Ֆիզիկական գրավչություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միլոսյան Վեներան Լուվրում նկարագրվել է որպես «գեղեցկության դասական տեսլական»[1][2][3]։ Սակայն փորձագետներից մեկը պնդում էր, որ նրա «գրեթե մատրոնական ներկայացումը» պետք է փոխանցեր «տպավորիչ արտաքինն», այլ ոչ թե «իդեալական կանացի գեղեցկությունը»[4]։
Ադոնիսը վերականգնվել և լրացվել է Ֆրանսուա Դյուկենուայի կողմից, և նախկինում գտնվում էր Կարդինալ Մազարինիի հավաքածուում (Լուվրի թանգարան)
Իշտար՝ Միջագետքի սեռական սիրո և պատերազմի աստվածուհի։ Աստվածուհին միշտ կապված է սեռականության, սիրո և պտղաբերության հետ[5][6][7]։
Սի Շի (西施)՝ ծնված մ․թ․ա․ 506 թվականին, եղել է Հին Չինաստանի չորս գեղեցկություններից մեկը[8]։

Ֆիզիկական գրավչություն, աստիճան, ըստ որի մարդու ֆիզիկական հատկանիշները համարվում են էսթետիկորեն հաճելի կամ գեղեցիկ: Այս տերմինը հաճախ ենթադրում է սեռական գրավչություն կամ ցանկալիություն, սակայն կարող է տարբեր լինել ինչպես մեկից, այնպես էլ մյուսից: Գոյություն ունեն բազմաթիվ գործոններ, որոնք ազդում են անձի՝ մյուսի կողմից ձգողության վրա, և դրանցից են նաև ֆիզիկական ասպեկտները: Ֆիզիկական գրավչությունն ինքնին ներառում է համընդհանուր հասկացություններ, որոնք տարածված են բոլոր մարդկային մշակույթների համար, ինչպիսիք են դեմքի համաչափությունը[9], հասարակամշակութային կախյալ ատրիբուտները և անհատական նախասիրությունները, որոնք յուրահատուկ են կոնկրետ անհատի համար[10]:

Շատ դեպքերում մարդիկ ենթագիտակցորեն ֆիզիկապես գրավիչ մարդկանց վերագրում են դրական հատկանիշներ, ինչպիսիք են ընդունակությունները և ազնվությունը[11]: Միացյալ Նահանգներում և Միացյալ Թագավորությունում կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ տղամարդկանց ինտելեկտի և ֆիզիկական գրավչության միջև կապն ավելի ուժեղ է, քան կանանց[12]: Էվոլյուցիոն հոգեբանները փորձել են պատասխանել այն հարցին, թե ինչու ֆիզիկապես ավելի գրավիչ անհատները միջինում նույնպես ավելի խելացի են, և առաջ են քաշել այն գաղափարը, որ ինչպես ընդհանուր ինտելեկտը, այնպես էլ ֆիզիկական գրավչությունը կարող են լինել գենետիկ հարմարվածության հիմքում ընկած ցուցիչներ[12]: Մարդու ֆիզիկական բնութագրերը կարող են ազդարարել պտղաբերության և առողջության մասին[13], իսկ վիճակագրական մոդելավորման հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ֆիզիկական առողջության ասպեկտները, ներառյալ մարմնի ճարպը և արյան ճնշումը, նույնպես ազդում են դիտորդների կողմից առողջության ընկալման վրա[14]: Այս գործոնների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը մեծացնում է վերարտադրողական հաջողությունը[15]:

Տղամարդիկ, միջին հաշվով, հակված են ուշադրություն դարձնել այն կանանց վրա, ովքեր ունեն երիտասարդ տեսք և այնպիսի հատկություններ, ինչպիսիք են համաչափ դեմքը, լի կուրծքը, լի շուրթերը և գոտկատեղի և ազդրի ցածր հարաբերակցությունը[16]: Կանայք, միջին հաշվով, հակված են ուշադրություն դարձնել այն տղամարդկանց վրա, ովքեր բարձր են իրենց հասակից և ցուցադրում են բարձր աստիճանի դեմքի համաչափություն, արական դեմքի դիմորֆիզմ, մարմնի վերին մասի ուժ, լայն ուսեր, համեմատաբար նեղ գոտկատեղ և «V»-աձև իրան[17][18][19]։

Ընդհանուր առնչվող գործոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաներիստական շարժումը չէր վախենում չափազանցնել մարմնի համամասնությունները գրավիչ համարվող էֆեկտ ստանալու համար, Յունոնան որմնախորշում՝ փորագրված Յակոպո Կարալիոյի կողմից, հավանաբար, Ռոսո Ֆիորենտինոյի նկարը, 1526 թվական։

Որպես կանոն, ֆիզիկական գրավչությունը կարելի է դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից: Սակայն, դրա հետ մեկտեղ ունիվերսալ ընկալումն ընդհանուր է բոլոր մարդկային մշակույթների, մշակութային և հասարակական տեսակետների, ինչպես նաև անհատական սուբյեկտիվ նախասիրությունների համար: Գրավչության ընկալումը կարող է զգալի ազդեցություն ունենալ այն բանի վրա, թե ինչպես են մարդիկ գնահատվում զբաղվածության կամ հասարակական հնարավորությունների, ընկերության, սեռական վարքի և ամուսնության տեսանկյունից[20]:

Որոշ ֆիզիկական հատկություններ գրավիչ են ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մոտ, հատկապես մարմնի[21] և դեմքի համաչափությունը[22], չնայած, ըստ հակառակը պնդող ենթադրություններից մեկի, կատարյալ համաչափության առումով «բացարձակ անթերի լինելը» կարող է «անհանգստացություն» առաջացնել[23]: Համաչափությունը կարող է էվոլյուցիոն առումով օգտակար լինել որպես առողջության նշան, քանի որ անհամաչափությունն «ազդանշան է տալիս անցյալի հիվանդությունների կամ վնասվածքների մասին»[24]: Մի հետազոտություն ցույց է տվել, որ մարդիկ կարող են «գնահատել գեղեցկությունը ենթագիտակցական մակարդակում»՝ տեսնելով պատկերի միայն մի նշույլը մեկ հարյուրերորդ վայրկյանի ընթացքում[24]։ Այլ կարևոր գործոններ են երիտասարդությունը, մաշկի պարզությունը և նրբությունը, ինչպես նաև «պայծառ գույնը» աչքերում և մազերում։ Սակայն կան բազմաթիվ տարբերություններ կախված սեռից։

1921 թվականին քոլեջի ուսանողների հաշվետվությունների ուսումնասիրությունն անձի այն հատկանիշների մասին, որոնք գրավչություն և վանում են առաջացնում, պնդում էր, որ ստատիկ հատկանիշները, ինչպիսիք են դիմագծերի գեղեցկությունը կամ տգեղությունը, զբաղեցնում են այնպիսի ֆիզիկական տարրերի խմբերին ենթակա դիրքը, ինչպիսիք են արտահայտիչ վարքը, քնքուշ բնավորությունը, նրբագեղությունը, ազնվական կեցվածքը, հասարակական ձեռքբերումները և անձնական սովորությունները[25]:

Գրեմերը և նրա գործընկերներն առանձնացրել են գեղեցկության ութ «սյուներ»՝ երիտասարդություն, համաչափություն, միջինություն (անգլ.՝ averageness), սեռական հորմոնների մարկերներ, մարմնի հոտ, շարժումներ, մաշկի գույն և մազերի հյուսվածք[26]։ Սամոայում գեր մարմինն ավանդաբար ընդունելի կամ գրավիչ էր համարվում[27]։

Գրավչության ընկալման նեյրոնային կորելատներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրավչության ընկալման հետ կապված ուղեղի ակտիվացումների ուսումնասիրությունների մեծ մասում մասնակիցներին ցույց են տալիս տարբեր անձանց լուսանկարներ և թույլ է տալիս նրանց գնահատել այդ անձանց գրավչությունը: Նման հետազոտությունները հետևողականորեն ցույց են տալիս, որ ուղեծրային կեղևի որոշակի հատվածներում ակտիվությունը մեծանում է անձանց գրավչության աճով[28][29][30][31][32]։ Այս նեյրոնային արձագանքը մեկնաբանվել է որպես արձագանք գրավչության բնույթը պարգևատրելու համար, քանի որ միջին ուղեծրային կեղևում ակտիվացման նման աճը կարելի է դիտարկել նաև ի պատասխան ժպտացող դեմքերին[33] և բարոյական լավ արարքների մասին հայտարարություններին[30][32]: Երկու սեռերի համասեռականներն այդ հետազոտությունների մեծ մասում չեն գնահատվել, սակայն մեկ հետազոտության տվյալները, որը ներառել է և հետերոսեքսուալ ,և հոմոսեքսուալ տղամարդկանց և կանանց, ցույց են տալիս, որ ուղեղային ակտիվության վերոհիշյալ բարձրացումներից մի քանիսը սահմանափակվում են այն սեռի անձանց պատկերներով, որոնց նկատմամբ փորձարկվողները սեռական հակվածություն ունեն[34]:

Ինչ վերաբերում է գրավիչ մարմինների ընկալման հետ կապված ուղեղի ակտիվացմանը, ապա հետերոսեքսուալ մասնակիցների մասնակցությամբ մեկ ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ միջուկի և առջևի գոտկատեղի կեղևի մեջ ակտիվությունն աճում է գրավչության աճի հետ[35]:

Տղամարդկային գրավչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանանց, որպես կանոն, ավելի շատ գրավում են համեմատաբար նեղ գոտկատեղ, V-աձև իրանով և լայն ուսերով տղամարդիկ։ Կանայք նաև հակված են ավելի մեծ ներգրավվածություն ունենալ այն տղամարդկանց նկատմամբ, ովքեր բարձր են իրենց հասակից և ցուցադրում են դեմքի համաչափության բարձր աստիճան, ինչպես նաև տղամարդկային դեմքի համեմատաբար դիմորֆիզմ[17][36]: Կանայք, անկախ սեռական կողմնորոշումից, որպես կանոն, ավելի քիչ են հետաքրքրվում զուգընկերոջ ֆիզիկական գրավչությամբ, քան տղամարդիկ[37]։

Սեռական դիմորֆիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդկանց և կանանց անատոմիական նշանների միջև տարբերության աստիճանը կոչվում է սեռական դիմորֆիզմ[17][36][38][39][40]: Այս տարբերությունը հաստատում է սեռական որդու հիպոթեզը, որը պնդում է, որ էվոլյուցիոն կերպով կանանց ձեռնտու է ընտրել պոտենցիալ հայրերին[41], որոնք ավելի շատ գենետիկորեն գրավիչ են, այլ ոչ թե առավել լավ դաստիարակողներ են[42]: Սակայն տղամարդկանց դեմքն ուշադիր դիտարկելու կանանց հակվածությունը, ըստ երևույթին, կախված է ոչ թե նրանց առնականությունից (մասկուլինություն), այլ կանանց մոտ տեստոստերոնի մակարդակի ընդհանուր բարձրացումից[43]:

Ենթադրվում է, որ դիմագծերի առնականությունը լավ առողջության հուսալի նշան է։ Առնական տեսք ունեցող տղամարդիկ ավելի հակված են բարձր կարգավիճակի հասնելու[44]: Սակայն դեմքի գրավիչ հատկանիշների և առողջության միջև հարաբերակցությունը կասկածի տակ է դրվել[45]: Տեղեկացվել է, որ սոցիալ-մշակութային գործոնները, ինչպիսիք են ինքնագիտակցվող գրավչությունը, կարգավիճակը հարաբերություններում և գենդերային կոնֆորմացիայի աստիճանը, որոշակի դեր են կատարում տղամարդկանց նկատմամբ կանանց նախապատվությունների մեջ[46]: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կանայք, ովքեր իրենց ֆիզիկապես գրավիչ են համարում, ավելի հաճախ են տղամարդկանց ընտրում դեմքի դիմորֆիզմով, քան այն կանայք, որոնք իրենց ֆիզիկապես գրավիչ են համարում[47]: Տղամարդկանց մոտ դեմքի առնականությունը զգալիորեն փոխկապակցված է դեմքի համաչափության հետ՝ ենթադրություն է հնչել, որ երկուսն էլ զարգացման կայունության և գենետիկ առողջության ազդանշան են[48]։ Ուսումնասիրություններից մեկը կասկածի տակ է դրել տղամարդկանց ֆիզիկական գրավչության մեջ դեմքի առնականության կարևորությունը՝ պնդելով, որ եթե ընկալվող առողջությունը, որը հաշվի է առնվում դեմքի առնականության մեջ, հաշվի չի առնվում, այն քիչ է ազդում ֆիզիկական գրավչության վրա[49]: Միջտարածաշրջանային հետազոտության ընթացքում, որին մասնակցել են քսանից երեսուն տարեկան 4794 կանայք, հայտնաբերվել է երկրների միջև կանանց «առնականության նախապատվության» միջին տարբերությունը[50]:

Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ նույն գենետիկական գործոնները առաջացնում են դեմքի առնականություն ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մոտ, այնպես որ ավելի առնական դեմքով տղամարդը, ամենայն հավանականությամբ, ավելի առնական դեմքով քույր կունենա, քանի որ եղբայրներն ու քույրերը ընդհանուր գեներ ունեն: Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տվել, որ թեև կանանց դեմքերը, որոնք ավելի կանացի էին, գնահատվել են որպես ավելի գրավիչ, կին հարցվողների համար ոչ մի կապ չի եղել տղամարդկանց դեմքի առնականության և նրանց դեմքի գրավչության միջև: Հիմնվելով այդ եզրակացությունների վրա՝ գիտնականները հանգել են այն եզրակացության, որ եթե կինը բազմանա ավելի առնական դեմքով տղամարդու հետ, ապա նրա դուստրերը նույնպես կժառանգեն ավելի առնական դեմքը, ինչը նրանց պակաս գրավիչ կդարձնի: Հետազոտության արդյունքում եզրակացվել է, որ պետք է գոյություն ունենան նաև այլ գործոններ, որոնք նպաստում են արական սեռի անձանց գենետիկային, որպեսզի փոխհատուցեն իրենց վերարտադրողական անբավարարությունը «առողջության», «պտղաբերության» և «դեմքի գրավչության» տեսանկյունից, երբ այդ նույն գենետիկան առկա է կանանց մոտ: Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ արական սեռի անձանց համար «ընտրական առավելությունը» պետք է «տեղի ունենար (կամ տեղի է ունեցել)» ինչ-որ գործոնի պատճառով, որը ուղղակիորեն կապված չէր տղամարդու գրավչության կանանց ընկալման հետ[51]:

Չինաստանում 447 գեյերի հետազոտության մեջ հետազոտողները հայտարարել են, որ ակտիվները գերադասում են ֆեմինացված տղամարդկանց դեմքերը, պասսիվները՝ մասկուլինացված տղամարդկանց դեմքերը, իսկ ունիվերսալները նախապատվությունը չեն տալիս ոչ ֆեմինացված, ոչ մասկուլինացված տղամարդկանց դեմքերին[52]:

Հին չինական գրականության մեջ ենթադրվում էր, որ կատարյալ տղամարդն ունի «վարդագույն շուրթեր, փայլող սպիտակ ատամներ» և «հասպիսի նման դեմք»[53][54]։

Միջին անգլերեն գրականության մեջ գեղեցիկ մարդը պետք է ունենա երկար, լայն և ուժեղ դեմք:

Օրթոգնատիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուսումնասիրությունը, որն օգտագործել է չինացի, մալայացի և հնդկացի դատողներին, ցույց է տվել, որ օրթոգնատիզմով չինացի տղամարդիկ, որոնց բերանը հարթ է և գտնվում է դեմքի մնացած մասի հետ նույն գծի վրա, ճանաչվել են առավել գրավիչ, իսկ չինացի տղամարդիկ՝ դուրս ցցվող ստորին ծնոտով, ճանաչվել են պակաս գրավիչ:

Համաչափություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաչափ դեմքերը և մարմինները կարող են լավ ժառանգականության նշաններ լինել կանանց համար, ովքեր ձգտում են առողջ սերունդ ստեղծել: Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ կանանց ավելի քիչ են գրավում ոչ համաչափ դեմքերով տղամարդիք[55], իսկ համաչափ դեմքերը հարաբերակցում են երկարատև մտավոր աշխատունակության հետ և վկայում են[56], որ տղամարդը ենթարկվել է «ավելի քիչ գենետիկ և բնապահպանական խանգարումների, ինչպիսիք են հիվանդությունները, տոքսինները, թերսնումը կամ գենետիկական մուտացիաներն» իր կյանքի ընթացքում[55]: Քանի որ համաչափության ձեռքբերումը դժվար խնդիր է[57], որը պահանջում է միլիարդավոր բջիջների բազմացում զուգահեռ կառուցվածքի պահպանման ժամանակ, համաչափության ձեռքբերումը գենետիկ առողջության տեսանելի ազդանշան է[58][59][60]:

Մարմնի հոտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կրկնակի կույր» ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կանայք նախընտրում են այն տղամարդկանց հոտը, ովքեր գնահատվում են որպես գրավիչ՝ դեմքի առումով[61]։ Օրինակ, ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց, ավելի շատ գրավում է այն անհատների բնական հոտը, որոնք միաձայն գնահատվել են որպես արտաքնապես գրավիչ[62][63]։ Բացի այդ, այն նաև ցույց է տվել, որ կանայք նախապատվությունը տալիս են ավելի համաչափ դեմքերով տղամարդկանց հոտին, և որ դա առավել արտահայտվում է իրենց դաշտանային ցիկլի ամենաթեժ շրջանում[63]: Տղամարդկանց մարմնի հոտը նաև կախված է նրանց սննդակարգից, ընդ որում կանայք նախապատվությունը տալիս են մարմնի արական հոտին, որը կապված է մրգերի, բանջարեղենի և սպիտակուցների սննդակարգում բարձր պարունակության, ինչպես նաև ածխաջրերի իջեցված պարունակության հետ[64]:

Երիտասարդություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականի OkCupid-ի ուսումնասիրությունը, որը կատարվել է տղամարդկանց և կանանց ծանոթությունների կայքի 200,000 օգտատերերի մասնակցությամբ, ցույց է տվել, որ կանայք բաց են ինչպես տարիքով ավելի մեծ, այնպես էլ ավելի երիտասարդ տղամարդկանց հետ հարաբերությունների համար։ Նրանք ավելի մեծ պոտենցիալ ծանոթությունների շրջանակ ունեն, քան մինչև 26 տարեկան տղամարդիկ։ Կանայք 20 տարեկանում՝ «դրամատիկ փոփոխություններ» ապրելով, սկսում են անձնական հաղորդագրություններ ուղարկել ավելի տարիքով տղամարդկանց։ 29 տարեկանում նրանք դառնում են «ավելի բաց տարեց տղամարդկանց համար»[65]։

