Ֆլամանդական ասացվածքներ (կտավ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Ֆլամանդական ասացվածքներ
Pieter Brueghel the Elder - The Dutch Proverbs - Google Art Project.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՊիտեր Բրեյգել Ավագ[1]
տարի1559[1]
բարձրություն117±1 սանտիմետր[1]
լայնություն163±1 սանտիմետր[1]
ժանրկենցաղային ժանր
նյություղաներկ և կաղնու փայտ[1]
գտնվում էԲեռլինի պատկերասրահ
հավաքածուԲեռլինի պատկերասրահ[1] և Բեռլինի պետական թանգարաներ
Netherlandish Proverbs (Bruegel the Elder) Վիքիպահեստում

Ֆլամանդական ասացվածքներ (հոլ.՝ Nederlandse Spreekwoorden) կամ Աշխարհը գլխիվայր (հոլ.՝ The Topsy-Turvy World), ֆլամանդացի գեղանկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի կտավը` ստեղծված 1559 թվականին: Նկարը ներկայացնում է ֆլամանդական ասացվածքներն իրենց ուղղակի նշանակությամբ:

Նկարը, որ պահվում է Բեռլինի պատկերասրահում, լի է խորհրդանիշերով, որոնք վերաբերում են հոլանդական ասացվածքներին ու ասույթներին: Նրանցից ոչ բոլորն են վերծանվել ժամանակակից հետազոտողների կողմից, քանի որ որոշ արտահայտություններ, ժամանակի ընթացքում դադարելով գործածվելուց, մոռացվել են: Բրեյգելի հետ գրեթե միաժամանակ իր «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպում ասացվածքներ է ներկայացրել ֆրանսիացի գրող Ֆրանսուա Ռաբլեն:

Իր կտավում գեղարվեստական մեծ ուժով Բրեյգելը ներկայացնում է մարդկային թուլություններն ու թերությունները: Նրա որդին` Պիտեր Բրեյգել Կրտսերը, հոր աշխատանքի մոտ 20 կրկնօրինակ է արել, որոնցից ոչ բոլորն են անփոփոխ ներկայացնում բնօրինակը. դրանք իրարից տարբերվում են որոշ դետալներով:

Բրեյգելի 45 նկարներից 30-ը ներկայացնում են բնությունը, գյուղն ու նրա բնակիչներին: «Բարեկենդանի ու պասի պայքարը» կտավում (1559) ներկայացված է ժողովրդական տոնախմբությունը ֆլամանդական քաղաքի փողոցներում: Դիմակավորված անձինք, մուրացկանները, առևտրականները, երաժիշտները, խաղացողները, հարբածները, եկեղեցականները, հանդիսատեսները, որոնք պատկերված են նկարում, շուրջպար են բռնել, խաղում են, պարում: Հենց այդ ոգով է արված ոչ պակաս հայտնի «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարը (1559):

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կտավում ներկայացված են մոտ 100 հայտնի ասացվածքներ, չնայած, հնարավոր է, որ Բրեյգելն իրականում ավելի շատ ասացվածքներ է պատկերել, քան մինչ օրս բացահայտվածները: Որոշ ասացվածքներ լայն տարածում ունեն նաև ներկայումս, իսկ որոշ ասացվածքներ էլ աստիճանաբար կորցնում են իրենց նշանակությունը:

Նկարում պատկերված ասացվածքներ ու արտահայտություններ[2]
Ասացվածք Նշանակություն Պատկեր
Սատանային կարողանալ կապել բարձին Համառություն, որ կարող է հաղթահարել ամեն ինչ NP-1.jpg
