Ահարոն Չիխանովեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ահարոն Չիխանովեր
Nobel2004chemistrylaurets-Ciehanover.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 1, 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (70 տարեկան)
Հայֆա, Haifa Subdistrict, Իսրայել
Քաղաքացիություն Flag of Israel.svg Իսրայել
Մասնագիտություն կենսաքիմիկոս, քիմիկոս, բժիշկ, մանկավարժ և համալսարանի պրոֆեսոր
Գործունեության ոլորտ կենսաբանություն
Անդամակցություն Պապական գիտությունների ակադեմիա, Իսրայելի բնական և հումանիտար գիտությունների ակադեմիա, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն, Լեոպոլդինա և Եվրոպական ակադեմիա
Ալմա մատեր Երուսաղեմի հրեական համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1] և եբրայերեն[1]
Պարգևներ
Aaron Ciechanover Վիքիպահեստում

Ահարոն Չիխանովեր (հոկտեմբերի 1, 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}), Հայֆա, Haifa Subdistrict, Իսրայել), իսրայելցի կենսաբան, ով ստացել է Նոբելյան մրցանակ քիմիական այն մեթոդը բնութագրելու համար, որը բջիջներն օգտագործում են սպիտակուցի վերամշակման և քայքայման համար ուբիքվիտինի միջոցով։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիխանովերը ծնվել է Հայֆայում Իսրայելի ստեղծումից մեկ տարի առաջ։ Նա անգլերենի ուսուցչուհի Բուլմայի (Լուբաչևսկի) և գրասենյակային աշխատող Յիթզակ Չիխանովերի որդին է[5]։ Իր ընտանիքի անդամները հրեաներ են, ովքեր ներգաղթել են Լեհաստանից մինչև Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի սկսվելը։

1971 թվականին նա ստացել է գիտության ասպարեզում մագիստրոսի կոչում, իսկ 1974 թվականին ավարտել է Երուսաղեմի Հադասսահ բժշկական դպրոցը։ Ահարոնը 1981 թվականին բիոքիմիայի ասպարեզում ստացել է իր դոկտորական աստիճանը Հայիթիում գտնվող Իսրայելի տեխնոլոգիական համալսարանից նախքան Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի Հարվեյ Լոդիշ լաբորատորիայում անցկացրած իր հետազոտությունը 1981-1984 թվականներին: Նա այժմ վաստակավոր տեխնիոն հետազոտությունների պրոֆեսոր է Տեխնիոն գիտահետազոտական համալսարանի Ռութ և Բրյուս Ռապապորտ ֆակուլտետում։

Չիխանովերը Իսրայելի գիտությունների ակադեմիայի, Հայրապետական Գիտությունների ակադեմիայի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ազգային ակադեմիայի օտարերկրա աշխատակից է։

Որպես Իսրայելի առաջին գիտական Նոբելյան մրցանակակիր, Ահարոն Չիխանովերը մեծ դեր է խախում Իսրայելի պատմության մեջ։ Նա նաև մեծ պատիվ ունի Իսրայելի տեխնոլոգիական համալսարանում։

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ciechanover, A., Hod, Y. and Hershko, A. (1978). A Heat-stable Polypeptide Component of an ATP-dependent Proteolytic System from Reticulocytes. Biochem. Biophys. Res. Commun. 81, 1100-1105.
  • Ciechanover, A., Heller, H., Elias, S., Haas, A.L. and Hershko, A. (1980). ATP-dependent Conjugation of Reticulocyte Proteins with the Polypeptide Required for Protein Degradation. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 77, 1365-1368.
  • Hershko, A. and Ciechanover, A. (1982). Mechanisms of intracellular protein breakdown. Annu. Rev. Biochem. 51, 335-364.

Արդյունաբերական ներգրավվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չինահովերը ծառայել է հետևյալ ընկերությունների գիտական խորհրդատվական վարչություններում. Rosetta Genomics(նախագահ), , BioLineRx, Ltd, StemRad, Ltd, Allosteric Ltd, Proteologics, MultiGene Vascular Systems, Ltd, Protalix BioTherapeutics and BioTheryX: Նա նաև հանդիսանում է ինովացիոն խորհրդատվական կենտրոնի անդամ։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ահարոն Չիխանովերը հանրային դասախոսության ժամանակ, Երևան

2016 թվականի ապրիլի 11-15-ը Երևանում կազմակերպված «Նոբելյան օրեր Երևանում» միջոցառման շրջանակներում Ահարոն Չիխանովերը երկրորդ անգամ այցելեց Հայաստան և ելույթ ունեցավ ինչպես հանրային, այնպես էլ մասնագիտական դասախոսություններով (Չիխանովերը Երևանում)։ Մասնավորապես, հանրային դասախոսության ընթացքում գիտնականը բարձրացրեց հիվանդությունների գենային ախտորոշման և դրան առնչվող բազմաթիվ բժշկական, բարոյական, էթիկական և հոգեբանական հարցեր։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]