Հռոմեացիների համար հատկապես «մորուքի բացակայությունը» և «երիտասարդ հարթ մարմինները» հրաշալի էին համարվում ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար[66]։ Հույների և հռոմեացիների համար տղաների ամենացանկալի հատկանիշներն են եղել նրանց «երիտասարդությունը» և «մազազրկությունը»[66]։ Այսօր տղամարդկանց և կանանց վերաբերմունքը տղամարդկանց գեղեցկության նկատմամբ փոխվել է։ Օրինակ, տղամարդկանց մարմնի վրա մազերը կարող են նույնիսկ ավելի նախընտրելի լինել։

1984 թվականի ուսումնասիրությունը պարզել է, որ գեյերը, ընդհանուր առմամբ, որպես կատարյալ տարբերակ՝ նախընտրում են նույն տարիքի զուգընկերների։ Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ ավելի կանացի տղամարդիկ հակված են ընտրել համեմատաբար տարեց տղամարդկանց, իսկ ավելի առնական տղամարդիկ՝ համեմատաբար երիտասարդ տղամարդկանց, քան իրենք[67]։

Գոտկատեղի և կրծքավանդակի հարաբերակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարակ իրանով, լայն ուսերով և մկանային կրծքավանդակով մարմնակազմությունը հաճախ գրավիչ է ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց համար[68]։ Հետագա հետազոտությունները ցույց են տվել, որ զուգընկերոջ ընտրության ժամանակ այն հատկանիշները, որոնք փնտրում են կանայք՝ ավելի բարձր սոցիալական կարգավիճակն է, որը ցուցադրվում է գերիշխանությամբ, ռեսուրսներով և պաշտպանությամբ[69]: Տղամարդկանց առողջության ցուցանիշը (ֆիզիկական գրավչության նպաստող գործոն) հանդիսանում է մարմնի ճարպի բաշխման բնույթը, որը դասակարգվում է որպես մարմնի և որովայնի վերին մասում բաշխված ավելի շատ ճարպ և սովորաբար կոչվում է «V-ձև»[69]։ Երբ տղամարդկանց խնդրել են գնահատել իրենց սեռի այլ ներկայացուցիչներին, և հետերոսեքսուալ, և հոմոսեքսուալ մարդիկ պատասխանել են, որ գոտկատեղի և կրծքավանդակի ցածր հարաբերակցությունը (ԳԿՀ) առավել գրավիչ է այլ տղամարդկանց համար։ Գեյերը ավելի ցածր ԳԿՀ են նախընտրել, քան հետերոսեքսուալ տղամարդիկ[70]։

Այլ հետազոտողներ հայտնաբերել են, որ Գոտկատեղի և կրծքավանդակի հարաբերակցությունը տղամարդկանց գրավչության ամենամեծ որոշիչ գործոնն է, իսկ մարմնի զանգվածի ինդեքսը և գոտկատեղի հարաբերակցությունը ոչ այնքան կարևոր են[71]:

Կանայք հիմնականում կենտրոնանում են գոտկատեղի և կրծքավանդակի կամ, ավելի կոնկրետ, ուսերի և գոտկատեղի հարաբերակցության վրա: Սա նման է իրան ի ազդրի հարաբերակցությանը (ԳԱՀ), որը տղամարդիկ են նախընտրում։ Կնոջ աչքերում տղամարդու մարմնի հիմնական պատկերը ներառում է լայն ուսեր, կրծքավանդակ և բարակ իրան[72]: Ուսումնասիրությունները նաև ցույց են տվել, որ տղամարդիկ քոլեջում ավելի են գոհ իրենց մարմնից, քան կանայք քոլեջում։ Հետազոտությունը նաև ցույց է տվել, որ երբ քոլեջի ուսանողուհիների շրջանում գոտկատեղի հարաբերակցությունը բարձրանում էր, նրանց մարմնից բավարարվածությունը նվազում էր[73][74]:

Հոգեբաններ Վիրեն Սվամին և Մարտին Ջ. Թովին համեմատել են Մեծ Բրիտանիայի և Մալայզիայի միջև տարբեր մշակույթներում տղամարդկանց գրավչության նկատմամբ կանանց նախապատվությունները: Նրանք հայտնաբերել են, որ կանայք ավելի մեծ նշանակություն են տալիս ԳԿՀ-ին (և, հետևաբար, մարմնի ձևին) Մեծ Բրիտանիայի և Մալայզիայի քաղաքային շրջաններում, իսկ գյուղական վայրերում կանայք ավելի մեծ նշանակություն են տալիս ՄԶԻ-ին (հետևաբար, մարմնի քաշին և չափին): Ինչպես ԳԿՀ-ն, այնպես էլ ՄԶԻ-ն ցույց են տալիս տղամարդկանց կարգավիճակը և սերունդ ապահովելու ունակությունը, ինչպես նշում է էվոլյուցիոն տեսությունը[75][76]:

Հարթ որովայն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1982 թվականի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ տղամարդկանց չափից շատ դուրս ցցվող փորը«ամենաքիչ գրավիչ» հատկանիշն է[77]:

Միջին անգլերեն գրականության մեջ գեղեցիկ տղամարդը պետք է հարթ որովայն ունենա։

Մկաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տղամարդկանց մարմինները, որոնք պատկերված են տղամարդկանց համար նախատեսված ամսագրերում, ավելի մկանային են, քան տղամարդկանց մարմինները, որոնք պատկերված են կանանց համար նախատեսված ամսագրերում: Դրանից ոմանք եզրակացրել են, որ տղամարդիկ ավելի մկանային տղամարդկային մարմինն են ընկալում որպես իդեալական, ի տարբերություն կնոջ կողմից ընկալվող տղամարդու իդեալական մարմնին, որն ավելի քիչ մկանային է, քան այն, ինչ տղամարդիկ ընկալում են որպես կատարյալ[78]: Դա տեղի է ունենում ներքին հեղինակության պատճառով, որն ապահովվում է մկանային աճով, և աճող մկանների համար ներսեռական մրցակցության պատճառով[78]: Տղամարդիկ իրենց մկանների գրավչությունն ընկալում են այն բանով, թե որքան մոտ են իրենց մարմինները հիշեցնում «մկանոտ մարդուն»[79]։ «Մկանոտ մարդու» այս իդեալը բնութագրվում է մեծ մկանոտ ձեռքերով, հատկապես բիցեպսիայով, մեծ մկանային կրծքով, գոտկատեղով և լայն ուսերով[79]: Ավստրալիայի համալսարանի ուսանողների շրջանում տղամարդկանց մարմնի կազմը, որը ճանաչվել է առավել գրավիչ (12,16 կգ ճարպ, 63,27 կգ մկաններ), համապատասխանում էր այն կազմին, որն ընկալվում էր որպես առավել առողջ[80]։

Match.com-wum հայտարարված պրոֆիլային նախասիրությունների ուսումնասիրության ժամանակ գեյերի ավելի բարձր տոկոսը, քան լեսբուհիների, ընտրել են իրենց իդեալական զուգընկերոջ մարմնի տեսակը որպես «սպորտային և ձգված», ի տարբերություն «միջին» կամ «ավելորդ քաշի» մյուս երկու տարբերակների[81]:

Հին չինական գրականության մեջ, օրինակ «Արևմտյան պալատի վեպում», պատկերված է տղամարդկության տեսակ, որը կոչվում է «գիտական տղամարդկություն», որտեղ «կատարյալ տղամարդ սիրեկանը» «թույլ, խոցելի, կանացի և մանկամիտ» է[53]։

Միջին անգլերեն գրականության մեջ գեղեցիկ մարդը սովորաբար ունի հաստ, լայն ուսեր, քառակուսի և մկանային կրծքավանդակ, մկանային մեջք, ուժեղ կողքեր, բարակ իրան, և հսկայական մկաններով ձեռքեր և ոտքեր:

Սեռական օրգաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականին 25,594 հետերոսեքսուալ տղամարդկանց շրջանում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ իրենց առնանդամը մեծ համարող տղամարդիկ ավելի բավարարված են եղել իրենց արտաքինով[82]:

2014 թվականի ուսումնասիրությունը քննադատել է նախորդ ուսումնասիրությունները, որոնք հիմնված էին այն փաստի վրա, որ վերջիններս ապավինում էին պատկերների վրա և օգտագործում էին այնպիսի տերմիններ, ինչպիսիք են «փոքր», «միջին» և «մեծ» բառերը, երբ հարցնում էին կանանց նախասիրությունների մասին: Նոր հետազոտությունում օգտագործվել են 4 դյույմ (10 սմ) երկարությամբ և 2,5 դյույմ (6․4 սմ) շրջանագծով առնանդամի 3D մոդելից մինչև 8,5 դյույմ (22 սմ) երկարությամբ և 7 դյույմ (18 սմ) շրջագծով առնանդամներ, ինչը թույլ է տվել կանանց «դիտարկել և մշակել» դրանք: Պարզվել է, որ կանայք գերագնահատել են առնանդամի փաստացի չափը, որի հետ նրանք փորձարկել են, երբ նրանց հարցնում էին նախկին հետազոտության ընթացքում: Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ կանայք միջինում նախընտրում են 6,5 դյույմ (17 սմ) երկարություն ունեցող առնանդամը ինչպես երկարաժամկետ, այնպես էլ մեկանգամյա զուկընկերների համար: Ավելի մեծ առնանդամները նախընտրելի են եղել միանգամյա զուգընկերների հետ[83]։

Ոտքերի և մարմնի հարաբերակցությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկու տղամարդկային կազմվածքների այս պատկերը ոտքերի և մարմնի հարաբերակցության (ՈՄՀ) պատկերի ռեմեյքն է, որն օգտագործվել է մեկ այլ հետազոտության ժամանակ (2006 թվականին)՝ պարզելու համար, թե որ ՈՄՀ-ն է առավել գրավիչ ինչպես տղամարդկանց, այդպես էլ կանանց համար։ Ամենացածր ՈՄՀ-ով և առավել կարճ ոտքերով կազմվածքն (ձախից) արժանացել է գրավչության բարձրագույն միջին գնահատականներին, այն ժամանակ, երբ ամենաբարձր ՈՄՀ-ով և առավել երկար ոտքերով կազմվածքն (աջից) ավելի ցածր գնատահականներ է ստացել բրիտանացի տղամարդկանց և կանանց կողմից։

Հասակ և ուղիղ կեցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանանց սեռական ցանկությունը տղամարդկանց նկատմամբ կարող է որոշվել տղամարդու հասակով[84]։ EHarmony ծանոթությունների կայքում կանայք հանդիպում են միայն ավելի բարձրահասակ տղամարդկանց հետ՝ համեմատաբար ավելի ցածրահասակ տղամարդկանց հանդիպած կանանց բողոքների պատճառով[85]:

Այլ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հետերոսեքսուալ կանայք հաճախ նախընտրում են ավելի բարձրահասակ տղամարդկանց, քան իրենք, այլ ոչ թե միջինից ավելի բարձր հասակ ունեցողներին: Մինչ կանայք սովորաբար ցանկանում են, որ տղամարդիկ առնվազն իրենց հետ նույն հասակի լինեն, կամ ավելի բարձր, մի քանի այլ գործոններ նույնպես որոշում են տղամարդկային գրավչությունը, և «տղամարդն-ավելի-բարձր-պետք-է-լինի» նորմը ունիվերսալ չէ[86]։ Օրինակ, առավել բարձր կանայք ավելի հակված են չհետևել «տղամարդն-ավելի-բարձր-պետք-է-լինի» նորմին, քան ցածրահասակ կանայք[87]: Բացի այդ, Սասեքսի համալսարանի պրոֆեսոր Ադամ Էյր-Ուոքերը հայտարարել է, որ առայժմ ոչ մի ապացույց չկա, որ այդ նախապատվությունները էվոլյուցիոն նախապատվություններ են, այլ ոչ թե պարզապես մշակութային[88]: Այնուամենայնիվ, ընկալվող գրավչության մշակութային նախապատվություններն ավելի բարձր տղամարդկանց համար հզոր են և հաստատվում են բազմաթիվ հետազոտություններով: Stulp-ի կողմից անցկացված մեկ այլ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ «կանայք, ամենայն հավանականությամբ, կընտրեն ՁԳԱՀ կրողին, ով 25 սմ-ով բարձր է իրենցից»[89]։

Բացի այդ, կանայք, կարծես, ավելի ընկալունակ են ուղիղ կեցվածքին, քան տղամարդիկ, թեև երկուսն էլ նախընտրում են դա որպես գեղեցկության տարր[90]: Մեկ ուսումնասիրության համաձայն (Yee N., 2002), գեյերը, որոնք իրենց նույնականացնում են որպես «միայն ակտիվներ», սովորաբար նախընտրում են ավելի ցածրահասակ տղամարդկանց, իսկ գեյերը, որոնք իրենց նույնականացնում են որպես «միայն պասսիվներ»՝ ավելի բարձրահասակ տղամարդկանց[91]:

Միջին անգլերենի գրականության սիրավեպերում «կատարյալ» տղամարդկանց հերոսները բարձրահասակ են, և «քաջ» տղամարդկանց ճնշող մեծամասնությունը նույնպես բարձրահասակ է։

Մազոտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԱՄՆ-ում, Նոր Զելանդիայում և Չինաստանում անցկացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կանանց կողմից առանց մարմնի մազերի (կրծքի և որովայնի) տղամարդիկ գնահատվում են որպես առավել գրավիչ, և որ գրավչության վարկանիշները նվազում են մազերի ծածկույթի ավելացման հետ մեկտեղ[92][93]: Մեկ այլ ուսումնասիրությունը, սակայն, ցույց է տվել, որ տղամարդկանց մարմնի վրա մազերի չափավոր քանակն առավել գրավիչ է եղել բրիտանացի և շրիլանկացի կանանց համար[94]։ Բացի այդ, մազոտության աստիճանը և գոտկատեղի և ուսերի 0.6 հարաբերակցությունը հաճախ նախընտրելի են մկանային մարմնակազմության հետ համատեղ[94]։

Ֆինն կանանց մասնակցությամբ հետազոտության ժամանակ մազոտ հայրերով կանայք ավելի հաճախ նախընտրում էին մազոտ տղամարդկանց՝ ենթադրելով, որ մազոտ տղամարդկանց նախապատվությունը կամ գենետիկայի, կամ իմպրինտինգի արդյունք է[95]:

Մեկ այլ ուսումնասիրության մեջ (Yee N., 2002) հաղորդվում է, որ գեյ տղամարդիկ, որոնք նույնականացնում են իրենց որպես «միայն ակտիվներ», նախընտրում են ավելի քիչ մազոտ տղամարդկանց, իսկ նրանք, որոնք նույնականացնում են իրենց որպես «միայն պասսիվներ», նախընտրում են ավելի մազոտ տղամարդկանց[91]:

Մաշկի գույն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար ժամանակ դրսում ֆիզիկական աշխատանք կատարած մարդկանց մոտ արևի ազդեցության պատճառով մաշկը ձեռք է բերել ավելի մուգ երանգ։ Որպես հետևանք, կապ է առաջացել մուգ մաշկի և ստորին դասի հասարակության միջև։ «Ժամանակի ընթացքում հասարակությունն այդ գունավոր տարբերություններին տարբեր իմաստներ է հաղորդել։ Այդ թվում ենթադրություններ մարդու ռասայի, սոցիալ-տնտեսական դասի, ինտելեկտի և ֆիզիկական գրավչության մասին»[96]։

2011 թվականին հրապարակված գիտական աշխատության մեջ, որը հիմնված է լայնածավալ էմպիրիկ հետազոտությունների վրա, պարզվել է, որ մաշկի գույնը, ինչպես նաև երանգը, ընդհանուր առմամբ, նախընտրելի են, քանի որ դրանք հանդես են գալիս որպես լավ առողջության ցուցանիշներ։ Ավելի կոնկրետ, ենթադրվում է, որ այդ ցուցանիշները հաղորդում են պոտենցիալ զուգընկերներին, որ դիտորդը ունի ուժեղ կամ լավ գեներ, որոնք կարող են պայքարել հիվանդության դեմ[97]:

Ավելի ուշ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ավելի կարմիր և դեղին մաշկի երանգները[98], որոնք արտացոլում են թթվածնով հարուստ արյունը[99], կարոտինոիդները և ավելի փոքր չափով մելանինի պիգմենտների մակարդակը, ինչպես նաև մրգերի և բանջարեղենի մաքուր սպառումը[100], կարծես ավելի առողջ և, հետևաբար, ավելի գրավիչ են[101]:

Կանացի գրավչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հետերոսեքսուալ տղամարդկանց, որպես կանոն, գրավում են մարմնի համաչափությամբ[102] երիտասարդ[103] և գեղեցիկ կանայք[104]։ Այս «կանոնը» նվազեցնելու փոխարեն, արդիականությունը միայն ուժեղացրել է այն շետադրումը, որը տղամարդիկ դնում են կանանց տեսքի վրա[105]։ Էվոլյուցիոն հոգեբանները նման ձգողությունը կապում են ենթադրվող զուգընկերոջ մոտ պտղաբերության պոտենցիալի գնահատման հետ[103]։

Դեմքի առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընդհանուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տորոնտոյի համալսարանում անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ Ջեսիկա Ալբայի դեմքի համամասնությունները մոտ էին բոլոր կանանց պրոֆիլների միջին արժեքին[106]։
Նամիե Ամուրոն ճապոնական նորաձևությանը ոգեշնչել է փոքր դեմքերով, ինչը ստիպել է ճապոնական կանանց կոսմետիկ միջոցներ գնել, ինչպիսիք են դիմակները և քսուքներ, որպեսզի նրանք ստանան նույն փոքրիկ դեմքը, ինչ նա ունի[107]:

Հետազոտողները փորձել են պարզել, թե դեմքի որ հատկանիշներն են փոխանցում գրավչությունը։ Այն ցույց է տվել, որ դեմքի համաչափությունը գրավիչ է համարվում կանանց համար,[108][109] իսկ տղամարդիկ նախընտրում են լի շուրթեր[110], բարձր ճակատ, լայն դեմք, փոքր կզակ, փոքր քիթ, կարճ և նեղ ծնոտ, բարձր այտեր[56][111], մաքուր և հարթ մաշկ և լայն բաց աչքեր[103]: Դեմքի ձևը «ինչպես է այդ բոլորը միասին նայվում» տեսանկյունից, գեղեցկության կարևոր որոշիչ գործոն է[112]: Տորոնտոյի համալսարանի հետազոտությունը կոռելյացիա է հայտնաբերել դեմքի չափումների և գրավչության միջև։ Հետազոտողները տարբերակել են աչքերի, ինչպես նաև աչքերի և բերանի միջև հեռավորությունը, նույն կնոջ դեմքի տարբեր նկարներում և գնահատել դրանք։ Նրանք պարզել են, որ եղել են կատարյալ համամասնությունները ընկալվում են որպես գրավիչ (տես լուսանկարը)[106]։ Այս համամասնությունները (46% և 36%) մոտ էին բոլոր կանանց պրոֆիլների միջին ցուցանիշին[106]։ Իրենց աչքերում խիտ մուգ օղակներով կանայք նույնպես ավելի գրավիչ են համարվել: Բացատրությունն այն է, որ քանի որ օղակը ձգտում է անհետանալ տարիքի և բժշկական խնդիրների հետ, նշանավոր լիմբալ օղակը երիտասարդության տպավորություն է թողնում[113]։