Սյուն կրծել Լինել կրոնական մոլեռանդ NP-2.jpg
Մի ձեռքով կրակ տանել, մյուսով` ջուր Լինել երկերեսանի NP-3.jpg
Գլուխը պատին խփել Փորձել հասնել անհնարինին NP-6.jpg
Մի ոտքին կոշիկ կա, մյուսին` ոչ Աններդաշնակություն NP-68.jpg
Խոզը բացում է խցանը Անփութությունն ավարտվում է աղետով NP-4.jpg
Կատվի վզին զանգ կախել Վտանգավոր, անմիտ քայլ կատարել NP-5.jpg
Մինչև ատամները զինվել Լավ պատրաստվել NP-5.jpg
Երկաթ կրծել Ստել, անհամեստություն անել NP-5.jpg
Մարդ կա ոչխար է խուզում, մարդ կա` խոզ Մեկն առավելություն ունի, մյուսը` ոչ NP-7.jpg
Խուզի՛ր (ոչխար), բայց մորթին մի՛ հանիր Սեփական հնարավորություննրն ու առավելությունները ճիշտ չգնահատելով` չպետք է հեռուն գնալ NP-18.jpg
Այստեղ ծովատառեխներ չեն տապակում Իրերը չեն ենթարկվում քո ծրագրածին NP-15.jpg
Ամբողջ ծովատառեխը տապակել ձկնկիթի համար Շատ ջանքեր գործադրել աննշան նպատակին հասնելու համար NP-15.jpg
Կափարիչը գլխին դնել Նախօրոք ստանձնած պատասխանատվությունից հրաժարվել NP-16.jpg
Տառեխն իր խռիկներից է կախված Պատրա՛ստ եղիր պատասխանատվություն կրել արածներիդ համար NP-17.jpg
Այստեղ ինչ-որ բան ավելի մեծ է, քան ուղղակի տառեխը Այստեղ ինչ-որ բան ավելի մեծ է, քան կարող է երևալ առաջին հայացքից NP-17.jpg
Ի՞նչ կարող է անել ծուխը երկաթին Անիմաստ է փոխել անփոփոխը NP-92.jpg
Անոթի մեջ շուն փնտրել Ուշանալ հացից և տեղ հասնել այն ժամանակ, երբ ուտելու բան չի մնացել NP-109.jpg[3]
Նստել աթոռակների միջի մոխրին Լինել անվճռական NP-11.jpg
Հավերին ստուգել Նախօրոք արդյունքը կանխագուշակել NP-8.jpg
Մկրատը կախված է Հնարավոր է, որ քեզ խաբում են NP-10.jpg
Միշտ նույն ոսկորը կուլ տալ Մշտապես նույն թեմայով խոսել NP-9.jpg
Կախված է այն բանից, թե ինչ խաղաթուղթ կընկնի Կախված է դիպվածից NP-13.jpg
Մկրատը անցքով անցկացնել Ոչ արդար եղանակով եկամուտ ստանալ «ակն ընդ ական» Մկրատն ու աչքը խաղաթղթերից աջ են ու վերև
Աշխարհը գլխիվայր է շրջվել Ամեն ինչ այնպես չէ, ինչպես պետք է լիներ NP-14.jpg
Գոնե ձուն թողնել բնում Պետք է միշտ ձեռքի տակ որոշակի պաշար ունենալ NP-12.jpg
Աշխարհի վրա արտաթորել Ոչ մի բանի հարգալից չվերաբերվել NP-19.jpg
Քթից բռնած ման տալ Մեկին հիմարացնել, մեկը մյուսի խաբել NP-21.jpg
Վիճակը գցված է Որոշումն ընդունված է NP-90.jpg
Հիմարներին քարտեզը սազում է Հիմարությունը կարող է հաղթել խելքին NP-20.jpg
Մատների արանքով նայել Հանդուրժող ու համբերատար լինել NP-22.jpg
Այստեղ դանակ է կախված Ակտիվ գործունեություն պահանջող դժվար բան ձեռնարկել NP-23.jpg
Այդտեղ փայտե կոշիկներ են Իզուր սպասել NP-24.jpg
Ավելը դուրս հանել Զվարճանալ, քանի դեռ տանտերը բացակայում է NP-25.jpg
Ավելի տակ ամուսնանալ Առանց ամուսնության համատեղ ապրել NP-26.jpg
Տանիքը բլիթներով ծածկել Շատ հարուստ լինել NP-27.jpg
