Նատալենա Կորոլյովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նատալենա Կորոլյովա
Ծնվել էմարտի 3, 1888(1888-03-03)
ԾննդավայրCastrillo del Val, Burgos Province, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա
Վախճանվել էհուլիսի 1, 1966(1966-07-01) (78 տարեկանում)
Վախճանի վայրՄելնիկ, Կլադնոյի շրջան
Մասնագիտությունգրող, հնագետ, օպերային երգչուհի և նկարչուհի
Լեզուուկրաիներեն
ՔաղաքացիությունFlag of Ukraine.svg Ուկրաինա
ԿրթությունThe Imperial Saint Petersburg Archaeological Institute?
Գիտական աստիճանդոկտոր
Ժանրերվեպ և վիպակ

Նատալենա Անդրիանովնա Կորոլյովա (ուկր.՝ Королева Наталена Андріанівна, մարտի 3, 1888(1888-03-03), Castrillo del Val, Burgos Province, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա - հուլիսի 1, 1966(1966-07-01), Մելնիկ, Կլադնոյի շրջան), ուկրաինացի բանաստեղծուհի, բառարանագիր, եգիպտագետ, հնագետ և թատերական դերասան[1], կոմսուհի:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1888 թվականի մարտի 3-ին, Սան Պեդրո դե Կարդենյա (իսպ.՝ San Pedro de Cardeña) վանքում, Կաստիլիյա-Լեոն պրովինցիայի Կաստիլյո դել Վալ քաղաքում: Նրա ամբողջական անունն, ըստ իսպանական սովորույթի, Կարմեն Ալֆոնսա Ֆերնանդա Էստրելյա Նատալենա էր: Նատալենայի մայրը՝ Մարիա-Կլարա դե Կաստրո Լաչերդա Մեդինասելին, սերում էր հին իսպանական տոհմից, մահացել էր ծննդաբերության ժամանակ, հայրը` լեհ կոմս Ադրիան Յուրի Դունին-Բորկովսկին, զբաղվում էր հնագիտությամբ և հիմնականում բնակվում էր Ֆրանսիայում: Հայրը Նատալենային դաստիարակության է տվել ֆրանսիական Նոտր Դամ դե Սիոն վանքում, որտեղ նա մնացել է տասնմեկ տարի: Այստեղ Նատալենան սովորել է օտար լեզուներ, փիլիսոփայություն, պատմություն, բժշկություն և երաժշտություն: Այդ ժամանակ հայրը երկրորդ անգամ ամուսնացել է ծագումով չեխ ազնվական տոհմից Լյուդմիլո Լոսի հետ, որը կալվածք ուներ ներկայիս Լվովի մարզի Կրասնոյե բնակավայրում: Երբ խորթ մայրը բնակություն հաստատեց Կիևում, նա ցանկացավ, որ Նատալենան իր ուսումը շարունակի այնտեղ, և 1904 թվականի աշնանը աղջիկը տեղափոխվեց Կիև: Չտիրապետելով ռուսերենին, բայց հիշելով ուկրաիներեն և մի փոքր էլ լեհերեն, Նատալենան ընդունվում է Կիևի ազնվաբարո աղջիկների ինստիտուտ և սովորում ռուսերեն: Երկու տարի հետո ավարտում է ինստիտուտը և Կիևում երաժշտական դասեր է ստանում ուկրաինացի կոմպոզիտոր Նիկոլայ Լիսենկոյի մոտ:

