Բլեզ Պասկալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բլեզ Պասկալ
Blaise Pascal
Blaise pascal.jpg
Ծնվել էհունիսի 19, 1623(1623-06-19)[1][2][3][4][5][6]
Կլերմոն Ֆերան[7][4]
Մահացել էօգոստոսի 19, 1662(1662-08-19)[1][2][6] (39 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[8][9]
բնական մահով[4]
ԳերեզմանSaint-Étienne-du-Mont[4]
ՔաղաքացիությունRoyal Standard of the King of France.svg Ֆրանսիայի թագավորություն[4]
ԴավանանքJansenism?
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆիզիկոս, գրող, French moralist և վիճակագրագետ
Գործունեության ոլորտհավանականությունների տեսություն[4]
ԱնդամակցությունՖրանսիական գիտությունների ակադեմիա[4]
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[4] և ֆրանսերեն[1][4]
Գիտական ղեկավարՄարեն Մերսեն
Ազդվել էՕգոստինոս Երանելի, Միշել դը Մոնտեն[4], Ռենե Դեկարտ[4], Կորնելիուս Յանսեն և Էպիկտետոս
ՀայրԷտիեն Պասկալ[4]
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Blaise Pascal Վիքիպահեստում

Բլեզ Պասկալ (ֆր.՝ Blaise Pascal, հունիսի 19, 1623(1623-06-19)[1][2][3][4][5][6], Կլերմոն Ֆերան[7][4] - օգոստոսի 19, 1662(1662-08-19)[1][2][6], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն[8][9]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և գրող։ Հիդրոստատիկայի հիմնական օրենքի հեղինակը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ֆրանսիայի հարավում գտնվող Օվերն գավառի Կլերմոն քաղաքում 1623 թ. հունիսի 19-ին։ Հայրը՝ Էտյեն Պասկալը եղել է հարկային տեսչության նախագահ և նույնպես հետաքրքվում էր մաթեմատիկայով և գիտություններով։ Ունեցել է երկու քույր՝ Ժակլին և Ժիլբերտա անուններով։ Մայրը Օվերնի սենեշալի դուստրն էր և մահացել է, երբ Բլեզը երեք տարեկան էր։
1631 թ. Պասկալների ընտանիքը տեղափոխվում է Փարիզ[10], իսկ 1640 թ. հունվարին այնտեղից՝ Ռուան։
Ռուանում Պասկալի առանց այդ էլ վատ առողջությունը գնալով ավելի է վատանում։ Չնայած դրան, նա շարունակում է աշխատել։ Այստեղ նա իր հոր հաշվապահական աշխատանքներին օգնելու ժամանակ ստեղծում է գումարումներ կատարող սարք։
1658 թվականից սկսած Պասկալի առողջությունը կտրուկ վատանում է։ Մեր օրերի տվյալներով, իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պասկալն ունեցել է մի շարք հիվանդություններ՝ ուղեղի քաղցկեղ, աղիքային տուբերկուլյոզ, ռևմատիզմ։

Բլեզ Պասկալը մահացել է 1662 թ. օգոստոսի 19-ին։

Ժառանգությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգյուստեն Պաժու (1730—1809): Պասկալ։ Լուվր:

Պասկալի գիտական ձեռքեբերումների, հայտնագործությունների պատվին իրենց անուններն են ստացել ճնշման միավորը Միջազգային Միավորների Համակարգում, ամերիկացի գիտնական Նիքլաուս Ուիրթի Pascal ծրագրավորման լեզուն, հիդրոստատիկայի կարևոր սկզբունք համարվող Պասկալի օրենքը և Պասկալի եռանկյունին։

Մաթեմատիկայում Պասկալի ամենախոշոր ներդրումը հավանականության տեսության զարգացումն է։

Գրականության ասպարեզում Պասկալը համարվում է Ֆրանսիական Դասական Շրջանի ամենակարևոր հեղինակներից մեկը, և առ այսօր էլ նրա գրածները կարդում են որպես ֆրանսիական արձակի ամենամեծ վարպետի գործեր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 https://www.biography.com/people/blaise-pascal-9434176
  5. 5,0 5,1 Indiana Philosophy Ontology Project
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 Record #11918679x // Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի ընդհանուր քարտագրացուցակ
  8. 8,0 8,1 8,2 Аверинцев С. С. Паскаль Блез // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 19 : Отоми — Пластырь. — С. 260–261.
  9. 9,0 9,1 9,2 Аверинцев С. С. Паскаль Блез // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 19 : Отоми — Пластырь. — С. 260–261.
  10. «Étienne Pascal»։ Սբ. Էնդրյուսի համալսարան, Շոտլանդիա։։ August 2006։ Վերցված է փետրվարի 5, 2010 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Բլեզ Պասկալ հոդվածին