Տանիքին ծակ կա Անխելամիտ լինել NP-104.jpg
Հին տանիքը շատ ծախս է պահանջում Հին իրը մեծ խնամք է պահանջում NP-105.jpg
Տանիքն առանց կղմինդրի Կարող են գաղտնալսել («Պատերն էլ են ականջ ունենում») NP-103.jpg
Ականջում ատամնացավ ունենալ Ինչ-որ բան ձևացնել NP-29.jpg
Միզել լուսնի վրա Անօգուտ ջանքեր գործադրելով` ժամանակ կորցնել NP-32.jpg
Այստեղ անոթ է կախված Ինչ-որ բան այնպես չէ, ինչպես պիտի լիներ NP-106.jpg
Աղեղը երկրորդ անգամ լարել առաջին նետը որսալու համար Կրկնել անմիտ գործողություն NP-28.jpg
Հիմարին առանց օճառի սափրել Ինչ-որ մեկին հիմարացնել NP-30.jpg
Մի գլխարկի տակ երկու հիմար Հիմարությունը միություն է սիրում NP-34.jpg
Աճում է պատուհանից Անհնար է թաքցնել NP-33.jpg
Անարգանքի սյան մոտ զվարճանալ Ամոթալի գործերով ուշադրություն գրավել NP-31.jpg
Եթե դարպասները բաց են, խոզերը վազում են հացի հետևից Անփութությունը աղետով է ավարտվում NP-40.jpg
Ցորենը քիչ է, խոզը պարարտ է Մեկի եկամուտը մյուսի կորստի հաշվին է առաջանում NP-40.jpg
Վազել այնպես, կարծես հետույքը վառվում է Մեծ աղետի մեջ լինեն NP-94.jpg
Ամեն ինչ լափող կրակը կայծեր է արձակում Չպետք է զարմանալ վտանգավոր գործի ավարտից NP-94.jpg
Անձրևանոցը քամու տակ կախել Սեփական կարծիքն արտահայտել պատեհ պահի NP-39.jpg
Փետուրները քամուն կախել Անիմաստ աշխատանք NP-42.jpg
Աչքերը պլշել արագիլի վրա Ժամանակն անտեղի վատնել NP-38.jpg
Մի հարվածով երկու ճանճ սպանել Լինել հաջողակ NP-43.jpg
Ցուլից ավանակի վրա ընկնել Սև օրեր են հասել NP-35.jpg
Դռան բռնակը համբուրել Անկեղծ չլինել NP-37.jpg
Հետույքը ինչ-որ մեկի դռանը մաքրել Ինչ-որ մեկին անհարգալից վերաբերվել NP-36.jpg
Ծանր հոգսի տակ կքել Գործերն ավելի վատ ներկայացնել, քան կան իրականում NP-36.jpg
Մուրացկանը դժվարությամբ է տեսնում մեկ այլ մուրացկի իր դարպասների մոտ Մրցակցություն կա NP-91.jpg
Ձկնորսությամբ զբաղվել ուռկանի հարևանությամբ Բաց թողնել հնարավորությունը NP-47.jpg
Մեծ ձուկը փոքրին ուտում է «Ուժեղի մոտ միշտ էլ թույլն է մեղավոր» NP-48.jpg
Չհանդուրժել արևի ցոլքը ջրում Ուրիշի հաջողություններին նախանձել NP-60.jpg
Կախված է, ինչպես պետքարանը փոսի վրա Բացահայտ իրողություն NP-112.jpg
Ամեն մեկը կտեսնի կաղնու փայտի միջից, եթե վրան անցքեր կան Անիմաստ է ակնհայտն ապացուցել NP-45.jpg
Երկուսով նույն պետքարանն են մտնում Լիակատար համաձայնության մեջ են NP-46.jpg
Ինչ-որ մեկի փողերը ջրի մեջ նետել Ինչ-որ մեկի փողերը անտեղի վատնել NP-61.jpg
Ճաքած պատը շուտով կփլվի Խնամքի բացակայության դեպքում ամեն ինչ քանդվում է NP-93.jpg
Թող ուրիշի տունը վառվի, միայն թե դու տաքանաս Օգտագործել բոլոր հնարավորությունները` չմտածելով ուրիշների վրա ունեցած հետևանքի մասին NP-44.jpg
Մեծ քար քարշ տալ Սիրո մեջ խաբված լինել, անիմաստ գործ կատարել NP-50.jpg