Պարսկական գրականության մեջ ասվում է, որ գեղեցիկ կանանց քիթը նման է պնդուկին[114]: Միջին դարերում արաբական հասարակության մեջ կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկը կանանց մոտ ուղիղ և բարակ քթի առկայությունն էր[115]։ Հրեական ռաբբիական գրականության մեջ ռաբբիները բարակ քիթը համարում էին կանանց քթի կատարյալ տեսակ[116]: Ճապոնիայում Էդո շրջանում կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկն այն էր, որ կանայք ունեն բարձր, ուղիղ քիթ, որը չպետք է «չափազանց բարակ» լինի:

Քրոսմշակութային ուսումնասիրության ընթացքում պարզվել է, որ կանանց ավելի նեոտենիզացված (այսինքն՝ երիտասարդ) դեմքերն առավել գրավիչ են տղամարդկանց համար, մինչդեռ քիչ չսիրված նեոտենիզացված դեմքերը պակաս գրավիչ են նարնց համար՝ անկախ կանանց փաստացի տարիքից[117]: Գեղեցկության մրցույթները հաղթած իտալացի կանանց հետազոտության ընթացքում պարզվել է, որ նրանց դեմքերն ավելի շատ «մանկական» հատկություններ են ունեցել, քան որպես «նորմալ» չափանիշ օգտագործված կանանց մոտ[118]:

Մեկ այլ խոշոր հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ 18-45 տարեկան հետերոսեքսուալ տղամարդիկ բոլոր 28 երկրներում նախընտրել են 18-24 տարեկան կովկասյան կանանց լուսանկարները, որոնց դեմքերը ֆեմինացված են եղել հոգեմորֆային ծրագրային ապահովման միջոցով, այլ ոչ թե 18-24 տարեկան կովկասյան կանանց դեմքերը, որոնք մասկուլինացվել են այդ նույն ապահովման միջոցով, սակայն երկրների միջև եղել են նախապատվություններ կանացիության նկատմամբ։ Որքան բարձր է երկրի ազգային առողջության ցուցանիշը, այնքան ֆեմինացված դեմքերն ավելի նախընտրելի են, քան մասկուլինացվածները։ Հարցված երկրների շարքում Ճապոնիան ամենաբարձր նախապատվություններն է ունեցել կանացիության նկատմամբ, իսկ Նեպալն՝ ամենացածըր[119]:

Մայքլ Ռ. Քանինգեմը Լուիսվիլի համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետից՝ օգտագործելով մի խումբ արևելաասիացի, իսպանացի և սպիտակամորթ դատողների, հայտնաբերել է․ որ ասիացի, իսպանացի և սպիտակամորթ այն կանանց դեմքերն են ճանաչվել են առավել գրավիչ, ովքեր ունեցել են «նորածնի մեծ աչքեր, աչքերի միջև առավել մեծ հեռավորություն և փոքր քիթ», և նրա հետազոտությունը հանգեցրել է այն բանին, որ «մեծ աչքերը» գրավչության առավել արդյունավետ ազդանշաններներից մեկն են։ Քանինգեմը նաև ասել է, որ «փայլող» մազերը կարող են խոսել «նործնի կենսունակության» մասին։ Օգտագործելով մի խումբ սևամորթներին և սպիտակամորթներին որպես դատողների, Քանինգեմը հայտնաբերել է, որ առավել նեոտիզացված դեմքերով անձինք ընկալվում էին որպես ավելի բարձր «կանացիություն» և «հաղորդասիրություն» ունեցողներ: Եվ ընդհակառակը՝ այն մարդիկ, որոնց դեմքերը «նեոտենիայում ցածր էին», առավել «վախկոտ» են համարվել։ Քանինգեմը նշել է ասիացի և սպիտակամորթ դատողների նախասիրությունների «տարբերությունը», ընդ որում, ասիացի դատողները նախապատվությունը տվել են «պակաս հասուն դեմքերով» և ավելի փոքր բերանով կանանց, քան սպիտակամորթ դատողները: Վերլուծելով իր հետազոտության արդյունքները, Քանինգեմը եկել է այն եզրակացության, որ «բնածին հատկությունների նախապատվությունը կարող է ցույց տալ նվազագույն միջմշակութային փոփոխականություն» գրավչության գնահատականների տեսանկյունից, և մեկ այլ ուսումնասիրության մեջ Քանինգեմը եկել է այն եզրակացության, որ գրավիչ անձի հատկանիշների վերաբերյալ մեծ համաձայնություն կա[120][121]:

Դեմքերի միջինացման համակարգչային թեստերի օգնությամբ ցուցադրվել է, որ միջինացված դեմքերով կանայք ավելի գրավիչ են համարվում[122][123]: Հնարավոր է, որ դա պայմանավորված է այն բանով, որ միջին գործառույթներն ավելի սովորական են և, հետևաբար, ավելի հարմար[108]:

Իր «Սպիտակ ստեր. Ռասա և սպիտակության առասպել» (անգլ.՝ White Lies: Race and the Myth of Whiteness) գրքում մեկնաբանելով սպիտակության գերակշռությունը գեղեցկության ենթադրյալ իդեալներում, Մորիս Բերգերը պնդում է, որ ամերիկյան փորձարկվողների հետ անցկացված հետազոտության մեջ իդեալականացված դեմքի սխեմատիկ պատկերն ունեցել է «ուղիղ մազեր», «բաց գույնի մաշկ», «նուշանման աչքեր», «բարակ աղեղաձև հոնքեր», «երկար բարակ քիթ, փոքրիկ քթանցքներ» և «մեծ բերան և բարակ շուրթեր»[124], թեև հետազոտության հեղինակը պնդում էր, որ դրա արդյունքները համաձայնեցվել են այլ ցեղերի վրա ստացված արդյունքների հետ: «Գեղեցկուհիների սպիտակ օձիքներ» հոդվածում գիտնական Լի Ցզեյուն ասում է, որ գեղեցկության չափանիշը ինչպես կամայական, այնպես էլ սեռական է։ Ենթադրվում է, որ բաց գույնի մաշկով և համաչափ դիմագծերով կանայք շատ գեղեցիկ են»։ Նա ասում է, որ այդ բոլոր պայմանները սոցիալապես կառուցված են և ստիպում են մարդկանց փոխել իրենց՝ այդ չափանիշներին համապատասխանելու համար[125]։

Մի հոգեբան ենթադրում է, որ կան կանացի գեղեցկության երկու հակադիր սկզբունքներ՝ գրավչություն և նոսրություն։ Այնպես որ, միջին համաչփ դիմագծերը մեկ տեսակի իդեալ են, իսկ անսովոր, առանձնացող հատկանիշները՝ այլ[126]։ Տորոնտոյի համալսարանի անցկացրած ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դեմքի առավել գրավիչ չափերը նրանք են, որոնք հանդիպում են միջին կանանց դեմքին: Սակայն Տորոնտոյի համալսարանի այս կոնկրետ ուսումնասիրության մեջ միայն սպիտակ կանայք էին դիտարկվում[127]։

Ուսումնասիրությունը, որը օգտագործել է չինացի, մալայացի և հնդկացի դատողներին ցույց է տվել, որ օրթոգնատիզմով չինացի կանայք, որոնց բերանը հարթ է և դեմքի մնացած մասի հետ նույն գծի վրա է, ճանաչվել են առավել գրավիչ, իսկ այն չինացի կիանայք, դուրս քաշվող ստորին ծնոտով, ճանաչվել են պակաս գրավիչ[128]:

2011 թվականին Ուիլկինսի, Չանի և Կայզերի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը պարզել է ընկալվող կանացիության և գրավչության միջև հարաբերակցությունը, այսինքն՝ կանանց դեմքերը, որոնք համարվում էին ավելի կանացի, գնահատվել են ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց կողմից՝ որպես ավելի գրավիչ[129]:

Պարսկական գրականության մեջ կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկն այն է, որ կանայք ունենան լիալուսնի նման դեմքեր[114][130][131]։

Միջնադարյան արաբական հասարակության մեջ կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկն այն էր, որ կանայք «լիալուսնի նման կլոր» դեմքեր ունենան[115]։

Ճապոնիայում Էդո շրջանում կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկն այն էր, որ կանայք երկար ու նեղ (ձվաձև) դեմքեր ունենան։

Հրեական ռաբբիական գրականության մեջ ռաբբիները լի շրթունքները համարում էին կանանց համար շրթունքների կատարյալ տեսակ[116]:

Պատմականորեն, չինական 7 ճապոնական գրականությունների մեջ ենթադրվում էր, որ կանացի իդեալը ներառում է փոքրիկ շրթունքներ[132]: Կանայք մինչ օրս էլ հետևում են այդ իդեալին[133][134]։

Դասական պարսկական գրականությունը, գեղանկարչությունը և մանրանկարչությունը կատարյալ կանանց պատկերել են այնպիսի հատկություններով, ինչպիսիք են երկար սև գանգուր մազերը, փոքր բերանը, երկար հոնքերը, մեծ նուշանման աչքերը, փոքր քիթը[135]։

Աչքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելյան Ասիայի կոսմետիկ վիրաբուժության բլեֆարոպլաստիկայի ընթացակարգի օգնությամբ ասիաի կանայք կարող են ընդմիշտ փոխել իրենց կոպի կառուցվածքը: Որոշ մարդիկ պնդում են, որ այս փոփոխությունը կատարվում է Արևմտյան կառուցվածքին նմանվելու համար[136], այն ժամանակ, երբ ուրիշները ասում են, որ դա անվում է ասիական բնական կրկնակի կոպերի ձև կրկնելու համար[137]։

Հետազոտությունը, որը ուսումնասիրել է, թե արդյոք չինական ծագում ունեցող կանանց կոպի ծալքը ավելի գրավիչ է դարձնում, օգտագործելով չինացի երիտասարդ կանանց աչքի ֆոտոմանիպուլյացված լուսանկարները, ցույց է տվել, որ «վերին կոպի միջին ծալքը» համարվում էր երկու սեռերի բոլոր երեք խմբերի համար առավել գրավիչ՝ սպիտակամորթերի, չինացիների և թայվանական քաղաքացիների միասին որպես առաջին խումբ, և թայվանական և չինական ամերիկացիների միասին որպես երկրորդ խումբ: Նմանապես, երկու սեռերի բոլոր երեք խմբերը հայտնաբերել են, որ աչքի կոպի ծալքի բացակայությունն առնվազն գրավիչ է չինացի կանանց համար[138]։

16-րդ դարի վերջում ճապոնացիները համարել են, որ էպիկանտուսը գեղեցիկ է[139]։

Հետազոտությունը, որին մասնակցել են ռուս, ամերիկացի, բրազիլացի, աչե և հիվի դատողներ, ցույց է տվել, որ տղամարդկանց և կանանց միջև միակ ուժեղ տարբերությունը կանանց դեմքի բարձրության վերաբերյալ ավելի լայն աչքեր են եղել, և հենց այդ գիծն է մշտապես կանխատեսել կանանց գրավչության վարկանիշները[140]:

Միջնադարյան արաբական հասարակության մեջ կանացի գեղեցկության իդեալի բաղադրիչներից մեկը կնոջ մուգ սև աչքերի առկայությունն էր, մեծ ու երկար՝ նուշի տեսքով։ Բացի այդ, աչքերը պետք է լինեին փայլուն, իսկ թարթիչները՝ երկար[115]:

1823 թվականին գրված աղբյուրն ասում է, որ կանացի գեղեցկության պարսկական իդեալի բաղադրիչներից մեկն այն էր, որ կանայք սև գույնի մեծ աչքեր ունենան[114]։ Պարսկական գրականության մեջ ասում են, որ գեղեցիկ կանանց աչքերը նուշի ձև ունեն[130]:

Չինարենով «աչքի փայլուն ծիածանները և փայլուն ատամներն» (չին.՝ 明眸皓齒) արտահայտությունը օգտագործվում է գեղեցիկ կնոջը նկարագրելու համար, ով «պարզ աչքեր» և «սպիտակ ատամներ» ունի։

Երիտասարդություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քրոսմշակութային տվյալները ցույց են տալիս, որ կանանց վերարտադրողական հաջողությունը կապված է իրենց երիտասարդության և ֆիզիկական գրավչության հետ[141], օրինակ, նախարդյունաբերական սաամներում, որտեղ վերարտադրողական առումով ամենահաջողակ կանայք 15 տարի ավելի երիտասարդ էին, քան իրենց տղամարդիկ[142]:

37 մշակույթներ ընդգրկող մեկ այլ ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ միջին հաշվով կինը 2,5 տարի ավելի երիտասարդ էր, քան իր տղամարդ զուգընկերը, ընդ որում, Նիգերիայի և Զամբիայի միջև տարիքային տարբերությունը չափազանց ցածր էր՝ 6,5-ից մինչև 7,5 տարի: Երբ տղամարդիկ ծերանում են, նրանք ձգտում են զուգընկեր գտնել, որը ավելի երիտասարդ կլինի[103]։ 50 տարեկանից բարձր արական սեռի eHarmony's-ի հաճախորդների 25%-ը խնդրում է, որ իրենց համապատասխանեն միայն 40 տարեկանից ցածր կանայք[85]: 2010 թվականի OkCupid-ի հետազոտությունը, որն անցկացվել է 200․000 օգտատերերի շրջանում, ցույց է տվել, որ կանանց ցանկալիությունը իրենց տղամարդ օգտատերերի համար հասնում է առավելագույն մակարդակին 21 տարեկանում և միջինից ցածր է ընկնում 31 տարեկան բոլոր կանանց համար: 26 տարեկան հասակից հետո տղամարդիկ կայքում ավելի մեծ պոտենցիալ ծանոթությունների շրջանակ ունեն, քան կանայք, իսկ 48 տարեկանում նրանց այդ շրջանակը դառնում է գրեթե կրկնակի ավել։ Միջին 31-ամյա արական սեռի օգտվողը փնտրում է 22-ից 35 տարեկան կանանց, իսկ միջին 42-ամյա տղամարդը՝ 27-ից 45 տարեկան կանանց։ Տարիքային շեղումն էլ ավելի է արտահայտվում այլ օգտատերերի հաղորդագրություններում․ միջին 30-ամյա տղամարդը գրում է դեռահաս աղջիկներին այնքան հաճախ, որքան իր տարիքի կանանց, բայց հիմնականում անտեսում է այն կանանց, որոնք մի քանի տարով ավելի մեծ են, քան ինքը: Բացի 10% կազմող ամենագեղեցիկ և 10% կազմող պակաս գեղեցիկ կանանց, այնուամենայնիվ, կանանց գրավչությունը չի փոխվում 18 և 40 տարեկանների միջև, բայց եթե ծայրահեղությունները չեն բացառվում, ապա «Անկասկած, երիտասարդ [կանայք] ավելի ֆիզիկապես գրավիչ են, քանի որ շատ առումներով գեղեցկությունն ու երիտասարդությունն անքակտելի են։ Ահա թե ինչու ամսագրերում հայտնվող մոդելների մեծ մասը դեռահասներ են[143]։

Ֆերոմոններն (որոշվում են կանանց հորմոնալ մարկերներով) արտացոլում են կանանց պտղաբերությունը և միջին վերարտադրողական արժեքը[144]։ Քանի որ մարդիկ ծերանում են, էստրոգենի արտադրության հարաբերակցությունը անդրոգենի նկատմամբ փոխվում է և հանգեցնում է այն բանին, որ կանանց դեմքերը կարծես ավելի ու ավելի մասկուլինային են դառնում (այսպիսով, կարծես ավելի քիչ «գրավիչ»)[144]: Միացյալ Նահանգներում մի փոքր (n=148) ուսումնասիրություն է անցկացվել՝ ներգրավելով համալսարաններից մեկի արական սեռի ուսանողներին, որի համաձայն, իդեալական կնոջ համար արտահայտված միջին տարիքը, կազմել է 16․87 տարեկան, իսկ կարճ սեռական հարաբերության համար միջին իդեալական տարիքը՝ 17․76 տարեկան։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրությունը սահմանում է այն շրջանակը, ըստ որի «երիտասարդ աղջիկների հետ սեռական տաբուները» միտումնավոր նվազում են և փոխում են իրենց նմուշը, հեռացնելով 30 տարեկանից բարձր ցանկացած մասնակցի, և պահպանելով մասնակցի 19․83 միջին տարիքը[145]: Առնանդամի ուռուցքի ուսումնասիրության ժամանակ պարզվել է, որ տղամարդիկ առավել գրգռվում են երիտասարդ չափահաս կանանց լուսանկարներից[146]։

Կանանց պտղաբերության ազդանշանները հաճախ ընկալվում են որպես երիտասարդության ազդանշաններ: Էվոլյուցիոն հեռանկարը ենթադրում է այն գաղափարը, որ երբ խոսքը վերաբերում է սեռական բազմացմանը, տղամարդկանց համար անհրաժեշտ նվազագույն ծնողական ներդրումները հնարավորություն և ցանկություն են առաջացնում պարզապես «հնարավորինս շատ» վերարտադրել: Հետևաբար, միանգամայն տրամաբանական է, որ տղամարդկանց կանանց մեջ գրավում են այնպիսի հատկություններ, որոնք ցույց են տալիս նրանց երիտասարդությունը և, հետևաբար, պտղաբերությունը[147]։ Նրանց հնարավորությունները վերարտադրողական հաջողության հասնելու շատ ավելի բարձր են, քան, եթե նրանք ընտրեն մեկին, ով ավելի տարեց, և, հետևաբար, ավելի քիչ պտղաբեր է։

Սա կարող է բացատրել, թե ինչու է պայքարը գրավչության տարիքային անկման հետ կանանց մոտ տեղի է ունենում ավելի երիտասարդ տարիքում, քան տղամարդկանց մոտ։ Օրինակ, մարմնի վրա մազերի հեռացումը ավելի շատ կանայք են անում[148]։ Սա կարելի է բացատրել այն բանով, որ ծերացումը հանգեցնում է տեստոստերոնի մակարդակի բարձրացմանը և, հետևաբար, մարմնի մազերի աճին: Սափրվելը վերադարձնում է մարդու տեսքը ավելի երիտասարդ փուլում, և թեև դա կարող է լինել ոչ այնքան ազնիվ ազդանշան, տղամարդիկ կարող են մեկնաբանել որպես պտղաբերության աճող արժեքի ազդանշան։ Հետազոտությունները հաստատում են դա՝ ցույց տալով, որ մազազրկությունը տղամարդկանց համար սեքսուալ գրավիչ է համարվում[149]։

Կրծքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հետերոսեքսուալ տղամարդկանց մեծ մասը հաճույք է ստանում կնոջ կրծքին նայելիս[150], նախապատվությունը տալով՝ մեծ, պինդ կրծքին[151]: Այնուամենայնիվ, բրիտանացի ուսանողների հակասական ուսումնասիրությունը պարզել է, որ երիտասարդ տղամարդիկ նախընտրում են կանանց փոքրիկ կրծքերը[152]: Փոքր կրծքերի հետ կապված նախնըտրությունը կապված է երիտասարդության հետ: Մշակութային առումով, մեկ այլ ուսումնասիրություն պարզել է «բարձր փոփոխականության» մասին՝ կապված կրծքի իդեալական չափի հետ[152]: Բրիտանացի որոշ հետազոտողներ ենթադրում են, որ արևմտյան հասարակություններում նախապատվությունը տրվում է չափերով ավելի մեծ կրծքերին, քանի որ ավելի մեծ կրծքով կանայք ունեն էստրադիոլ և պրոգեստերոն հորմոնների ավելի շատ քանակ, որոնք երկուսն էլ նպաստում են պտղաբերությանը[153]:

Ուսումնասիրություններըը ցույց են տվել, որ տղամարդիկ գերադասում են սիմետրիկ կրծքեր[102][154]: Կրծքագեղձի սիմետրիան կարող է հատկապես զգայուն լինել զարգացման խանգարման համար, իսկ կրծքերի համար սիմետրիայի տարբերությունները մեծ են մարմնի այլ մասերի համեմատ: Կանայք, ովքեր ունեն ավելի շատ սիմետրիկ կրծքեր, հակված են ավելի շատ երեխաներ ունենալու[155]:

Պատմական գրականությունը հաճախ ներառում է անհատական ​​առանձնահատկություններ կամ սեռ, որն ավելի ցանկալի է համարվում: Սրանք հաճախ կոնվենցիայի առարկա են դարձել և դրանք պետք է զգուշությամբ մեկնաբանել: Միջնադարում արաբական հասարակության մեջ կանանց գեղեցկության իդեալական բաղկացուցիչ մասը կանանց փոքր կրծքեր ունենալն է եղել[115]: Պարսկական գրականության մեջ գեղեցիկ կանանց մոտ կրծքագեղձերը նռան կամ կիտրոնի նման են[114]: Չինական «Թանկարժեք քարի գաղտնիքները» գրքում վեց դինաստիայի կանայք համարվել են գեղեցիկ, քանի որ ունեցել են պինդ կրծքեր[156]: Սանկրիտյան գրականությունում հաճախ նշվել է, որ գեղեցիկ կանանց կուրծն այնքան մեծ է, որ նրանք հաճախ նեղվում են իրենց քաշից[157]: Միջնադարի անգլիական գրականության մեջ գեղեցիկ կանայք պետք է ունենան փոքր կրծքեր, որոնք կլոր են՝ խնձորի կամ տանձի նման:

Հետույք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս լուսանկարը հանդիսանում է որոշակի հետազոտական լուսանկարի ռեմեյք, որտեղ Հարավային Աֆրիկայի, Բրիտանական Կովկասի և Բրիտանական Աֆրիկայի տղամարդիկ նշել են, թե հետույքի և կրծքի ինչպիսի կազմվածքն է ավելի գեղեցիկ՝ սևամորթ և սպիտակամորթ կանանց համար: Այս լուսանկարում սևամորթ կանանց կերպարների միայն երկու տարերակն է ցույց տալիս: Ձախ կողմում ներգրավվածությունը գրավել է առավելագույն միջին գրավչությունը՝ Հարավային Աֆրիկայի տղամարդկանց կողմից, մինչդեռ միջին չափի ցուցանիշը ստացել է ամենաբարձր վարկանիշները ինչպես բրիտանացի աֆրիկացիներից, այնպես էլ բրիտանական կովկասցիների կողմից: Աջ կողմում գտնվող կազմվածքը որևէ խմբում չի ստացել բարձր մակարդակի գրավչության միջին մակարդակ[158]:

Ռուտգերի համալսարանի մարդաբանության ամբիոնի Մարդու էվոլյուցիայի ուսումնասիրության կենտրոնի կենսաբանական և մարդաբան Հելեն Է. Ֆիշերն ասում է, որ՝ «հնարավոր է, որ մսոտ, կլորացված հետույքը ... գրգռում են տղամարդկանց հետույքից սեռական գործողությունների կատարման ժամանակ»[159] Վերջերս կատարված ուսումնասիրության ընթացքում, օգտագործելով 3D մոդելներ և աչքի հետևելու տեխնոլոգիա, Ֆիշերի պահանջը փորձարկվել է և ցույց է տրվել, որ կնոջ մեծ հետույքը շատ գրավիչ են ընկալում այլ մարդիկ, և գրավում են ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց հայացքը[160][161]: Միչիգանի համալսարանի Բնական ռեսուրսների և շրջակա միջավայրի հետազոտող Բոբի Լուն ասել է, որ իգական սեռի «հետույքներն առաջացել են իգական սեռի համատեքստում, որոնք պայքարում են հզոր ռեսուրսները վերահսկող տղամարդկանց ուշադրության և ծնողական նվիրվածության համար», որպես «ճարպային պաշարների ազնիվ դրսևորում», որը չպետք է շփոթել հյուսվածքի մեկ այլ տիպի հետ[162], չնայած որ Թիմ Քերոնը, որը Բնակչության կենսաբանության կենտրոնի և Վայրի բնության ձկների և պահպանման կենսաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր է, Կալիֆոռնիա նահանգի Դեյվիս քաղաքում, մերժել է այդ փաստը որպես անհրաժեշտ եզրակացություն՝ հայտարարելով, որ այդ կին այդ ճարպային կուտակումները բարելավում են «կնոջ անհատական ​​պատրաստվածությունը»՝ անկախ սեռական ընտրությունից[162]:

1995 թվականին անցկացված ուսումնասիրության արդյունքում սևակամորթ տղամարդիկ ավելի շատ են օգտագործել «մեծ» բառը՝ գրավիչ կնոջ հետույքը նկարագրելու համար՝ քան սպիտակամորթները[163]

Մարմնի զանգված[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմնի զանգվածի ինդեքսը գեղեցկության ընկալման կարևոր որոշում է[164]: Թեև արևմտյան իդեալը նիհար կնոջ համար է, սակայն որոշ մշակույթներ գերադասում են աննկատ կանանց[165][166], հետո փաստարկվել է, որ այդ գրավչությանը որոշակի մարմնի զանգվածների համար` պարզապես մշակութային առարկա է[166]: Համաչափ մարմնի ձգողությունն ազդում է նաև ճիշտ կեցվածքի վրա[167]: Աշխարհի առավել մանրակրկիտ ուսումնասիրված մշակույթներից 300-ի մեջ համեմատած մարմնի զանգվածային նախապատվությունները համեմատող մեկ միջմշակութային հետազոտությունը ցույց են տվել, որ մշակույթների 81%-ը գերադասում է կանանց մարմնի այն չափը, որը անգլերենով նկարագրվելու է որպես «թմբլիկ»[168]:

Սննդի ազդեցության առկայությունը, որի մարմնի չափի գրավչության որոշիչ է, կարող է ունենալ էվոլյուցիոն պատճառներ: Սննդի բացակայություն ունեցող հասարակությունները գերադասում են կանանց մարմնի ավելի մեծ չափը, քան այն հասարակությունները, որոնք շատ սնունդ ունեն: Արևմտյան հասարակության մեջ սոված տղամարդիկ գերադասում են կանանց ավելի մեծ չափսեր, քան նրանք, որոնք սոված չեն[169]:

Մարմնի զանգվածն ավելացնում են ճարպը և մկանները և ավելի վաղ կատարված ուսումնասիրությունները կենտրոնացել են մարմնի կազմի վրա: Ավստրալիայի համալսարանական ուսանողների շրջանում հայտնաբերվել է, որ կանանց համար առավել գրավիչ մարմնի կազմը (10.31 կգ ճարպ, 42,45 կգ մկաններ) ցածր յուղայնություն ունենալու մեջ է, քան թե առավել առողջ և առողջության սահմաններից ցածր երևացող կազմը:[80]

ԱՄՆ-ում կանայք գերագնահատում են տղամարդու գերադասությունը ամուսնության շրջանում նիհարությունից: Մի ուսումնասիրության ժամանակ ամերիկացի կանանց խնդրել են ընտրել, թե որն է իրենց իդեալական կազմվածքը և որն է իրենց կարծիքով տղամարդկանց համար առավել գրավիչ կառուցվածքը: Երկու ընտրության համար կանայք միջինից ավելի նեղ էին ընտրում: Երբ ամերիկացի տղամարդիկ ինքնուրույն խնդրեցին ընտրել իրենց համար առավել գրավիչ կնոջ կազմվածք, տղամարդիկ ընտրեցին միջին կազմվածքի ցուցանիշները: Սա ցույց է տալիս, որ կանայք կարող են մոլորության մեջ լինել, թե տղամարդիկ գերադասում են ինչքան նիհար լինեն կանայք:[166] Ոմանք ենթադրում են, որ նիհարությունը գեղեցկության չափանշի ձև է, որով կանայք միմյանց դատում են[126] և որ նիհարությունը հեղինակավոր է համարվում այլ կանանց ներսում գենդերային գնահատականների համար: Լրագրողը ենթադրում է, որ կանանց շրջանում նիհարությունը գնահատվում է որպես «անկախության, ուժի և նվաճման նշան»[126]: Ոմանք կարծում են, որ նորաձևության արդյունաբերությունը նիհար հասկացությունը գրավիչ լինելու համար է[170]:

Արևելյան ասիացիները պատմականորեն նախընտրել են կանանց, որոնց մարմինները փոքր հատկություններ են ունեցել: Օրինակ՝ Չինաստանի պատմության գարնանային և աշնանայի ժամանակահատվածում՝ կանայք ուզում էին բարակ մարմին ունենալ, որպեսզի գրավիչ լինեն չինական կայսեր համար: Ավելի ուշ Թանգի դինաստիայի ժամանակ, մարմնի ավելի քիչ նիհար տեսակը համարվեց առավել գրավիչ չինացի կանանց համար[171]: Միջնադարի Արաբական հասարակության մեջ կանանց գեղեցկության իդեալական բաղադրիչն այն էր, որ կանայք պետք է նիհար լինեն՝ «ձեռնափայտի» կամ «ճյուղի» նման[115]: Չինաստանի վեց դինաստիաների ժամանակաշրջանի «Թանկարժեք քարի գաղտնիքները» չինական տեքստում իդեալական կինը նկարագրվել է որպես «արտահայտված ոսկորներով»[156]:

Վիկտորիանական դարաշրջանում, վիկտորիանական իդեալներին հավատարիմ կանայք, ակնկալվում էր, որ կսահմանափակեն իրենց սննդի օգտագործումը՝ իդեալական նիհարության հասնելու համար[172]: Միջին անգլիական գրականության մեջ գեղեցիկ են համարվել «բարակ» կանայք:

Գոտկատեղի և ազդրի հարաբերակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոտկատեղի և ազդրի հարաբերակցության չափումը․ Նիհար մարդու (ձախից) իրանը կարող է չափվել ամենանեղ վայրում, իսկ ուռուցիկ իրան ունեցող մարդու (աջից) մոտ այն կարող է չափվել պորտից մոտ մեկ դյույմ բարձր[173]: Ազդրը չափվում է ձախ կողմում գտնվող ամենալայն մասում և աջ կողմում գտնվող մեծ մասում:

Ցույց է տրվել, որ ԳԱՀ-ի ցուցանիշը, որը հավասար է կանանց համար 0.7-ին, խիստ փոխկապակցված է ընդհանուր առողջության և պտղաբերության հետ: 0.7 զոնայի միջակայքում գտնվող կանայք ունեն էստրոգենի օպտիմալ մակարդակ և ավելի քիչ են ենթակա այնպիսի լուրջ հիվանդությունների, ինչպիսիք են շաքարախտը, սրտի հիվանդությունը և ձվարանների քաղցկեղը[174]։ Այն կանանց մոտ, ովքեր ԳԱՀ-ի ավելի բարձր մակարդակ ունեն, հղիության հաճախությունն ավելի ցածր է, քան նրանց, որոնց մոտ այդ ցուցանիշն ավելի ցածր է (0․70-․79)՝ անկախ նրանց ՄԶԻ-ից[175][176]։ Կանանց գոտկատեղի և ազդրի հարաբերակցությունն (ԳԱՀ) առաջարկվել է էվոլյուցիոն հոգեբանների կողմից որպես տղամարդկանց կողմից կանանց ընտրության համար կարևոր բաղադրիչ, քանի որ համարվում է, որ այն կարևոր ազդանշան է կնոջ վերարտադրողական արժեքի վերաբերյալ[177]։

Թե տղամարդիկ, և թե կանայք կարծում են, որ գոտկատեղի և ազդրի ցածր հարաբերակցությամբ կանայք ավելի գրավիչ են[178]։ Էթնիկ խմբերը տարբերվում են ԳԱՀ-ի կատարյալ ցուցանիշի վերաբերյալ իրենց կարծիքներով[179]․ Չինաստանում այն կազմում է 0․6[180], Հարավային Ամերիկայի և Աֆրիկայի տարբեր մասերում՝ 0․8-ից մինչև 0․9[181][182][183]։ Նույնպես նշվում են նախասիրություններ, որոնք հիմնված են էթնիկ պատկանելիության վրա, այլ ոչ թե ազգության[184][185]։ Հետազոտություններից մեկի արդյունքում պարզել է, որ մաչիգենգաները՝ առանձին ապրող հարավամերիկյան էթնիկ խումբը, նախընտրում է բարձր՝ 0.9 ԳԱՀ-ով կանանց[186]։ Ավելի ծանր կանանց տրվող նախապատվությունը մեկնաբանվել է որպես պատկանելիություն այն հասարակություններին, որտեղ ճարպակալման վտանգ չկա[187]։

Չինարենում «ուռենու իրան» (չին.՝ 柳腰) արտահայտությունն օգտագործվում է գեղեցիկ կնոջ նկարագրման համար, նշելով նրա իրանը որպես բարակ, ինչպես ուռենու ճյուղը[156]:

Վիկտորյական դարաշրջանում բարակ գոտկատեղը համարվում էր գեղեցիկ կնոջ գլխավոր առանձնահատկությունը[172]։

Հասակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ տղամարդիկ հակված են ավելի բարձրահասակ լինել, քան իրենց զուգընկերները։ Պարզվել է, որ արևմտյան հասարակություններում տղամարդկանց մեծամասնությունը նախընտրում է ավելի ցածրահասակ կանանց[188]։ Սակայն, հասակը շատ ավելի կարևոր գործոն է կանանց համար, երբ նրանք տղամարդ են ընտրում, քան տղամարդկանց համար, երբ նրանք կին են են ընտրում։ Տղամարդիկ հակված են ավելի բարձրահասակ կանանց քիչ գրավիչ համարել[189], իսկ մարդիկ համարում են հետերոսեքսուալ զույգերը, որտեղ կինն ավելի բարձրահասակ է, ավելի քիչ իդեալական[189][190]: Սակայն, այլ էթնիկ խմբերում, ինչպիսին է օրինակ հաձան, ուսումնասիրությունը պարզել է, որ հասակը կարևոր չէ զուգընկերոջ ընտրության հարցում։

Միջին անգլերեն գրականության մեջ «բարձր հասակը» կատարյալ գեղեցիկ կնոջ բնութագիրներից մեկն է[191]։

Ոտքի չափ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ ուսումնասիրությունների համաձայն, տղամարդկանց մեծ մասը նախընտրում է փոքր ոտքերով կանանց[192][193], օրինակ, Հին Չինաստանում այդ պատճառով կիրառվում էր ոտքերի երիզակապումը[194]:

Հրեական ռաբբիական գրականության մեջ ռաբբիները փոքրիկ ոտքերը համարում էին կանանց ոտքերի իդեալական տեսակ:

Մազեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարզվել է, որ տղամարդիկ նախընտրում են երկար մազերով կանանց[103][195][196]։ Էվոլյուցիոն հոգեբանությունը դա բացատրում է այն բանով, որ հանքանյութերի և վիտամինների թերսնումը և պակասը հանգեցնում են մազերի կորստի կամ դրանց փոփոխության: Այսպիսով, մազերը ցույց են տալիս առողջության և սնուցումը վերջին 2-3 տարիների ընթացքում: Փայլուն մազերը հաճախ միջմշակութային նախապատվություն են համարվում[197]։

Սեռական օրգաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարբեր մշակույթների տվյալները վկայում են այն մասին, որ հետերոսեքսուալ տղամարդիկ հակված են կանանց սեռական օրգանների տեսքը սեռականորեն գրավիչ համարել[198]:

Շարժման մոդելներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն, թե ինչպես է մարդը շարժվում, կարող է ցույց տալ նրա առողջությունը և նույնիսկ տարիքը և ազդել գրավչության վրա[197]: Հետազոտությունը, որն արտացոլում էր 700 մարդու հայացքները և ներառում էր քայլող մարդկանց անիմացիոն պատկերները, ցույց է տվել, որ կանանց ֆիզիկական գրավչությունը աճել է մոտ 50 տոկոսով, երբ նրանք քայլում էին, ճոճելով ազդրերը: Նմանապես, տղամարդկանց ընկալելի գրավչությունը կրկնապատկվում էր, երբ նրանք շարժվում էին ազատությամբ իրենց ուսերին հատվածում[199]:

Մաշկի գույն և փայլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավելի բաց գույնի մաշկով կանանց նախապատվությունը փաստագրվել է բազմաթիվ մշակույթներում[200][201]։ 2010 թվականի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Նոր Զելանդիայում և Կալիֆոռնիայում նախապատվությունը տրվում է բաց գույնի մաշկ ունեցող կանանց[202]: Աֆրիկայի և Ասիայի որոշ մասերում լայն տարածում ունի մաշկի սպիտակեցումը[203]: Սակայն այդ նախապատվության ունիվերսալությունը կասկածի տակ է դրվել Կամերունում Բիկոսո ցեղի տղամարդկանց շրջանում 2006 թվականին անցկացված հետազոտության ընթացքում, որը չի բացահայտել ոչ ավելի բաց, ոչ ավելի մուգ գույնի մաշկ ունեցող կանանց վերաբերյալ հետևողական նախապատվությունը[204]: Գրավչության և մաշկի գույնի կապը կարող է նաև անցնել էթնիկ պատկանելության և նախորդ փորձի հետևանքով[205]։

Մաշկի գույնի նախասիրությունները կարող են փոփոխվել ժամանակի ընթացքում, ինչպես Արևմտյան մշակույթում, որտեղ դաբաղած մաշկը նախկինում կապված էր ցածր դասի ձեռքի աշխատանքի հետ, բայց 20-րդ դարի կեսից այն սովորաբար համարվում էր ավելի գրավիչ և առողջ, քան նախկինում և այժմ այն նորաձև է դարձել[206][207][208][209][210]:

