Բլեզ Պասկալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Բլեզ Պասկալ
Blaise Pascal
Blaise pascal.jpg
Ծնվել է հունիսի 19, 1623({{padleft:1623|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1]
Կլերմոն Ֆերան
Մահացել է օգոստոսի 19, 1662({{padleft:1662|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1] (39 տարեկանում)
Փարիզ[1]
Քաղաքացիություն Royal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս[1], փիլիսոփա[1], աստվածաբան[1], ֆիզիկոս[1] և գրող[1]
Գործունեության ոլորտ հավանականությունների տեսություն
Անդամակցություն Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին լատիներեն
Գիտական ղեկավար Մարեն Մերսեն
Ազդվել է Օգոստինոս Երանելի, Միշել դը Մոնտեն, Ռենե Դեկարտ, Կորնելիուս Յանսեն և Էպիկտետոս
Ազդել է Անտուան Արնո, Պյեր Դյուհեմ, Վիլյամ Ջեյմս, Լայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ, Լեոն Բրունսվիկ, Ալեքսիս դը Տոկվիլ և Անրի Բերգսոն
Քույր(եր) Ժակլին Պասկալ
Հայր Էտիեն Պասկալ
Blaise Pascal Վիքիպահեստում

Բլեզ Պասկալ (ֆր.՝ Blaise Pascal, 1623 թ. Հունիսի 19 - 1662 թ. Օգոստոսի 19), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և գրող։ Հիդրոստատիկայի հիմնական օրենքի հեղինակը։

Կենսագրությունը[խմբագրել]

Ծնվել է Ֆրանսիայի հարավում գտնվող Օվերն գավառի Կլերմոն քաղաքում 1623 թ. հունիսի 19-ին։ Հայրը՝ Էտյեն Պասկալը եղել է հարկային տեսչության նախագահ և նույպես հետաքրքվում էր մաթեմատիկայով և գիտություններով։ Ունեցել է երկու քույր՝ Ժակլին և Ժիլբերտա անուններով։ Մայրը Օվերնի սենեշալի դուստրն էր և մահացել է, երբ Բլեզը երեք տարեկան էր։
1631 թ. Պասկալների ընտանիքը տեղափոխվում է Փարիզ[2], իսկ 1640 թ. հունվարին այնտեղից՝ Ռուան։
Ռուանում Պասկալի առանց այդ էլ վատ առողջությունը գնալով ավելի է վատանում։ Չնայած դրան, նա շարունակում է աշխատել։ Այստեղ նա իր հոր հաշվապահական աշխատանքներին օգնելու ժամանակ ստեղծում է գումարումներ կատարող սարք։
1658 թվականից սկսած Պասկալի առողջությունը կտրուկ վատանում է։ Մեր օրերի տվյալներով, իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պասկալն ունեցել է մի շարք հիվանդություններ՝ ուղեղի քաղցկեղ, աղիքային տուբերկուլյոզ, ռևմատիզմ։

Բլեզ Պասկալը մահացել է 1662 թ. օգոստոսի 19-ին։

Ժառանգությունը[խմբագրել]

Օգյուստեն Պաժու (1730—1809): Պասկալ։ Լուվր:

Պասկալի գիտական ձեռքեբերումների, հայտնագործությունների պատվին իրենց անուններն են ստացել ճնշման միավորը Միջազգային Միավորների Համակարգում, ամերիկացի գիտնական Նիքլաուս Ուիրթի Pascal ծրագրավորման լեզուն, հիդրոստատիկայի կարևոր սկզբունք համարվող Պասկալի օրենքը և Պասկալի եռանկյունին։

Մաթեմատիկայում Պասկալի ամենախոշոր ներդրումը հավանականության տեսության զարգացումն է։

Գրականության ասպարեզում Պասկալը համարվում է Ֆրանսիական Դասական Շրջանի ամենակարևոր հեղինակներից մեկը, և առ այսօր էլ նրա գրածները կարդում են որպես ֆրանսիական արձակի ամենամեծ վարպետի գործեր։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Record #118591843 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. «Étienne Pascal»։ Սբ. Էնդրյուսի համալսարան, Շոտլանդիա։։ August 2006։ http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pascal_Etienne.html։ Վերցված է 5 February 2010։