Վախը ստիպում է պառավին վազել Անսպասելի բանը մարդու մեջ նոր որակներ է արթնացնում NP-49.jpg
Ձիուց թուզ չի թափվում Արտաքին տեսքին մի՛ խաբվիր NP-53.jpg
Եթե կույրն ուղեկցի կույրին, երկուսով էլ փոսում կհայտնվեն Անհիմն է համբակի մոտ սովորելը NP-51.jpg
Երբ տեսնում ես եկեղեցին ու ախոռը, դեռ չի նշանակում, որ տեղ ես հասել Մի՛ ընդհատիր աշխատանքը, քանի դեռ չես ավարտել NP-52.jpg
Ինչպես էլ պտտվես, արևը կրկին դուրս է գալու Չի կարելի թաքցնել հավերժականը NP-111.jpg
Աչքն առագաստից չկտրել Զգոն լինել NP-54.jpg
Կղկղել կախաղանին Անտարբեր լինել ամեն պատժի հանդեպ NP-55.jpg
Որտեղ դիակ, այնտեղ` ագռավներ Եթե նախանշաններն ինչ-որ բան են ցույց տալիս, ապա դա այդպես էլ կա NP-113.jpg
Քամու ուղղությամբ լողալը հեշտ է Բարենպաստ պայմանների դեպքում դժվար չէ լավ արդյունքի հասնելը NP-54.jpg
Ով գիտի` ինչու է սագը բոբիկ Ամեն ինչի պատճառը կա, եթե նույնիսկ այն ակնհայտ չէ NP-56.jpg
Եթե չես կարող սագ պահել, թող դրանք ուղղակի սագ էլ մնան Մի՛ մտիր ուրիշի գործերի մեջ NP-56.jpg
Տեսնել, թե ինչպես են արջերը պարում[4]: Սոված լինել NP-57.jpg
Վայրի արջը, եթե նույնիսկ շփվում է, ապա իր նմանների հետ[4]: Ավելի լավ է յուրայինների, քան օտարների հետ լինել NP-57.jpg
Գլխաշորը ցանկապատից նետել Դեն նետել իր, որ դեռ կարող է օգտագործվել NP-66.jpg
Վատ է հոսանքին հակառակ լողալը Դժվար է ընդհանուրի կարծիքին ընդդիմանալ NP-65.jpg
Կուժը ջրի է գնում, քանի դեռ չի ջարդվել Ամեն ինչ իր սահմանն ունի NP-95.jpg
Լավագույն գոտիները ուրիշի մորթուց են ստացվում Հեշտ է ուրիշի հաշվին ինչ-որ բան ձեռք բերել NP-67.jpg
Գժվար է օձաձուկը պոչից բռնել Դժվար գործ ձեռնարկել NP-62.jpg
Զամբյուղի մեջ կկորչի Շրջապատի մարդկանց ցույց տալ իր անվճռականությունը NP-59.jpg
Երկնքի ու երկրի մեջ կախված լինել Դժվար իրավիճակում հայտնվել NP-59.jpg
Սագի ձուն թողած` հավի ձուն վերցնել Սխալ որոշում կայացնել NP-63.jpg
Վառարանի մոտ հորանջել Այնպիսի գործ ձեռնարկել, որ մի մարդը չի կարող հաղթահարել NP-64.jpg
Մի բաղարջից մյուսին ձգվել Փողի նեղություն ունենալ, միջոցներից զուրկ լինել NP-69.jpg
Առանց բռնակի բրիչ Հնարավոր է, ինչ-որ անօգուտ բան[5] NP-96.jpg
Կացին փնտրել Արդարացում փնտրել NP-71.jpg
Ահա և նա իր լապտերով Ունակությունները ցույց տալու հնարավորություն ստանալ NP-71.jpg
Պոչով կացին Հնարավոր է, ամբողջական, պիտանի առարկա[5] NP-97.jpg
Թափած շիլան նորից չհավաքել Եթե ինչ-որ բան արվել է, դժվար է նորից հետ գնալ NP-70.jpg
Մահակն անիվի մեջ խրել Ուրիշի պլանների կատարման արգելքներն ուղղել NP-73.jpg
Սերն այնտեղ է, որտեղ պարկով փող է կախված Սերը կարող է գնվել NP-107.jpg
Ձգել պարանը, որ երկար մասը մոտ լինի Փորձել առավելություն ստանալ NP-74.jpg
Սեփական լույսի մեջ կանգնել Հպարտ, ինքնագոհ լինել NP-72.jpg