Մաշկի փայլը կարող է ազդել գեղեցկության և ֆիզիկական գրավչության ընկալման վրա[211][212]։

Հնարավոր գենդերային տարբերություններ նախասիրություններում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար, ըստ երևույթին, գոյություն ունեն գրավչության համընդհանուր չափանիշներ մշակույթների և էթնիկ խմբերի միջև[213][214]: Երկարաժամկետ հարաբերությունների քննարկման ժամանակ որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ տղամարդիկ ավելի շատ ուշադրություն են դարձնում զուգընկերոջ ֆիզիկական գրավչությանը, քան կանայք[215][216][217][218][219]: Մյուս կողմից, որոշ ուսումնասիրություններ բացահայտել են տղամարդկանց և կանանց միջև աննշան տարբերությունները քաշի առումով, որ նրանք շեշտը դնում են ֆիզիկական հատկանիշների վրա, երբ ընտրում են կողակից կարճաժամկետ հարաբերությունների համար[220][221][222][223] մասնավորապես, նրանց թաքնված, այլ ոչ թե հստակ արտահայտված նախապատվությունների նկատմամբ[224]: Այլ ուսումնասիրությունները շարունակում են սեռական տարբերություններ գտնել երկարաժամկետ հարաբերությունների համար[222][225][226][227]: Կա նաև մեկ ուսումնասիրություն, որը ենթադրում է, որ միայն տղամարդիկ, ոչ թե կանայք, ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում մարմնական գրավչությանը, համեմատած երկարաժամկետ զուգընկերոջ համեմատ կարճաժամկետ զուգընկեր գտնելու անձի գրավչության հետ[228]:

Բանգլադեշի հարսնացուն ցույց է տալիս հարսանեկան օրվա իր գեղեցիկ տեսքը

Որոշ էվոլյուցիոն հոգեբաններ, այդ թվում՝ Դեյվիդ Բուսը, պնդում էին, որ հարաբերությունների այս երկարաժամկետ տարբերությունը կարող է հետևանք լինել այն բանի, որ մարդկանց նախնիները ընտրել են զուգընկերներ՝ երկրորդական սեռական նշանների հիման վրա, ինչպես նաև հարմարվողականության ընդհանուր ցուցանիշների հիման վրա, որոնք թույլ են տվել ավելի մեծ վերարտադրողական հաջողության հասնել այդ գործընկերների ավելի բարձր պտղաբերության արդյունքում[217][229]: Նշվում է, որ կանանց պտղաբերության առավել նկատելի ցուցանիշը երիտասարդությունն է[230][231][232], մինչ տղամարդու բնավորության գծերը, որոնք նպաստում են վերարտադրողական հաջողությանը, վստահված անձինք են նրա ռեսուրսները կուտակելու և դրանք պաշտպանելու ունակությունը[232]:

Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կանայք ավելի շատ ուշադրություն են դարձնում ֆիզիկական հատկանիշներին, քան ուղղակի տղամարդկանց վաստակած գումարին կամ պոտենցիալ նվիրվածությունը[233], այդ թվում շատ կանանց դուր եկ գալիս մկանուտ տղամարդիկ[234][235]: Բացի այդ, կանայք տարբեր կերպ են ընկալում ֆիզիկական գրավչությունը, ուշադրություն դարձնելով ինչպես անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ ամբողջ դեմքի գեղագիտական ​​ազդեցությանը[236]: 2003 թվականին այս ոլորտում կատարված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ հետերոսեքսուալ կանայք մոտավորապես նույն կերպ են գրգռվում, երբ նայում են տղամարդկանց կամ կանանց: Հետերոսեքսուալ տղամարդիկ գրգռվում են միայն կանանց կողմից: Այս ուսումնասիրությունը հաստատել է փորձարկվողների սեռական գրգռումը գրանցելով[237][238][239][240]: Հատկանշական է, որ նույն հետազոտության մեջ հաղորդվում էր կանանց մոտ կենդանիների զուգավորման ժամանակ գրգռման մասին:

Գլոբալիզացիան և արևմտյան գեղեցկության իդեալները տարածվել են և ավելի տարածված են դարձել ասիական հասարակություններում, որտեղ հարսնացուները զբաղցում են իրենց սանրվածքով և դիմահարդարմամբ ժամերով, որպեսզի «իրենց անհատական հատկանիշներով առօրյա կանանց վերածեն երեք ժամվա ընթացքում ընդհանուր նման գեղեցկուհիների»: Հարսնացուները այդպես են անում, որպեսզի դառնան սոցիալակեպ կառուցված գեղեցկուհիներ[241][242]:

Անձանց նմանությունը և ռասայական նախապատվություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ մարդկանց սովորաբար գրավում են այն մարդիկ, որոնք արտաքնապես նման ենք իրենց[243] և նրանք սովորաբար գնահատում են այն անձանց, որոնք իրենց էթնիկ կամ ռասայական խմբի հատկանիշները ցույց են տալիս որպես ավելի գրավիչ: Թեև տղամարդիկ և կանայք օգտագործում են «մանկական դեմքի նմանությունը» իրենց գրավչության գնահատականների սահմաններում, մեկ ուսումնասիրության մեջ կանանց մեծ մասը (37% n = 30) հայտնաբերել են հիպոթետիկ երեխաներ, որոնց դեմքերը «ինքնամորֆներ» են՝ որպես տղամարդկանց համեմատ առավել գրավիչ (30% n = 23)[244]: Որքան ավելի շատ է դատված մարդը նման դատվող մարդու, այնքան ավելի շատ է նրան դուր գալիս դատվածը: Սակայն այդ ազդեցությունը կարելի է հակադարձել[245]: Դա կարող է կախված լինել օգտագործվող միջոցից (սուբյեկտիվ գնահատականները կարող են տարբերվել այն բանից, թե ինչպես է մարդն իրականում արձագանքում) և իրավիճակային գործոններից: Մինչդեռ տղամարդիկ սովորաբար նախընտրում են կանանց, որոնց դեմքը հիշեցնում է իրենց սեփական, այդ ազդեցությունը կարող է հակառակ լինել սթրեսի ժամանակ, երբ նախապատվությունը տրվում է անհոգ կանանց[246][247][248][249][250][251]:

Հասարակական էֆեկտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիզիկական գրավչության ընկալումը նպաստում է այս գրավչության վրա հիմնված ընդհանրացված ենթադրությունների ձևավորմանը: Մարդիկ կարծում են, որ երբ ինչ-որ մեկը ֆիզիկապես գեղեցիկ է, ապա նա ունի շատ այլ դրական հատկություններ, որոնք գրավիչ մարդուն ավելի հաճելի են դարձնում[15]: Սա կոչվում է Հալո էֆեկտ, որը նույնպես հայտնի է որպես «գեղեցիկը-լավ-է» էֆեկտ[15]։ Տարբեր մշակույթներում այն, ինչ գեղեցիկ է, համարվում է լավ, գրավիչ մարդիկ համարվում են ավելի էքստրավերտ, հայտնի և երջանիկ: Սա կարող է հանգեցնել ինքնաիրացման մարգարեության, քանի որ երիտասարդ տարիքում գրավիչ մարդիկ ավելի շատ ուշադրություն են ստանում, որն օգնում է նրանց զարգացնել այդ հատկանիշները[252][253]: Նույն հետազոտության մեջ հայտնաբերվել է, որ գեղեցիկ մարդիկ ընդհանուր առմամբ ավելի երջանիկ են, քան պակաս գեղեցիկ կամ հասարակ մարդիկ, հնարավոր է, այն պատճառով, որ այդ ելքային անձնական հատկանիշները կապված են երջանկության հետ, կամ, հնարավոր է, այն պատճառով, որ գեղեցկությունը հանգեցրել է տնտեսական օգուտների ավելացմանը, որոնք մասամբ բացատրում են երջանկության ավելացումը[112]: Մեկ այլ ուսումնասիրության մեջ, որը փորձարկում է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանից 56 կանանց և 17 տղամարդկանց առաջին տպավորությունները, ֆիզիկապես գրավիչ մարդկանց անձնային հատկանիշները համարվել են ավելի դրական և ավելի ճշգրիտ, քան նրանց, ովքեր ավելի քիչ ֆիզիկապես գրավիչ էին: Բացատրվել է, որ մարդիկ ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում նրանց, ում նրանք համարում են ֆիզիկապես գեղեցիկ կամ գրավիչ, և այդպիսով ընկալում են գրավիչ մարդկանց ավելի մեծ տարբերակիչ ճշգրտությամբ: Ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ այս ճշգրտությունը սուբյեկտիվ է յուրաքանչյուր դիտորդի աչքի համար[254]: Վիսկոնսինի Լոնգիտյուդային հետազոտության վերջին արդյունքները հաստատել են հոգեբանական բարեկեցության և գրավչության միջև դրական կապը (ավելի բարձր դեմքի գրավչություն՝ ավելի ցածր մարմնի զանգվածի ինդեքս), ինչպես նաև հայտնաբերել են լրացուցիչ բացասական ասոցիացիա խանգարումների/դեպրեսիայի հետ: Նույնիսկ այն դեպքում, երբ այլ փոփոխականների հետ կապերը և խառնաշփոթը չեն կարող վերացվել, այս ուսումնասիրության մեջ գրավչության էֆեկտները նույնն էին, ինչ մյուս ժողովրդագրական փոփոխականների համար[255]:

Զարգացած արևմտյան հասարակություններում կանանց մասին սովորաբար դատում են իրենց արտաքինով, այլ ոչ թե այլ հատկանիշներով, և կանանց գեղեցկությամբ զբաղվելու անհրաժեշտությունը շատ ավելի բարձր է, քան տղամարդկանց: Գեղեցկության վերաբերյալ աշխատանքը սահմանվում է որպես «գեղեցկության տարբեր պրակտիկաներ, որոնք մարդիկ կատարում են իրենց կամ ուրիշների վրա, սոցիալական հիերարխիայից որոշակի օգուտներ քաղելու համար»[256]։ «Գեղեցիկ» լինելը նշանակում է ստանալ անհատական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ առավելություններ[256]։ Թեև մարքեթոլոգները սկսել են կողմնորոշվել «մետրո-սեքսուալ» տղամարդկանց վրա և նրանց համար հիգիենիկ և կոսմետիկ միջոցներ արտադրել, նրանց վրա դրված սպասումները ավելի քիչ են, քան կանանց[257]։ Ժամանակը և գումարը, որ անհրաժեշտ է տղամարդուն նույն լավ խնամված տեսքին հասնելու համար, շատ ավելի ցածր է: Նույնիսկ այն տարածաշրջաններում, որտեղ տղամարդկանց նույնպես կարելի է հանդիպել կոսմետիկ աշխատանքների կատարելիս, ինչպիսիք են սանրվածքը/ոճավորումը, ապրանքների և ծառայությունների գների տարբերությունը խեղաթյուրվում է: Այս ֆենոմենը կոչվում է «վարդագույն հարկ» (անգլ.՝ pink tax)[258][259]։

Սակայն, գրավչությունը տատանվում է կախված հասարակությունից։ Հին Չինաստանում կիրառվում էր պրակտիկա, որի ընթացքում երիտասարդ աղջիկներն ավելի փոքր չափսի կոշիկ էին կրում՝ ոտքերի նորմալ աճը կանխելու համար, պատճառելով կանանց գրավիչ «լոտոսի քայլվածք»: Անգլիայում կանայք սովորաբար հագնում էին սեղմիրաններ, որոնք խիստ նեղացնում էին իրենց շնչառությունը և վնասում կենսական կարևոր ներքին օրգանները, որպեսզի հասնեն գոտկատեղի և ազդրի չափազանցված ցածր հարաբերակցության տեսողական էֆեկտին:

Մարդիկ դատողություններ են անում ֆիզիկական գրավչության մասին՝ հիմնվելով ոչ միայն այն բանի վրա, ինչ տեսնում են, այլ նաև այն բանի վրա, ինչ գիտեն մարդու մասին։ Մասնավորապես, գեղեցկության ընկալումը ճկուն է այնքանով, որ մարդու անձնական հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը կարող է ազդել այլ անձի ֆիզիկական գեղեցկության գնահատման վրա: 2007 թվականի հետազոտության ընթացքում մասնակիցները ստացել են առաջին կարգի լուսանկարներ գրավչության գնահատման համար։ Ուշադրությունը շեղող որոշ մաթեմատիկական խնդիրներ լուծելուց հետո մասնակիցները կրկին տեսել են լուսանկարները, բայց արդեն մարդու ինքնության մասին տեղեկություններով: Երբ մասնակիցներն իմանում էին, որ մարդն ունի դրական անձնային հատկանիշներ (օրինակ՝ խելացի, ուրախ, բարի), այդ մարդն ընկալվում էր որպես ավելի ֆիզիկապես գրավիչ[260]։ Եվ հակառակը, բացասական անձնական հատկանիշներով (օրինակ՝ նյութապաշտական, կոպիտ, անհուսալի) մարդը համարվում էր ֆիզիկապես պակաս գրավիչ: Դա ճիշտ էր ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց համար։ Բացի այդ՝ մարդը կարող է ընկալվել որպես ավելի գրավիչ, եթե նա դիտարկվում է որպես ընկերների խմբի մի մաս, այլ ոչ թե միայնակ է, ըստ մեկ այլ ուսումնասիրության[261]:

Ֆիզիկական գրավչությունը կարող է տարբեր հետևանքներ կամ էֆեկտներ ունենալ։ Լոնդոնի Գիլդհոլի համալսարանի անցկացրած հարցումը 11 հազար մարդու շրջանում ցույց է տվել, որ նրանք, ովքեր սուբյեկտիվորեն իրենց ֆիզիկապես գրավիչ են անվանում, ավելի շատ եկամուտ են ստանում, քան նրանք, ովքեր իրենց պակաս գրավիչ են համարում: Մարդիկ, ովքեր իրենց պակաս գրավիչ էին համարում, միջինը 13% պակաս էին վաստակում, քան նրանք, ովքեր իրենց ավելի գրավիչ էին համարում: Տղամարդկանց արտաքինի և եկամտի միջև հարաբերակցության վերաբերյալ հետագա հետազոտությունների համաձայն, անգրավչության համար պատիժն ավելի մեծ է, քան գրավչության առավելությունները[262]: Մեկ այլ ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ ֆիզիկապես ավելի գրավիչ մարդիկ ավելի հաճախ են միջին հաշվով ստանում զգալիորեն բարձր աշխատավարձ: Գրավչությամբ պայմանավորված եկամուտների տարբերությունները տղամարդկանց համար շատ ավելի արտահայտված էին, քան կանանց համար և տեղի էին ունենում եկամուտների բոլոր տիրույթներում[263]:

Կարևոր է նշել, որ այլ գործոններ, ինչպիսիք են ինքնավստահությունը, կարող են բացատրել կամ ազդել այս եզրակացությունների վրա, քանի որ դրանք հիմնված են ինքնաբավության վրա, այլ ոչ թե որևէ օբյեկտիվ չափանիշների վրա։ Այնուամենայնիվ, քանի որ ինքնավստահությունը և մարդու ինքնագնահատականը մեծապես որոշվում են այն բանով, թե ինչպես են նրանց հասունացման ժամանակ ընկալում հասակակիցները, նույնիսկ այդ նկատառումները ենթադրում են ֆիզիկական արտաքինի զգալի դերը: Մի գրող ենթադրություն է հայտնել, որ «կանանց գեղեցկության անհասանելի իդեալների տարածման հետևանքով առաջացած տառապանքները», հնարավոր է, կապված են դեպրեսիայի դեպքերի քանակի աճի հետ[264]:

Շատերը պնդում են, որ որոշակի առավելություններ, ընդհանուր առմամբ, գալիս են նրանց, ովքեր ընկալվում են որպես ավելի գրավիչ, այդ թվում՝ ավելի լավ աշխատանքի և առաջխաղացման հնարավորություն, իշխանությունների և իրավական համակարգի կողմից ավելի լավ վերաբերմունք, ռոմանտիկ և պլատոնիկ զուգընկերների ավելի մեծ ընտրություն, և, հետևաբար, ավելի մեծ ազդեցություն հարաբերությունների մեջ և ամուսնություն առավել ունևոր մարդու հետ[112][252][253][265]։ Նրանց, ովքեր գրավիչ են, վերաբերվում և գնահատում են ավելի դրական, քան նրանց, ովքեր համարվում են ոչ այդքան գրավիչ, նույնիսկ նրանք, ովքեր ճանաչում են վերջիններիս: Բացի այդ, գրավիչ մարդիկ իրենց ավելի դրական են պահում, քան նրանք, ովքեր գրավիչ չեն[266]: Մեկ այլ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ուսուցիչները հակված են ակնկալել, որ գրավիչ երեխաները կլինեն ավելի խելացի և ավելի հավանական է, որ հետագայում առաջընթաց կունենան դպրոցում: Նրանք նաև կարծում են, որ այդ ուսանողները ավելի հայտնի են լինելու[267]։ Ընտրողներն ընտրում են քաղաքական թեկնածուների, որոնք ավելի գրավիչ են, այլ ոչ թե նրանց, ովքեր պակաս գրավիչ են[268]։ Տղամարդիկ և կանայք ֆիզիկական գրավչությունը օգտագործում են անձի «լավ» լինելու ցուցանիշ[269]: 1946 թվականին Սոլոման Աշը հորինել է Անձի իմպլիցիտային տեսությունը, որը նշանակում է, որ մեկ հատկանիշի առկայությունը ձգտում է ենթադրել այլ հատկանիշների գոյությունը: Սա նաև հայտնի է որպես հալո էֆեկտ։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նրանք, ովքեր ֆիզիկապես գրավիչ են, համարվում են ավելի սոցիալապես ցանկալի անձեր և ավելի լավ կյանք են վարում ընդհանուր առմամբ[11]: Սա նաև հայտնի է որպես «գեղեցիկը-լավ-է էֆեկտ»։ Խտրականությունը կամ նախապաշարմունքը այլ մարդկանց նկատմամբ, իրենց արտաքին տեսքի հիման վրա, երբեմն կոչվում է լուքիզմ:

Որոշ հետազոտողներ գալիս են այն եզրակացության, որ տղամարդկանց և կանանց միջև սեռական վարքագծի առումով փոքր տարբերություն կա[270]: Այլ հետազոտողներ համաձայն չեն[271]։ Սիմետրիկ տղամարդիկ և կանայք հակված են ավելի վաղ տարիքում սեռական հարաբերություններ, ավելի շատ սեռական զուգընկերներ, ավելի հետաքրքիր սեռական կյանք և ավելի շատ պատահական կապեր ունենալ: Նրանք նաև հակված են անհավատարմության և ավելի հաճախ են բացահայտ հարաբերություններ ունենում։ Բացի այդ, նրանք առավել մեծ վերարտադրողական հաջողությունն ունեն։ Հետևաբար, նրանց ֆիզիկական հատկանիշները, ամենայն հավանականությամբ, պետք է ժառանգեն ապագա սերունդները[272][273][274][275]։

