Ադոլֆ Էրիկ Նորդենշելդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադոլֆ Էրիկ Նորդենշելդ
շվեդ.՝ Adolf Erik Nordenskiöld
Adolf Erik Nordenskiöld by Axel Jungstedt 1902.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 18, 1832(1832-11-18)[1][2][3][4][5][6][7]
Հելսինկի, Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Մահացել էօգոստոսի 12, 1901(1901-08-12)[1][8][4][5][6][6][7] (68 տարեկանում)
Dalbyö gård, Տրոսա քաղաքապետարան, Սյոդերմանլանդ, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[8]
բնական մահով
ԳերեզմանQ48034291?[9][10]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն
Ազգությունշվեդ և Ֆինլանդիայի շվեդախոս բնակչություն
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, քարտեզագրության պատմաբան, քարտեզագիր, գրող, երկրաբան, աշխարհագրագետ, arctic explorer, հանքաբան, քաղաքական գործիչ և բուսաբան
Հաստատություն(ներ)Ստոկհոլմի համալսարան
Գործունեության ոլորտերկրաբանություն և աշխարհագրություն[1]
Պաշտոն(ներ)Երկրորդ պալատի անդամ[1], Երկրորդ պալատի անդամ[11] և Երկրորդ պալատի անդամ[11]
ԱնդամակցությունԼեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա, Q10688026? և Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀելսիկիի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինշվեդերեն[12]
ՊարգևներՄուրչիսոնի մեդալ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Կոնստանտինովյան շքանշան Վեգա մեդալ Հիմնադրի մեդալ[13] Հետազոտությունների Մեծ ոսկե մեդալ Բևեռային աստղի շքանշան և Սուրբ Վլադիմիրի 2-րդ աստիճանի շքանշան
Երեխա(ներ)Էրլանդ Նորդենշելդ[2] և Gustaf Nordenskiöld?[2]
ՀայրNils Gustaf Nordenskiöld?
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Nordensk.
Ստորագրություն
LaNature1873-254-SignatureDeNordenskiold.png
Adolf Erik Nordenskiöld Վիքիպահեստում

Նիլս Ադոլֆ Էրիկ Նորդենշելդ (շվեդ.՝ Nils Adolf Erik Nordenskiöld, 1832 նոյեմբերի 18, Հելսինկի1901 օգոստոսի 12, Դալբյու), շվեդ երկրաբան, աշխարհագրագետ, ծովագնաց, Արկտիկայի հետազոտող։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորդենշելդը ծնվել է 1832 թվականի նոյեմբերի 18-ին Հելսինկիում։ 1849-1853 թվականներին սովորել է Հելսինկիի համալսարանում։ Այնտեղ ուսումնասիրել է մաթեմատիկա և երկրաբանություն, ինչպես նաև, ավելի շատ ինքնուրույն, քիմիա և հանքաբանություն։

1861 թվականին մասնակացել է Օտտո Տորելի կազմակերպած շվեդական արշավախմբին դեպի Շպիցբերգեն։

Եղել է Շվեդիայի ԳԱ անդամ, Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1879 թվականից), Ռուսական աշխարհագրական ընկերության պատվավոր անդամ։ Մասնակցել է արկտիկական մի քանի արշավախմբերի աշխատանքներին։ 1870 թվականի և 1883 թվականին ղեկավարել է Շվեդիայի Գրենլանդական արշավախմբերը։ 1875—1876 թվականներին Շվեդիայից նավարկել է Ենիսեյի գետաբերանը, ղեկավարել գիտական աշխատանքները։ 1878—1879 թվականներին Նորդենշելդը «Վեգա» շոգենավով առաջին անգամ մեկ ձմեռումով անցել է Հյուսիսային ծովային ուղին, շրջանցել Եվրասիան և Սուեզի ջրանցքով վերադարձել Շվեդիա։ Նորդենշելդի անունով են կոչվել արշիպելագ Կարայի ծովում, հրվանդան և ծոց Նոր երկրում, հրվանդան և սառցադաշտ Գրենլանդիայում, գետ Կանադայում։

1863 թվականին Նորդենշելդը ամուսնացել է Աննա Մարիա Մաներհայմի հետ։ Նրա որդիները՝ Գուստավը և Էրլանդը, շատ են ճանապարհորդել և պատմության մեջ են մտել, որպես մինչկոլումբոսյան Ամերիկայի մեծ հետազոտողներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 N Adolf Erik Nordenskiöld — 1917.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Swedish Census 1880Riksarkivet.
  3. Swedish Census 1890Riksarkivet.
  4. 4,0 4,1 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 6,2 Store norske leksikon — 1978.
  7. 7,0 7,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. 8,0 8,1 Finska församlingens kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/0004/F I/4 (1895-1901), bildid: 00051716_00019
  9. http://www.gravar.se/forsamling/trosa-forsamling/vasterljungs-kyrkogard/1/0/nils-adolf-erik-nordenskioldGravar.se.
  10. Nils Adolf Erik Nordenskiöld
  11. 11,0 11,1 N Adolf Erik Nordenskiöld — 1917.
  12. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  13. Royal Geographical Society Gold Medal RecipientsRoyal Geographical Society, 2018.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 379 CC-BY-SA-icon-80x15.png