Վառարանում այլ մարդ չի փնտրի նա, ով եղել է այնտեղ Վատ գործերի մեջ ուրիշին կասկածողը հավանաբար ինքն էլ զերծ չի եղել դրանցից NP-72.jpg
Աշխարհը բութ մատին պտտել Օգտվել բոլոր առավելություններից NP-85.jpg
Քրիստոսին կտավատի մորուք կպցնել Առաքելության քողի տակ խաբեություն թաքցնել NP-58.jpg
Ստիպված ստորանալ հաջողության հասնելու համար Հաջողության հասնելու համար պետք է խորամանկ, անազնիվ լինել NP-84.jpg
Վարդերը խոզերի առաջ փռել Արժեքավորը անարժանների վրա ծախսել NP-79.jpg
Ջրհորը դատարկել միայն հորթի խեղդվելուց հետո Ակտիվ քայլեր ձեռնարկել միայն աղետից հետո NP-75.jpg
Համբերատար լինել, ինչպես անմեղ գառը Շատ համբերատար լինել NP-101.jpg
Ամուսնուն կապույտ անձրևանոց հագցնել Ամուսնուն դավաճանել NP-76.jpg
Տես, որ նրանց մեջ սև շուն չանցնի Երբ երկու կին միասին են, նույնիսկ հաչող շունը չի կարող ավելի մեծ տհաճություն պատճառել, քան այդ երկու կանայք NP-110.jpg
Մի քամին կորցնում է այն, ինչ բերել է մյուսը Երկուսն էլ բամբասանք են տարածում NP-77.jpg
Զամբյուղով օդ (գոլորշի, լույս) տեղափոխել Ժամանակն իզուր վատնել NP-78.jpg
Լույսը սատանայի դիմաց պահել Շողոքորթել ու ընկերանալ` առանց հաշիվ տալու NP-80.jpg
Խոստովանություն անել սատանային Գաղտնիքը թշնամուն հայտնել NP-81.jpg
Խոզի փորը բացել են Ընդունվել է որոշում, որն անհնար է չեղարկել NP-83.jpg
Երկու շուն երբեք համաձայնության չեն գա մի ոսկորի շուրջ Միակ թեմայի շուրջ վիճել NP-82.jpg
Փրփուրը հանելու համար շերեփ լինել Պորտաբույծ լինել NP-102.jpg
Ինչ օգուտ գեղեցիկ ափսեից, եթե բան չկա մեջը դնելու Գեղեցկությունն ինքնանպատակ չէ NP-99.jpg
Իրար հետ զվարճանում էին աղվեսն ու կռունկը Երկու խաբեբա միշտ հիշում են իրենց օգուտի մասին[6] NP-87.jpg
Ականջին փչել Լուրեր տարածել NP-114.jpg
Կավիճով նշել Նշել հիշողության մեջ չմոռանալու համար NP-100.jpg
Երբ շամփուրին միս են խորովում, այն պետք է շրջել Որոշ գործեր անընդհատ ուշադրություն են պահանջում NP-116.jpg
Նրա հետ շամփուր չես պտտի Հակված չէ համագործակցության NP-115.jpg
Անկյունում նստել Անհամբեր լինել NP-88.jpg
Առանց ցանցի ձուկ բռնել Ուրիշների աշխատանքից շահ ակնկալել NP-117.jpg

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Gemäldegalerie Berlin Old Master Paintings (englisch edition 2012)Prestel Verlag, 2012. — S. 67. — ISBN 978-3-7913-5207-7
  2. Rainer Hagen. Bruegel: The Complete Paintings. Taschen, 2000. pp. 96. ISBN 3-8228-5991-5. Стр. 36-37.
  3. Կտավի այս տեղում շունը կեղտից չի երևում
  4. 4,0 4,1 Ասացվածքի բնօրինակը ճշգրիտ վերականգնված չէ
  5. 5,0 5,1 Ասացվածքի ճշգրիտ նշանակությունը բացահայտված չէ:
  6. Ակնարկ է Եզոպոսի «աղվեսն ու կռունկը» առակին:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]