Ֆիզիկական գրավչության բարձրացման մասին հոգ տանելը ստիպել է, որ շատ մարդիկ այլընտրանքային տարբերակների դիմեն, ինչպիսին է օրինակ պլաստիկ (կոսմետիկ) վիրաբուժությունը։ Սա հանգեցրել է գիտնականներին, որոնք աշխատում են այնպիսի հարակից առարկաների հետ, ինչպիսիք են համակարգչային վիզուալիզացիան և մաթեմատիկան, հետազոտություն առաջարկել դեմքի հատկանիշների միջև հեռավորությունը փոխելու համար, որպեսզի դեմքը ավելի մոտ լինի իդեալական անձի «գրավչության համաձայնեցված չափանիշներին», օգտագործելով ալգորիթմներ, որոնց օգնությամբ կստեղծվի այլընտրանք, որը դեռ հիշեցնելու է ներկայիս դեմքը[276]։ Ուսումնասիրություններից մեկը ցույց է տվել, որ պլաստիկ վիրաբուժությունը որպես «եկամուտը բարձրացնելու» եղանակ, «ոչ շահութաբեր է դրամական իմաստով»[112]։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ ֆիզիկական գրավչութան ազդեցությունը երջանկության վրա այդքան էլ ուժեղ չէ[277]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. People: Just Deserts։ Time։ May 28, 1945։ Վերցված է August 5, 2011։ «... "the most perfect all-over beauty of all time." Runner-up: the Venus de Milo.» 
  2. «Says Venus de Milo was not a Flapper; Osteopath Says She Was Neurasthenic, as Her Stomach Was Not in Proper Place.»։ The New York Times։ April 29, 1922։ Վերցված է August 5, 2011։ «Venus de Milo ... That lady of renowned beauty...» 
  3. CBS News Staff (August 5, 2011)։ «Venus»։ CBS News։ Վերցված է August 5, 2011։ «The classical vision of beauty exemplified in Greek art, such as the 2nd century B.C. Venus de Milo (a.k.a. Aphrodite of Milos), was an ideal carried through millennia, laying the basis for much of Western art's depictions of the human form.» 
  4. «Creating the Past: The Vénus de Milo and the Hellenistic Reception of Classical Greece»։ American Journal of Archaeology 109 (2): 227–250։ 2005։ doi:10.3764/aja.109.2.227 
  5. Wilkinson P (1998)։ Illustrated Dictionary of Mythology 
  6. Day J (2004)։ «Does the Old Testament Refer to Sacred Prostitution and Did It Actual Exist in Ancient Israel?»։ in McCarthy C, Healey JF։ Biblical and Near Eastern Essays: Studies in Honour of Kevin J. Cathcart։ Cromwell Press։ էջեր 2–21։ ISBN 978-0-8264-6690-7 
  7. Singh NK (1997)։ Divine Prostitution։ New Dehli: APH Publishing։ էջեր 4–6։ ISBN 978-81-7024-821-7 
  8. Perkins D (November 19, 2013)։ Encyclopedia of China: History and Culture։ Routledge։ էջ 581։ ISBN 978-1135935627 
  9. «Human (Homo sapiens) facial attractiveness and sexual selection: the role of symmetry and averageness»։ Journal of Comparative Psychology 108 (3): 233–42։ October 1994։ PMID 7924253։ doi:10.1037/0735-7036.108.3.233։ Վերցված է մայիսի 4, 2019 
  10. Zeigler-Hill V, L M Welling L, Shackelford TK (2015)։ Evolutionary Perspectives on Social Psychology։ United States: Springer Science+Business Media։ էջ 329։ ISBN 978-3-319-12697-5։ «...why, despite broad agreement, we see a wide variety of personal preferences.» 
  11. 11,0 11,1 «What is beautiful is good»։ Journal of Personality and Social Psychology 24 (3): 285–90։ December 1972։ PMID 4655540։ doi:10.1037/h0033731 
  12. 12,0 12,1 Kanazawa S (2011)։ «Intelligence and physical attractiveness»։ Intelligence 39 (1): 7–14։ doi:10.1016/j.intell.2010.11.003 
  13. «Healthy body, healthy face? Evolutionary approaches to health perception.»։ Culture and Cognition: A Collection of Critical Essays.։ Peter Lang International Publishers։ 2015 
  14. «Facial Shape Analysis Identifies Valid Cues to Aspects of Physiological Health in Caucasian, Asian, and African Populations»։ Frontiers in Psychology (English) 8: 1883։ 2017։ PMC 5670498 ։ PMID 29163270։ doi:10.3389/fpsyg.2017.01883 
  15. 15,0 15,1 15,2 «Positive illusions about one's partner's physical attractiveness»։ Body Images 5 (1): 99–108։ March 2008։ PMID 18405868։ doi:10.1016/j.bodyim.2007.07.004 
  16. «Women's height, reproductive success and the evolution of sexual dimorphism in modern humans»։ Proceedings. Biological Sciences 269 (1503): 1919–23։ September 2002։ PMC 1691114։ PMID 12350254։ doi:10.1098/rspb.2002.2111 
  17. 17,0 17,1 17,2 «Sex-dimorphic face shape preference in heterosexual and homosexual men and women»։ Archives of Sexual Behavior 39 (6): 1289–96։ December 2010։ PMID 19830539։ doi:10.1007/s10508-009-9559-6 
  18. «Cues of upper body strength account for most of the variance in men's bodily attractiveness»։ Proceedings. Biological Sciences 284 (1869): 20171819։ December 2017։ PMC 5745404 ։ PMID 29237852։ doi:10.1098/rspb.2017.1819 
  19. «Penis size interacts with body shape and height to influence male attractiveness»։ Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 110 (17): 6925–30։ April 2013։ PMC 3637716։ PMID 23569234։ doi:10.1073/pnas.1219361110 
  20. Lorenz K (2005)։ «Do Pretty People Earn More?»։ www.CNN.com 
  21. Dammann G (August 20, 2008)։ «Rules of attraction»։ The Guardian (London)։ Վերցված է July 15, 2011։ «scientists from Brunel University have revealed that physical attraction is all down to bodily symmetry.» 
  22. Willett E (October 29, 2008)։ «A person's face can say a lot: Helen's face is said to have launched a thousand ships, while Medusa's could turn men to stone. And even today we talk about individuals with 'a face that can stop a clock.'»։ The Leader-Post (Regina)։ Արխիվացված է օրիգինալից November 10, 2012-ին։ Վերցված է July 15, 2011։ «"people preferentially mate with, date, associate with, employ, and even vote for physically attractive individuals." ... Symmetry is one trait we find attractive (but only if the face is right-side up: your symmetric face will, alas, do nothing to help you attract a mate if you constantly stand on your head.» 
  23. Burkeman O (April 24, 2010)։ «This column will change your life: The beauty in imperfection»։ The Guardian (London)։ Վերցված է December 27, 2012։ «Absolute flawlessness, it's long been observed, is disturbing. It offers no point of connection, and may help explain the "uncanny valley" effect, where almost-lifelike robots trigger revulsion in humans. ...» 
  24. 24,0 24,1 «A beauty fix plumps up psyche and overall health»։ The Edmonton Journal։ February 10, 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից November 10, 2012-ին։ Վերցված է July 15, 2011։ «Evolution taught us to lust after symmetry – a nicely balanced body and face – because asymmetry signals past illness or injury. We therefore define beauty quite elegantly, right down to the most ideal ratio of hips to breasts and upper lip to lower lip. Singh says one study showed that people were able to gauge beauty at a subliminal level, when shown pictures for a mere one-hundredth of a second. Another study showed babies prefer pretty faces.» 
  25. «Physical Attractiveness and Repulsiveness»։ Journal of Experimental Psychology 4 (3): 203–217։ June 1921։ doi:10.1037/h0071949 
  26. «Q&A: Karl Grammer. Innate attractions»։ Nature 526 (7572): S11։ October 2015։ PMID 26444367։ doi:10.1038/526S11a 
  27. Brewis, Alexandra A. (2011). Obesity: Cultural and Biocultural Perspectives. New Brunswick, New Jersey & London: Rutgers University Press. p. 132. Google Books link.
  28. «Brain systems for assessing facial attractiveness»։ Neuropsychologia։ The Perception of Emotion and Social Cues in Faces 45 (1): 195–206։ January 2007։ PMID 16828125։ doi:10.1016/j.neuropsychologia.2006.05.009 
  29. Vartanian O, Goel V, Lam E, Fisher M, Granic J (2013)։ «Middle temporal gyrus encodes individual differences in perceived facial attractiveness»։ Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts 7 (1): 38–47։ doi:10.1037/a0031591 
  30. 30,0 30,1 «Is moral beauty different from facial beauty? Evidence from an fMRI study»։ Social Cognitive and Affective Neuroscience 10 (6): 814–823։ June 2015։ PMC 4448025։ PMID 25298010։ doi:10.1093/scan/nsu123 
  31. «Remembering beauty: roles of orbitofrontal and hippocampal regions in successful memory encoding of attractive faces»։ NeuroImage 54 (1): 653–660։ January 2011։ PMC 2962707։ PMID 20659568։ doi:10.1016/j.neuroimage.2010.07.046 
  32. 32,0 32,1 «Shared brain activity for aesthetic and moral judgments: implications for the Beauty-is-Good stereotype»։ Social Cognitive and Affective Neuroscience 6 (1): 138–148։ January 2011։ PMC 3023089։ PMID 20231177։ doi:10.1093/scan/nsq025 
  33. «Beauty in a smile: the role of medial orbitofrontal cortex in facial attractiveness»։ Neuropsychologia 41 (2): 147–155։ 2003-01-01։ PMID 12459213։ doi:10.1016/s0028-3932(02)00145-8 
  34. «Face perception is modulated by sexual preference»։ Current Biology 16 (1): 63–68։ January 2006։ PMID 16401423։ doi:10.1016/j.cub.2005.10.070 
  35. «Beauty and ugliness in the bodies and faces of others: an fMRI study of person esthetic judgement»։ Neuroscience 277: 486–497։ September 2014։ PMID 25086316։ doi:10.1016/j.neuroscience.2014.07.040 
  36. 36,0 36,1 «Effects of sexual dimorphism on facial attractiveness»։ Nature 394 (6696): 884–7։ August 1998։ Bibcode:1998Natur.394..884P։ PMID 9732869։ doi:10.1038/29772 
  37. Bailey & Gaulin & Agyei & Gladue J.M. & S & Y & B.A (1994)։ «Effects of gender and sexual orientation on evolutionary relevant aspects of human mating psychology»։ Journal of Personality and Social Psychology 66 (6): 1081–1093։ PMID 8046578։ doi:10.1037/0022-3514.66.6.1081 
  38. «The evolutionary psychology of facial beauty»։ Annual Review of Psychology 57 (1): 199–226։ 2006։ PMID 16318594։ doi:10.1146/annurev.psych.57.102904.190208 
  39. «Women's choice of men goes in cycles»։ BBC News։ June 24, 1999։ Վերցված է November 4, 2016 
  40. «Female preference for male faces changes cyclically: Further evidence»։ Evol Hum Behav 21 (1): 39–48։ January 2000։ doi:10.1016/S1090-5138(99)00033-1 
  41. Dawkins R (1999)։ The selfish gene։ Oxford: Oxford Univ. Press։ ISBN 978-0-19-286092-7 
  42. Kruger DJ, Fisher M, Jobling I (September 2003)։ «Proper and dark heroes as DADS and CADS»։ Human Nature 14 (3): 305–317։ PMID 26190212։ doi:10.1007/s12110-003-1008-y 
  43. «Women's hormone levels modulate the motivational salience of facial attractiveness and sexual dimorphism»։ Psychoneuroendocrinology 50: 246–51։ December 2014։ PMID 25244638։ doi:10.1016/j.psyneuen.2014.08.022 
  44. «Male facial appearance signals physical strength to women»։ American Journal of Human Biology 19 (1): 82–7։ 2007։ PMID 17160983։ doi:10.1002/ajhb.20583 
  45. «Does sexual dimorphism in human faces signal health?»։ Proceedings. Biological Sciences։ 270 Suppl 1 (Suppl 1): S93–5։ August 2003։ PMC 1698019։ PMID 12952647։ doi:10.1098/rsbl.2003.0023 
  46. «Psychobiology of facial attractiveness»։ Journal of Endocrinological Investigation 26 (3 Suppl): 45–8։ 2003։ PMID 12834020 
  47. «Self-perceived attractiveness influences human female preferences for sexual dimorphism and symmetry in male faces»։ Proceedings. Biological Sciences 268 (1462): 39–44։ January 2001։ PMC 1087598։ PMID 12123296։ doi:10.1098/rspb.2000.1327 
  48. «Facial masculinity and fluctuating asymmetry»։ Evol Hum Behav 24 (4): 231–241։ July 2003։ doi:10.1016/S1090-5138(03)00017-5 
  49. «Does masculinity matter? The contribution of masculine face shape to male attractiveness in humans»։ PLOS One 5 (10): e13585։ October 2010։ Bibcode:2010PLoSO...513585S։ PMC 2965103։ PMID 21048972։ doi:10.1371/journal.pone.0013585 
  50. «The health of a nation predicts their mate preferences: cross-cultural variation in women's preferences for masculinized male faces»։ Proceedings. Biological Sciences 277 (1692): 2405–10։ August 2010։ PMC 2894896։ PMID 20236978։ doi:10.1098/rspb.2009.2184 
  51. «Genetic factors that increase male facial masculinity decrease facial attractiveness of female relatives»։ Psychological Science 25 (2): 476–84։ February 2014։ PMC 4205959։ PMID 24379153։ doi:10.1177/0956797613510724 
  52. «Attraction to male facial masculinity in gay men in China: relationship to intercourse preference positions and sociosexual behavior»։ Archives of Sexual Behavior 42 (7): 1223–32։ October 2013։ PMID 23440561։ doi:10.1007/s10508-012-0057-x 
  53. 53,0 53,1 Men and Masculinities in Contemporary China.։ Brill Publishers։ 2013։ էջ 92։ ISBN 978-90-04-26491-5 
  54. The Fragile Scholar: Power and Masculinity in Chinese Culture։ Hong Kong University Press։ 2004։ էջ 126։ ISBN 978-962-209-620-2 
  55. 55,0 55,1 Penke L, Bates TC, Gow AJ, Pattie A, Starr JM, Jones BC, Perrett DI, Deary IJ (November 2009)։ «Symmetric faces are a sign of successful cognitive aging»։ Evolution and Human Behavior 30 (6): 429–437։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2009.06.001։ lay summaryBBC News 
  56. 56,0 56,1 Feng C (December 6, 2002)։ «Looking Good: The Psychology and Biology of Beauty»։ Stanford University։ Արխիվացված է օրիգինալից January 13, 2012-ին։ Վերցված է January 20, 2012 
  57. «Human female orgasm and mate fluctuating asymmetry»։ Animal Behaviour 50 (6): 1601–15։ 1995։ doi:10.1016/0003-3472(95)80014-X 
  58. Radford T (August 17, 2005)։ «How women dream of symmetrical men»։ The Guardian (London)։ Վերցված է January 19, 2010։ «The research once again confirms a hypothesis that beauty is not merely in the eye of the beholder: it is an indicator of genetic fitness. From a choice of computer-generated faces, volunteers routinely choose the most symmetrical as the most attractive. Physical symmetry is interpreted as a sign of good inheritance. And therefore, the theory goes, women in a position to conceive would be more attracted to someone more likely to engender the healthiest offspring.» 
  59. Zebrowitz L, Rhodes G (2004)։ «Sensitivity to "Bad Genes" and the Anomalous Face Overgeneralization Effect: Cue Validity, Cute Utilization, and Accuracy in Judging Intelligence and Health»։ Journal of Nonverbal Behavior 28 (3): 167–185։ doi:10.1023/B:JONB.0000039648.30935.1b։ Արխիվացված է օրիգինալից April 6, 2019-ին։ Վերցված է March 4, 2012 
  60. Reimchen T, ed. (May 2008)։ «Symmetry is related to sexual dimorphism in faces: data across culture and species»։ PLOS One 3 (5): e2106։ Bibcode:2008PLoSO...3.2106L։ PMC 2329856։ PMID 18461131։ doi:10.1371/journal.pone.0002106 
  61. «Conditional expression of women's desires and men's mate guarding across the ovulatory cycle»։ Hormones and Behavior 49 (4): 509–18։ April 2006։ PMID 16403409։ doi:10.1016/j.yhbeh.2005.10.006 
  62. «Human body odour, symmetry and attractiveness»։ Proceedings. Biological Sciences 266 (1422): 869–74։ May 1999։ PMC 1689917։ PMID 10380676։ doi:10.1098/rspb.1999.0717 
  63. 63,0 63,1 «Menstrual cycle variation in women's preferences for the scent of symmetrical men»։ Proceedings. Biological Sciences 265 (1399): 927–33։ May 1998։ PMC 1689051։ PMID 9633114։ doi:10.1098/rspb.1998.0380 
  64. Zuniga A, Stevenson RJ, Mahmut MK, Stephen ID (January 2017)։ «Diet quality and the attractiveness of male body odor»։ Evolution and Human Behavior 38 (1): 136–143։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2016.08.002 
  65. Antfolk J, Salo B, Alanko K, Bergen E, Corander J, Sandnabba NK, Santtila P (2015)։ «Women's and men's sexual preferences and activities with respect to the partner's age: evidence for female choice»։ Evolution & Human Behavior 36 (1): 73–79։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2014.09.003 
  66. 66,0 66,1 Roman homosexuality: ideologies of masculinity in classical antiquity.։ USA: Oxford University Press։ 1999 
  67. «Similarity and Attraction in Homosexual Males: The Effects of Age and Masculinity-Femininity.»։ Sex Roles 10 (11/12): 939–948։ 1984։ doi:10.1007/BF00288516 
  68. «Physical attractiveness: the influence of selected torso parameters»։ Archives of Sexual Behavior 10 (1): 21–4։ February 1981։ PMID 7212994։ doi:10.1007/BF01542671 
  69. 69,0 69,1 «Female waist-to-hip and male waist-to-shoulder ratios as determinants of romantic partner desirability.»։ Journal of Social and Personal Relationships 23 (5): 805–819։ 2006։ doi:10.1177/0265407506068264 
  70. «The Muscular Male: A Comparison of the Physical Attractiveness Preferences of Gay and Heterosexual Men»։ International Journal of Men's Health 7 (1): 59–71։ 2008։ doi:10.3149/jmh.0701.59 
  71. «Visual perception of male body attractiveness»։ Proceedings. Biological Sciences 272 (1560): 219–26։ February 2005։ PMC 1634963։ PMID 15705545։ doi:10.1098/rspb.2004.2922 
  72. Appleton, I. (n.d.). Getting more female attention. Retrieved from http://www.sosuave.com/quick2/tip408.htm
  73. «Physical correlates of college students' body image satisfaction levels.»։ Social Behavior and Personality 39 (4): 497–502։ 2011։ doi:10.2224/sbp.2011.39.4.497 
  74. «Waist-to-hip ratio and preferences for body shape: A replication and extension.»։ Personality and Individual Differences 22 (4): 539–549։ 1997։ doi:10.1016/S0191-8869(96)00241-3։ Արխիվացված է օրիգինալից March 28, 2016-ին 