Երբ ընտանիքը տեղափոխվում է Սանկտ Պետերբուրգ, Նատալենան շարունակում է ուսումը՝ ավարտելով հնագիտության ինստիտուտը ստանում հնագիտության դոկտորի աստիճան լիտվական պատմության աշխատության համար, այնուհետև հրապուրվում է եգիպտագիտությամբ, միաժամանակ սովորում է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում և ավարտելուց հետո ստանում «ազատ նկարչի» դիպլոմ: Ծնողները տեսնելով, որ իրենց դուստրը արդեն հասունացել է, նրա համար փեսացու են գտնում, որը ռուսական բանակի ռոտմիստր էր: Սակայն աղջիկը չի ցանկանում ամուսնանալ և ընդունվում է Սանկտ Պետերբուրգի Միխայլովսկի թատրոն, այնուհետև պայմանագիր է կնքում Մոսկվայում հյուրախաղերով հանդես եկող փարիզյան «Théâtre du Gymnase»-ի հետ: Սակայն Նատալենայի թատերական կարիերան չկայացավ նրա թույլ առողջության պատճառով: Թողնելով բեմը՝ նա բուժվում էր Անդրկովկասում, այնուհետև մեկնեց Արևմտյան Եվրոպա՝ բուժումը շարունակելու, արվեստով և հնագիտությամբ զբաղվելու համար: Շրջագայում է Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի երկրներում, որոշ ժամանակ հանդես գալիս Փարիզի և Վենետիկի օպերային թատրոններում, Պոմպեյում և Եգիպտոսում մասնակցում հնագիտական պեղումների: 1909 թվականից Նատալենա Կորոլյովան ֆրանսիական գրական և գիտական ամսագրերում սկսեց հանդես գալ գեղարվեստական ստեղծագործություններով և գիտական հոդվածներով:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կորոլյովան գտնվում էր Կիևում՝ հիվանդ հոր մոտ, որը շուտով մահացավ: Որպես արտերկրից եկած քաղաքացի՝ նա չկարողացավ հետ վերադառնալ և ռուսական բանակում դարձավ Կարմիր խաչ ընկերության գթության քույր: Գրեթե երեք տարի նա գտնվել է ռազմաճակատում, ստացել է Գեորգիևյան խաչ (թշնամու գնդակոծության ժամանակ մնալով դիրքերում՝ վիրավոր զինվորների հետ), երեք անգամ վիրավորվել է, հիվանդացել տիֆով և թոքերի բորբոքմամբ: Պատերազմի ժամանակ ամուսնացել է ռուսական բանակի սպա, Իրանի քաղաքացի՝ Իսկանդեր Հակհամանիշ իբն Կուրուշի հետ, ով ծառայում էր «Վայրի դիվիզիայում» և զոհվեց Վարշավայի մատույցներում: Ամուսնու աճյունը Իրան ուղարկելուց հետո Կորոլյովան վերադարձավ Կիև՝ խորթ մոր մոտ, որը շուտով հիվանդացավ և մահացավ: Նատալենան, մնալով առանց ծնողների, մեկնել է Պրահա, որտեղ աշխատել է ժողովրդական կրթության համակարգում: Այստեղ նա հանդիպել է ուկրաինացի գրող Վասիլի Կոնստանտինովիչ Կորոլիվի հետ, ում ճանաչում էր դեռևս Կիևից: Նրանք ամուսնացել են, փոքրիկ տնակ գնել Պրահայի մոտակայքում գտնվող Մելնիկ քաղաքում: Այստեղ ամուսիններն ապրել են մինչև իրենց կյանքի վերջը: Վասիլի Կորոլիվը մահացել է 1943 թվականին: Նատալենա Կորոլյովան իր հետագա ողջ կյանքը նվիրել է գրական գործունեությանը՝ սկսելով գրել ուկրաիներենով:

Նատալենա Կորոլյովան մահացել է 1966 թվական հուլիսի 1-ին չեխական Մելնիկ քաղաքում: Թաղված է սուրբ Վացլավի գերեզմանատանը:

2010 թվականին գրող Յուրի Վիննիչուկը Լվովում ներկայացրեց Նատալենա Կորոլյովայի ուկրաինական շարքի վերջին հրատարակություններից մեկը՝ «Սպադշչինան» («Ժառանգություն»)[2]:

Հիմնական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեգենդների հավաքածու

  • «Во дні они» (1935),
  • «Легенди старокиївські» (1941—1943).

Վիպակ

  • «1313» (1935),
  • «Без коріння» (1936),
  • «Предок» (1937),
  • «Сон тіні» (1938),
  • «Quid est veritas?» (1961).

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Королева Наталена. Без коріння. Во дні они. Quid est Veritas?- Дрогобич: Видавнича фірма «Відродження», 2007.- 672 с., з іл.- (Український модерн).- ISBN 978-966-538-185-3.
  • Королева Н. 1313: Повість з середньовіччя.- Львів, 1935.- 113 с.
  • Королева Н. Quid est veritas? (що є істина?): історична повість- Чікаґо: Вид-во М. Денисюка, 1961.- 451с.
  • Королева Наталена. Предок: Іст. повісті; Легенди старокиївські.- К. : Дніпро, 1991.- 670 с.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Микитенко О. І. Королева Наталена Андріанівна // Українська літературна енциклопедія: У 5 т. -К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1990. — Т. 2. -С. 570.
  • Биковський Л. Наталена Королева (її життя і творчість) // Визвольний шлях. — 1962. — № 1. -С. 65-71.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]