուկ ստեղծված ախտաբանական անատոմիայի, ընդհանուր ախտաբանության ու թերապիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, միաժամանակ ախտաբանության ինստիտուտի դիրեկտոր։ Վիրխովը առաջ է քաշել բջջային ախտաբանության տեսությունը, որի համաձայն օրգանիզմի ցանկացած ախտաբանական պրոցես նրա առանձին բջիջների կենսագործունեության խանգարումների գումարն է։ Զբաղվել է իր ժամանակին հայտնի համարյա բոլոր հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ, տվել դրանց ախտաբանաանատոմիական բնութագիրը, բացահայտել մարդու կարևորագույն հիվանդությունների (ուռուցքներ, տուբերկուլոզ) և ընդհանուր կենսաբանական պրոցեսների (բորբոքում, հյուսվածքների վերականգնում) ախտածնությունը։ Համաճարակագիտական հետազոտությունների հիման վրա Վիրխովը հաստատել է շատ հիվանդությունների սոցիալական բնույթը։ Վիրխովի ուսումնասիրությունները և բջջային ախտաբանության տեսությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել բժշկագիտության զարգացման վրա, սակայն այդ տեսությունն ունեցել է միակողմանի, մեխանիստական բնույթ։ Վիրխովը զբաղվել է նաև մարդաբանության, ազգագրության, հնէաբանության հարցերով։ Ընտրվել է բազմաթիվ երկրների ակադեմիաների և բժշկական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Կյանքի վերջին շրջանում Վիրխովը հանդես է եկել որպես Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքի կատաղի թշնամի։ 1880—1893 թվականներին նա ոայխստագի անդամ էր։ Եղել է բուրժուական առաջադիմական կուսակցության հիմնադիրներից և առաջնորդներից (1861—1864)։ Ազատամիտների կուսակցության ստեղծումից (1884) հետո Վիրխովը նրա ղեկավարներից էր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118627198 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 Вирхов Рудольф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 471 CC-BY-SA-icon-80x15.png