  75. «Male physical attractiveness in Britain and Malaysia: A cross-cultural study»։ Body Image 2 (4): 383–393։ December 2005։ PMID 18089203։ doi:10.1016/j.bodyim.2005.08.001 
  76. «Female judgment of male attractiveness and desirability for relationships: Role of waist-to-hip ratio and financial status.»։ Journal of Personality and Social Psychology 69 (6): 1089–1101։ 1995։ doi:10.1037/0022-3514.69.6.1089 
  77. The Bear Book: Readings in the History and Evolution of a Gay Male Subculture։ New York, NY: Routledge։ 2013։ էջ 120։ ISBN 978-1-56023-890-4 
  78. 78,0 78,1 Frederick DA, Fessler DM, Haselton MG (March 2005)։ «Do representations of male muscularity differ in men's and women's magazines?»։ Body Image 2 (1): 81–86։ PMID 18089177։ doi:10.1016/j.bodyim.2004.12.002 
  79. 79,0 79,1 The American body in context: An anthology.։ USA: Scholarly Resources, Inc.։ 2001 
  80. 80,0 80,1 «The Body and the Beautiful: Health, Attractiveness and Body Composition in Men's and Women's Bodies»։ PLOS One 11 (6): e0156722։ 2016-06-03։ Bibcode:2016PLoSO..1156722B։ PMC 4892674։ PMID 27257677։ doi:10.1371/journal.pone.0156722 
  81. «Public presentation of gendered bodies: A look at gay and lesbian online dating profiles.»։ Sociation Today 10 (2)։ 2012 
  82. «The long and the short of it: Gay men's perceptions of penis size.»։ Gay & Lesbian Issues and Psychology Review 3 (2): 121–129։ 2007 
  83. Rettner R։ «For One Night Stands, Girth Matters»։ LiveScience։ Վերցված է December 15, 2014 
  84. Pierce, C.A. 1996; Cunningham, M.R. 1990; Pawlowski B, Dunbar RI, Lipowicz A 2000.
  85. 85,0 85,1 Reitman V (April 26, 2004)։ «We clicked»։ Los Angeles Times։ Վերցված է April 3, 2012 
  86. «How universal are human mate choices? Size does not matter when Hadza foragers are choosing a mate»։ Biology Letters 5 (5): 606–9։ October 2009։ PMC 2781963։ PMID 19570778։ doi:10.1098/rsbl.2009.0342 
  87. «Mate choice and human stature: homogamy as a unified framework for understanding mating preferences»։ Evolution; International Journal of Organic Evolution 64 (8): 2189–203։ August 2010։ PMID 20199563։ doi:10.1111/j.1558-5646.2010.00985.x 
  88. Tall men 'top husband stakes'. BBC News. Retrieved October 15, 2009.
  89. «The height of choosiness: mutual mate choice for stature results in suboptimal pair formation for both sexes»։ Animal Behaviour 86 (1): 37–46։ 2013։ doi:10.1016/j.anbehav.2013.03.038 
  90. Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջեր 38–40։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  91. 91,0 91,1 Yee, N. (2002). Beyond Tops and Bottoms Correlations between Sex-Role Preference and Physical Preferences for Partners among Gay Men
  92. «Human physique and sexual attractiveness in men and women: a New Zealand-U.S. comparative study»։ Archives of Sexual Behavior 39 (3): 798–806։ June 2010։ PMID 19139985։ doi:10.1007/s10508-008-9441-y 
  93. «Studies of human physique and sexual attractiveness: sexual preferences of men and women in China»։ American Journal of Human Biology 19 (1): 88–95։ 2007։ PMID 17160976։ doi:10.1002/ajhb.20584 
  94. 94,0 94,1 «Masculine somatotype and hirsuteness as determinants of sexual attractiveness to women»։ Archives of Sexual Behavior 32 (1): 29–39։ February 2003։ PMID 12597270։ doi:10.1023/A:1021889228469 
  95. «Preference for human male body hair changes across the menstrual cycle and menopause»։ Behavioral Ecology 21 (2): 419–423։ 2010։ doi:10.1093/beheco/arp206 
  96. Jones Trina (2000)։ Shades of Brown: The Law of Skin Color.։ Duke Law School 
  97. «Mate preferences and infectious disease: theoretical considerations and evidence in humans»։ Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences 366 (1583): 3375–88։ December 2011։ PMC 3189358։ PMID 22042915։ doi:10.1098/rstb.2011.0136 
  98. «Facial Skin Coloration Affects Perceived Health of Human Faces»։ International Journal of Primatology 30 (6): 845–857։ December 2009։ PMC 2780675։ PMID 19946602։ doi:10.1007/s10764-009-9380-z 
  99. «Skin blood perfusion and oxygenation colour affect perceived human health»։ PLOS One 4 (4): e5083։ 2009։ Bibcode:2009PLoSO...4.5083S։ PMC 2659803։ PMID 19337378։ doi:10.1371/journal.pone.0005083 
  100. «Carotenoid and melanin pigment coloration affect perceived human health»։ Evolution and Human Behavior 32 (3): 216–227։ 2011։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2010.09.003 
  101. «When facial attractiveness is only skin deep»։ Perception 33 (5): 569–76։ 2004։ PMID 15250662։ doi:10.1068/p3463 
  102. 102,0 102,1 Tattersall I (June 11, 2000)։ «Whatever Turns You On: A psychologist looks at sexual attraction and what it means for humankind. Geoffrey Miller»։ The New York Times: Book Review։ Վերցված է July 15, 2011։ «it turns out that symmetry of bodily structure is a fitness indicator, and symmetry is more easily detectable among large breasts than small ones.» 
  103. 103,0 103,1 103,2 103,3 103,4 Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջեր 51–4։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  104. «Sex, Power, and Dominance: The Evolutionary Psychology of Sexual Harassment»։ Managerial and Decision Economics 27 (2–3): 145–158։ 2006։ doi:10.1002/mde.1289 
  105. Physical appearance and gender: sociobiological and sociocultural perspectives.։ State University of New York Press։ 1992 
  106. 106,0 106,1 106,2 Macrae F (December 27, 2009)։ «Skin deep: Beautiful faces have Miss Average proportions»։ Daily Mail (London)։ Վերցված է July 31, 2011։ «All were head shots of the same person with different distances from eyes to mouth or between the eyes. She was at her most attractive when the space between her pupils was just under half, or 46 per cent, of the width of her face from ear to ear. The other perfect dimension was when the distance between her eyes and mouth was just over a third, or 36 per cent, of the overall length of her face from hairline to chin. ...» 
  107. Beauty Up: Exploring Contemporary Japanese Body Aesthetics.։ Berkeley, California: University of California Press։ 2006։ էջ 28։ ISBN 978-0-520-24508-2 
  108. 108,0 108,1 Berscheid and Reis, 1998
  109. «Evolutionary Psychology of Facial Attractiveness»։ Current Directions in Psychological Science 11 (5): 154–8։ 2002։ doi:10.1111/1467-8721.00190 
  110. Brizendine L (2006)։ The female brain։ Random House Digital, Inc.։ էջ 63։ ISBN 978-0-7679-2010-0 
  111. Van Meter J (August 11, 2008)։ «About-Face»։ NY Mag։ Վերցված է July 30, 2012 
  112. 112,0 112,1 112,2 112,3 Jayson S (March 31, 2011)։ «Study: Beautiful people cash in on their looks»։ USA Today։ Վերցված է July 15, 2011։ «Numerous studies, including his earlier research, have concluded that beauty helps the budget by providing greater wealth in several ways: Better-looking people generally earn more money and marry those who are better-looking and higher-earning, he says.» 
  113. «How Big Is Your Limbal Ring?»։ Psychology Today։ Վերցված է June 14, 2015 
  114. 114,0 114,1 114,2 114,3 Veils and Words: The Emerging Voices of Iranian Women Writers։ Syracuse University Press։ 1992։ էջ 187։ ISBN 978-0-8156-0266-8 
  115. 115,0 115,1 115,2 115,3 115,4 Arabian Society in the Middle Ages: Studies from The Thousand and One Nights.։ London: Chatto and Windus, Piccadilly։ 1883։ էջեր 214, 215, 216 
  116. 116,0 116,1 Brayer, M.M. (1986). The Jewish Woman in Rabbinic Literature: A psychological perspective. Hoboken, New Jersey: Ktav Publishing House, Inc. 0-88125-071-6. p. 214.
  117. «Sexual selection, physical attractiveness, and facial neoteny: cross-cultural evidence and implications»։ Current Anthropology 36 (5): 723–48։ December 1995։ doi:10.1086/204427 
  118. «Soft-tissue facial characteristics of attractive Italian women as compared to normal women»։ The Angle Orthodontist 79 (1): 17–23։ January 2009։ PMID 19123721։ doi:10.2319/122707-605.1 
  119. «Cross-cultural variation in men's preference for sexual dimorphism in women's faces»։ Biology Letters 10 (4): 20130850։ 2014։ PMC 4013689։ PMID 24789138։ doi:10.1098/rsbl.2013.0850 
  120. «Measuring the Physical in Physical Attractiveness: Quasi-Experiments on the Sociobiology of Female Facial Beauty»։ Journal of Personality and Social Psychology 50 (5): 925–935։ May 1986։ doi:10.1037/0022-3514.50.5.925 
  121. From Cunningham (1986) Research with Western subjects disclosed significant consistency in evaluating attractiveness (Hatfield & Sprecher, 1986; Iliife, 1960). The females judged to be most attractive may have such similar facial features that they were hard to distinguish one from another (Light, Hollander, & Kayra-Stuart, 1981). Cross-cultural investigations on the judgment of facial attractiveness tended to highlight societal differences, but rough agreements in facial aesthetic preferences were shown by Asian-American and Caucasian females (Wagatsuma & Kleinke, 1979), Chinese, Indian, and English females judging Greek males (Thakerar & Iwawaki, 1979), South African and American males and females (Morse, Gruzen, & Reis, 1976), and blacks and whites judging males and females from both races (Cross & Cross, 1971).
  122. Murphy C (December 4, 2003)։ «In the eye of the beholder?»։ BBC News։ Վերցված է July 15, 2011։ «Art historians, anthropologists and human psychologists in general agree that it is the symmetry of a face, its perfect proportion, or indeed its averageness – where no feature stands out – that has consistently down the ages been deemed attractive. ...» 
  123. Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջեր 54, 55։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  124. White lies: race and the myths of whiteness.։ Canada: Farrar, Strous and Giroux։ 1999։ ISBN 978-0-374-52715-0 
  125. Liu J (2008)։ «Sexualized Labour? 'White-collar Beauties' in Provincial China.»։ East Asian Sexualities: Modernity, Gender and New Sexual Cultures.։ London: Zed Books։ էջեր 85–103։ ISBN 978-0-374-52715-0 
  126. 126,0 126,1 126,2 Tierney J (January 18, 2007)։ «The Waif From Ipanema»։ New York Times։ Վերցված է November 6, 2009։ «women's aesthetic judgments are so influenced by other women. Men prefer the wider hips, and most likely could [sic] care less about high heels and handbags. Yet for many women all these things are essential to marking their beauty status with other women» 
  127. «Perfect face dimensions measured»։ BBC News։ December 18, 2009։ Վերցված է May 22, 2010 
  128. «An Asian community's perspective on facial profile attractiveness»։ Community Dentistry and Oral Epidemiology 35 (1): 18–24։ February 2007։ PMID 17244134։ doi:10.1111/j.1600-0528.2007.00304.x 
  129. «Racial stereotypes and interracial attraction: phenotypic prototypicality and perceived attractiveness of Asians»։ Cultural Diversity & Ethnic Minority Psychology 17 (4): 427–31։ October 2011։ PMID 21988581։ doi:10.1037/a0024733։ «see bottom-left of p. 43» 
  130. 130,0 130,1 Encyclopaedia Londinensis, or Universal Dictionary of Arts, Science and Literature 19: 173։ 1823 
  131. On Persian Poetry։ Plymouth։ 1830։ էջ 30 
  132. Kyo C (2012-10-16)։ The Search for the Beautiful Woman: A Cultural History of Japanese and Chinese Beauty (անգլերեն)։ Rowman & Littlefield Publishers։ ISBN 9781442218956 
  133. Buckley S (2009-01-01)։ The Encyclopedia of Contemporary Japanese Culture (անգլերեն)։ Taylor & Francis։ ISBN 9780415481526 
  134. Bonds AB (2008-01-01)։ Beijing Opera Costumes: The Visual Communication of Character and Culture (անգլերեն)։ University of Hawaii Press։ ISBN 9780824829568 
  135. «Culture of Iran: Cosmetics, Styles & Beauty Concepts in Iran»։ www.iranchamber.com։ Վերցված է 2016-03-28 
  136. «Asian blepharoplasty--an overview»։ Orbit (Amsterdam, Netherlands) 30 (1): 58–61։ January 2011։ PMID 21281084։ doi:10.3109/01676830.2010.535644 
  137. Cosmetic Surgery of the Asian Face (2nd ed.)։ China: Thieme Medical Publishers, Inc.։ 2005։ էջ 6։ ISBN 978-1-58890-218-4 
  138. «The effect of "single" vs "double" eyelids on the perceived attractiveness of Chinese women»։ Aesthetic Surgery Journal 34 (3): 374–82։ March 2014։ PMID 24604790։ doi:10.1177/1090820X14523020 
  139. Gill, R.D. (2004). Topsy-turvy 1585: A translation and explication of Luis Frois S.J.'s Tratado (treatise) listing 611 ways Europeans & Japanese are contrary. Paraverse Press. pp. 57–58. 0-9742618-1-5, 978-0-9742618-1-2
  140. «A foxy view of human beauty: implications of the farm fox experiment for understanding the origins of structural and experiential aspects of facial attractiveness»։ The Quarterly Review of Biology 88 (3): 163–83։ September 2013։ PMID 24053070։ doi:10.1086/671486 
  141. Social Norms։ Russell Sage Foundation։ 2011։ էջ 300 
  142. What is the Best Age Difference for Husband and Wife?։ Scientific American։ December 5, 2007 
  143. Rudder C (February 16, 2010)։ «The Case For An Older Woman»։ OkTrends Dating Research from OkCupid։ Վերցված է April 28, 2012 
  144. 144,0 144,1 «Facial attractiveness»։ Trends in Cognitive Sciences 3 (12): 452–460։ December 1999։ PMID 10562724։ doi:10.1016/s1364-6613(99)01403-5 
  145. «Male age preferences for short-term and long-term mating»։ Sexualities, Evolution & Gender 7 (2): 83–93։ 2005։ doi:10.1080/14616660500035090 
  146. Quinsey, V.L. The Etiology of Anomalous Sexual Preferences in Men. Queen's University Department of Psychology.
  147. «Attraction and Relationships – The Journey from Initial Attachments to Romantic Love : Rozenberg Quarterly»։ rozenbergquarterly.com։ Վերցված է 2016-03-03 
  148. «The evolutionary psychology of physical attractiveness: Sexual selection and human morphology»։ Ethology and Sociobiology 16 (5): 395–424։ 1995։ doi:10.1016/0162-3095(95)00068-2 
  149. «Skin color preference, sexual dimorphism and sexual selection: a case of gene-culture co-evolution?»։ Ethnic and Racial Studies 9: 87–118։ 1986։ doi:10.1080/01419870.1986.9993516 
  150. Scientific proof that men look at women's breasts first and their face is almost last The Daily Telegraph
  151. Buss DM (2005)։ The Handbook of Evolutionary Psychology։ John Wiley and Sons։ էջ 325։ ISBN 978-0-471-26403-3 
  152. 152,0 152,1 «Perception of female buttocks and breast size in profile»։ Soc Behav Pers 35 (1): 1–8։ 2007։ doi:10.2224/sbp.2007.35.1.1 
  153. «Hourglass figure fertility link»։ bbc.co.uk։ May 4, 2004։ Վերցված է June 14, 2015 
  154. Rodgers JE (2003)։ Sex: A Natural History։ Macmillan։ էջ 102։ ISBN 978-0-8050-7281-5 
  155. Wade T. J. (2010)։ «The Relationships between Symmetry and Attractiveness and Mating Relevant Decisions and Behavior: A Review»։ Symmetry 2 (2): 1081–1098։ doi:10.3390/sym2021081 
  156. 156,0 156,1 156,2 The Search for the Beautiful Woman: A Cultural History of Japanese and Chinese Beauty.։ USA: Rowman and Littlefield Publishers, Inc.։ 2012։ էջեր 6, 15, 18, 19։ ISBN 978-1-4422-1895-6 
  157. Pal, P. (1986). Indian SculptureԿաղապար:Snd Volume 1Կաղապար:Snd circa 500 B.CԿաղապար:Snd A.D. 700. A catalogue of the Los Angeles County Museum of Art Collection. Berkeley, Los Angeles & London: University of California Press. p. 32. 9780520059917
  158. «Men's preferences for women's profile waist-to-hip ratio, breast size, and ethnic group in Britain and South Africa»։ British Journal of Psychology 100 (Pt 2): 313–25։ May 2009։ PMID 18625082։ doi:10.1348/000712608x329525 
  159. The Sex Contract: The Evolution of Human Behavior.։ New York: William Morrow & Company, Inc.։ 1982 
  160. Hawkins E (Oct 25, 2017)։ «Why arched backs are attractive»։ springer.com 
  161. «Arching the Back (Lumbar Curvature) as a Female Sexual Proceptivity Signal: an Eye-Tracking Study»։ Evolutionary Psychological Science 4 (2): 1–8։ 2017։ doi:10.1007/s40806-017-0123-7 
  162. 162,0 162,1 «The Reproductive Advantages of Fat in Women.»։ Ethology and Sociobiology 11 (5): 1–66։ 1990։ doi:10.1016/0162-3095(90)90005-Q 
  163. «The Stigma of Obesity in Women: The Difference is Black and White.»։ Personality and Social Psychology Bulletin 24 (4): 418։ 1997 
  164. «Optimum body-mass index and maximum sexual attractiveness»։ Lancet 352 (9127): 548։ August 1998։ PMID 9716069։ doi:10.1016/S0140-6736(05)79257-6 
  165. «Their ideas of beauty are, on the whole, the same as ours": Consistency and variability in the cross-cultural perception of female physical attractiveness»։ Journal of Personality and Social Psychology 68 (2): 261–279։ February 1995։ doi:10.1037/0022-3514.68.2.261 
  166. 166,0 166,1 166,2 Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջեր 55, 56։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  167. Furnham, Adrian, Gianna Caroline Fischer, Lauren Tanner, Melanie Dias, and Alastair McClelland 1998.
  168. Brown PJ, Sweeney J (2009)։ «The Anthropology of Overweight, Obesity and the Body.»։ AnthroNotes 30 (1) 
  169. «Ecological influences on human behavioural diversity: a review of recent findings»։ Trends in Ecology & Evolution 24 (11): 618–24։ November 2009։ PMID 19683831։ doi:10.1016/j.tree.2009.05.013 
  170. Hellmich N (September 26, 2006)։ «Do thin models warp girls' body image?»։ USA Today։ Վերցված է November 6, 2009։ «The widespread concern that model thinness has progressed from willowy to wasted has reached a threshold as evidenced by the recent actions of fashion show organizers.» 
  171. «Can cognitive dissonance methods developed in the West for combatting the 'thin ideal' help slow the rapidly increasing prevalence of eating disorders in non-Western cultures?»։ Shanghai Archives of Psychiatry 25 (6): 332–40։ December 2013։ PMC 4054580։ PMID 24991176։ doi:10.3969/j.issn.1002-0829.2013.06.002 
  172. 172,0 172,1 Victorian Literature and the Anorexic Body։ UK: Cambridge University Press։ 2004։ էջեր 38, 48։ ISBN 978-0-511-03051-2 
  173. «Maternal waist-to-hip ratio as a predictor of newborn size: Results of the Diana Project»։ Epidemiology 7 (1): 62–6։ January 1996։ JSTOR 3702758։ PMID 8664403։ doi:10.1097/00001648-199601000-00011 
  174. Bjorn C (February 13, 2006)։ «The Rules of Attraction in the Game of Love»։ livescience.com։ Վերցված է January 9, 2006 
  175. «Female mate value at a glance: relationship of waist-to-hip ratio to health, fecundity and attractiveness»։ Neuro Endocrinology Letters։ 23։ 23 Suppl 4: 81–91։ December 2002։ PMID 12496738 
  176. Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջ 56։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  177. Wetsmana A, Marloweb F (July 1999)։ «How Universal Are Preferences for Female Waist-to-Hip Ratios? Evidence from the Hadza of Tanzania»։ Evolution and Human Behavior 20 (4): 219–228։ doi:10.1016/S1090-5138(99)00007-0 
  178. Horvath T (1979)։ «Correlates of physical beauty in men and women»։ Social Behavior and Personality 7 (2): 145–151։ doi:10.2224/sbp.1979.7.2.145 
  179. «The shape of beauty: determinants of female physical attractiveness»։ Journal of Cosmetic Dermatology 5 (2): 190–4։ June 2006։ PMID 17173598։ doi:10.1111/j.1473-2165.2006.00249.x 
  180. «Studies of human physique and sexual attractiveness: sexual preferences of men and women in China»։ American Journal of Human Biology 19 (1): 88–95։ January 2007։ PMID 17160976։ doi:10.1002/ajhb.20584 
  181. «Preferred waist-to-hip ratio and ecology»։ Personality and Individual Differences 30 (3): 481–489։ 2001։ doi:10.1016/S0191-8869(00)00039-8։ Արխիվացված է օրիգինալից June 30, 2014-ին։ Վերցված է August 4, 2007 
  182. «Men's preferences for women's profile waist-to-hip ratio in two societies»։ Evol Hum Behav 26 (6): 458–468։ November 2005։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2005.07.005  as PDF Archived June 1, 2014, at the Wayback Machine.
  183. «Human physique and sexual attractiveness: sexual preferences of men and women in Bakossiland, Cameroon»։ Archives of Sexual Behavior 36 (3): 369–75։ June 2007։ PMID 17136587։ doi:10.1007/s10508-006-9093-8 
  184. «Do men hold African-American and Caucasian women to different standards of beauty?»։ Eating Behaviors 8 (3): 319–33։ August 2007։ PMC 3033406։ PMID 17606230։ doi:10.1016/j.eatbeh.2006.11.008 
  185. «Ethnic differences in preferences for female weight and waist-to-hip ratio: a comparison of African-American and White American college and community samples»։ Eating Behaviors 5 (3): 191–8։ July 2004։ PMID 15135331։ doi:10.1016/j.eatbeh.2004.01.002 
  186. «Preference for women's body mass and waist-to-hip ratio in Tsimane' men of the Bolivian Amazon: biological and cultural determinants»։ PLOS One 9 (8): e105468։ 2014։ Bibcode:2014PLoSO...9j5468S։ PMC 4141791։ PMID 25148034։ doi:10.1371/journal.pone.0105468 
  187. Marlowe F, Wetsmanb A (February 2001)։ «Preferred waist-to-hip ratio and ecology»։ Personality and Individual Differences 30 (3): 481–489։ doi:10.1016/S0191-8869(00)00039-8 
  188. Berger John (1973)։ Ways of Seeing։ British Broadcasting Corporation and Penguin Books։ էջեր 44–64 
  189. 189,0 189,1 «Height and reproductive success : How a Gambian population compares with the west»։ Human Nature (Hawthorne, N.Y.) 17 (4): 405–18։ December 2006։ PMID 26181610։ doi:10.1007/s12110-006-1003-1 
  190. «Tall men 'top husband stakes'»։ bbc.co.uk։ August 14, 2002։ Վերցված է June 14, 2015 
  191. The Middle English Ideal of Personal Beauty: As Found in the Metrical Romances, Chronicles, and Legends, of the XIII, XIV and XV Centuries.։ Baltimore: J.H. Furst Company։ 1916։ էջեր 31, 75, 101–103, 107, 111–116, 118, & 123 
  192. «Sex differences in relative foot length and perceived attractiveness of female feet: relationships among anthropometry, physique, and preference ratings»։ Perceptual and Motor Skills 104 (3 Pt 2): 1123–38։ June 2007։ PMID 17879647։ doi:10.2466/pms.104.3c.1123-1138 
  193. «The evolutionary psychology of physical attractiveness: Sexual selection and human morphology»։ Ethology and Sociobiology 16 (5): 395–424։ September 1995։ doi:10.1016/0162-3095(95)00068-2 
  194. «Female Genital Mutilation, Yes, but Don't Condone It.»։ The New York Times։ 1993 
  195. Buss DM (2005)։ The handbook of evolutionary psychology։ John Wiley and Sons։ էջ 309։ ISBN 978-0-471-26403-3 
  196. «Hair length, facial attractiveness, personality attribution; A multiple fitness model of hairdressing»։ Review of Psychology 13 (1): 35–42 
  197. 197,0 197,1 Sugiyama LS (2005)։ «Physical Attractiveness in Adaptationist Perspective»։ in Buss DM։ Evolutionary Psychology Handbook։ John Wiley & Sons, Inc.։ էջեր 292–343 
  198. Sanderson, S.K. (2001). The Evolution of Human Sociality: A Darwinian Conflict Perspective USA: Rowman & Littlefield Publishers, Inc. p. 179. 0-8476-9534-4 (alk. paper)
  199. «Compatibility of basic social perceptions determines perceived attractiveness»։ Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 104 (12): 5246–51։ March 2007։ Bibcode:2007PNAS..104.5246J։ PMC 1829294։ PMID 17360395։ doi:10.1073/pnas.0608181104։ lay summaryScience Daily 
  200. Cunningham Michael R., Roberts Alan R., Barbee Anita P., Druen Perri B., Wu Cheng-Huan (1995)։ «"Their ideas of beauty are, on the whole, the same as ours": Consistency and variability in the cross-cultural perception of female physical attractiveness.»։ Journal of Personality and Social Psychology 68 (2): 261–279։ doi:10.1037/0022-3514.68.2.261։ «Van den Berge and Frost (1986) examined preferences for lighter versus darker skin color using 51 cultures from the Human Relations Area Files. Of those cultures, 92% preferred lighter rather than darker skin color, primarily for women.» 
  201. Van Den Berghe Pierre L., Frost Peter (13 Sep 2010)։ «Skin color preference, sexual dimorphism and sexual selection: A case of gene culture co‐evolution?»։ Ethnic and Racial Studies 9: 87–113։ doi:10.1080/01419870.1986.9993516։ «an overwhelming cross-cultural preference for lighter skin» 
  202. Dixson Barnaby J., Dixson Alan F., Bishop Phil J., Parish Amy (June 2010)։ «Human Physique and Sexual Attractiveness in Men and Women: A New Zealand–U.S. Comparative Study»։ Archives of Sexual Behavior 39 (3): 798–806։ PMID 19139985։ doi:10.1007/s10508-008-9441-y։ «men expressed preferences for lighter skinned female figures in New Zealand and California» 
  203. «The Heavy Cost of Light Skin»։ BBC News։ April 18, 2000։ Վերցված է August 9, 2010 
  204. «Human Physique and Sexual Attractiveness: Sexual Preferences of Men and Women in Bakossiland, Cameroon»։ Arch Sex Behav 36 (3): 369–75։ June 2007։ PMID 17136587։ doi:10.1007/s10508-006-9093-8 
  205. Kleisner Karel, Kočnar Tomáš, Tureček Petr, Stella David, Mbe Akoko Robert, Třebický Vít, Havlíček Jan (2017)։ «African and European perception of African female attractiveness»։ Evolution and Human Behavior 38 (6): 744–755։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2017.07.002 
  206. Singer M, Beyer H (July 28, 2008)։ Killer Commodities: Public Health and the Corporate Production of Harm։ AltaMira Press։ էջ 151։ ISBN 978-0-7591-0979-7։ «Harris investigated the history of the parasol... everywhere ordinary people were forbidden to protect themselves with such devices "pallid skin became a marker of upper-class status". At the beginning of the 20th century, in the United States, lighter-skinned people avoided the sun... Tanned skin was considered lower class.» 
  207. «Use of sunscreen, sunburning rates, and tanning bed use among more than 10 000 US children and adolescents»։ Pediatrics 109 (6): 1009–14։ June 2002։ PMID 12042536։ doi:10.1542/peds.109.6.1009 
  208. «Effects of Suntan on Judgements of Healthiness and Attractiveness by Adolescents»։ J Appl Soc Psychol 22 (2): 157–172։ January 1992։ doi:10.1111/j.1559-1816.1992.tb01527.x 
  209. «The Social Psychology of Tanning and Sunscreen Use: Self-Presentational Motives as a Predictor of Health Risk»։ J Appl Soc Psychol 23 (17): 1390–1406։ September 1993։ doi:10.1111/j.1559-1816.1993.tb01039.x 
  210. «Tan is 'In': Study Finds Light Brown More Attractive than Pale or Dark Skin»։ physorg.com։ Վերցված է June 14, 2015 
  211. «Human (Homo sapiens) facial attractiveness in relation to skin texture and color»։ Journal of Comparative Psychology 115 (1): 92–9։ March 2001։ PMID 11334223։ doi:10.1037/0735-7036.115.1.92 
  212. «The effects of skin colour distribution and topography cues on the perception of female facial age and health»։ Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology 22 (4): 493–8։ April 2008։ PMID 18081752։ doi:10.1111/j.1468-3083.2007.02512.x 
  213. Briscoe J (January 17, 2004)։ «Haven't I seen you somewhere before?»։ The Guardian (London)։ Վերցված է July 15, 2011։ «Evolutionary psychologists claim there is an underlying standard script for beauty – a foundation for what we find appealing that transcends culture and ethnicity. There are various absolutes. For instance, to judge someone beautiful, the eye requires symmetry.» 
  214. «Maxims or myths of beauty? A meta-analytic and theoretical review»։ Psychological Bulletin 126 (3): 390–423։ May 2000։ PMID 10825783։ doi:10.1037/0033-2909.126.3.390  as PDF
  215. «Importance of physical attractiveness in dating behavior»։ Journal of Personality and Social Psychology 4 (5): 508–16։ November 1966։ PMID 6008393։ doi:10.1037/h0021188 
  216. Cowley G (հունիսի 3, 1996)։ «The Biology of beauty»։ Newsweek 
  217. 217,0 217,1 Buss D (2003) [1994]։ The Evolution of Desire (second ed.)։ New York: Basic Books։ էջեր 57, 58, 60–63։ ISBN 978-0-465-07750-2 
  218. «Physical attractiveness and its relationship to sex-role stereotyping»։ Sex Roles 2 (2)։ 1976։ doi:10.1007/BF00287245 
  219. «Sex differences in factors of romantic attraction»։ Sex Roles 11 (5–6): 401–411։ 1984։ doi:10.1007/BF00287468 
  220. «Sex similarities and differences in preferences for short-term mates: what, whether, and why»։ Journal of Personality and Social Psychology 90 (3): 468–89։ March 2006։ PMID 16594832։ doi:10.1037/0022-3514.90.3.468 
  221. «Sex differences in mate preferences revisited: do people know what they initially desire in a romantic partner?»։ Journal of Personality and Social Psychology 94 (2): 245–64։ February 2008։ PMID 18211175։ doi:10.1037/0022-3514.94.2.245 
  222. 222,0 222,1 «Mate preferences in the US and Singapore: A cross-cultural test of the mate preference priority model»։ Personality and Individual Differences 50 (2): 291–294։ 2011։ doi:10.1016/j.paid.2010.10.005 
  223. «Gender differences in effects of physical attractiveness on romantic attraction: A comparison across five research paradigms»։ Journal of Personality and Social Psychology 59 (5): 981–993։ 1990։ doi:10.1037/0022-3514.59.5.981 
  224. «Implicit and explicit preferences for physical attractiveness in a romantic partner: a double dissociation in predictive validity»։ Journal of Personality and Social Psychology 101 (5): 993–1011։ November 2011։ PMID 21767032։ doi:10.1037/a0024061 
  225. «Human preferences for facial masculinity change with relationship type and environmental harshness»։ Behavioral Ecology and Sociobiology 61 (6): 967–973։ 2006։ doi:10.1007/s00265-006-0325-7 
  226. «Individual differences in female mate preferences as a function of attachment and hypothetical ecological conditions»։ Journal of Evolutionary Psychology 6: 25–42։ 2008։ doi:10.1556/JEP.2008.1001 
  227. «Effect of manipulated prestige-car ownership on both sex attractiveness ratings»։ British Journal of Psychology 101 (Pt 1): 69–80։ February 2010։ PMID 19302732։ doi:10.1348/000712609X417319 
  228. Confer JC, Perilloux C, Buss DM (2010-09-01)։ «More than just a pretty face: men's priority shifts toward bodily attractiveness in short-term versus long-term mating contexts»։ Evolution and Human Behavior 31 (5): 348–353։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2010.04.002 
  229. «Beauty is in the adaptations of the beholder: the evolutionary psychology of human female sexual attractiveness.»։ Sexual Nature, Sexual Culture։ Chicago Series on Sexuality, History, and Society։ Chicago: Univ. Chicago Press։ 1995։ էջեր 80–119 
  230. Mealey L (2000)։ Sex differences development and evolutionary strategies։ San Diego: Academic Press։ ISBN 978-0-12-487460-2 
  231. Hrdy SB (2000)։ Mother nature : maternal instincts and how they shape the human species (1st ed.)։ New York: Ballantine։ ISBN 978-0-345-40893-8 
  232. 232,0 232,1 Trafford A, Cherlin A (March 6, 2001)։ «Second Opinion: Men's Health & Marriage»։ Washington Post։ Վերցված է November 6, 2009։ «The major reason for the imbalance between men and women in the later decades of life is because men tend to marry younger women as they get older.» 
  233. «Women drawn to men with muscles»։ Reuters։ July 10, 2007։ Վերցված է June 14, 2015 
  234. «Menstrual cycle, trait estrogen level, and masculinity preferences in the human voice»։ Hormones and Behavior 49 (2): 215–22։ February 2006։ PMID 16055126։ doi:10.1016/j.yhbeh.2005.07.004 
  235. «Women's choice of men goes in cycles»։ bbc.co.uk։ June 24, 1999։ Վերցված է June 14, 2015 
  236. «When admiring potential partners' faces, women look for both overall aesthetics and individual sexual appeal»։ TIME.com։ August 26, 2009։ Վերցված է June 14, 2015 
  237. «FuturePundit: Study on Differences in Female, Male Sexuality»։ futurepundit.com։ Վերցված է June 14, 2015 
  238. McCain RS (December 23, 2002)։ «Federally funded study measures porn arousal»։ The Washington Times 
  239. Bergner D (January 25, 2009)։ «What Do Women Want?»։ The New York Times 
  240. «A sex difference in the specificity of sexual arousal»։ Psychological Science 15 (11): 736–44։ November 2004։ PMID 15482445։ doi:10.1111/j.0956-7976.2004.00750.x։ lay summaryScienceDaily 
  241. Adrian B (2003)։ Framing the Bride: Globalizing Beauty and Romance in Taiwan's Bridal Industry։ Berkeley: University of California Press 
  242. «Why is muscularity sexy? Tests of the fitness indicator hypothesis»։ Personality & Social Psychology Bulletin 33 (8): 1167–83։ August 2007։ PMID 17578932։ doi:10.1177/0146167207303022 
  243. (Locke & Horowitz, 1990).
  244. «Resemblance to self increases the appeal of child faces to both men and women»։ Evol Hum Behav 25 (3): 142–154։ May 2004։ doi:10.1016/j.evolhumbehav.2004.03.003 
  245. «Trustworthy but not lust-worthy: context-specific effects of facial resemblance»։ Proceedings. Biological Sciences 272 (1566): 919–22։ May 2005։ PMC 1564091։ PMID 16024346։ doi:10.1098/rspb.2004.3003 
  246. «Effects of stress on human mating preferences: stressed individuals prefer dissimilar mates»։ Proceedings. Biological Sciences 277 (1691): 2175–83։ July 2010։ PMC 2880157։ PMID 20219732։ doi:10.1098/rspb.2010.0258 
  247. Racism in the 21st Century: An Empirical Analysis of Skin Color.։ New York: Springer Science։ 2008։ ISBN 978-0-387-79097-8։ «small sample size (80); see Table 6.4 on p. 107» 
  248. «Black Women Are Not (Rated) Less Attractive! Our Independent Analysis of the Add Health Dataset» 
  249. Lewis Michael B (2011)։ «Who is the fairest of them all? Race, attractiveness and skin color sexual dimorphism»։ Personality and Individual Differences 50 (2): 159–162։ doi:10.1016/j.paid.2010.09.018 
  250. «Online Dating Preferences of Asian Americans»։ Journal of Social and Personal Relationships 31 (6): 796–814։ 2014։ doi:10.1177/0265407513505925 
  251. Burke Darren, Nolan Caroline, Gordon Hayward William, Russell Robert, Sulikowski Danielle (2013)։ «Is there an own-race preference in attractiveness?»։ Evolutionary Psychology 11 (4): 147470491301100410 
  252. 252,0 252,1 «Sexism and beautyism in personnel consultant decision making»։ Journal of Applied Psychology 62 (3): 301–310։ June 1977։ doi:10.1037/0021-9010.62.3.301 
  253. 253,0 253,1 Clark, M.S.; & Mills, J. (1979)
  254. «What is beautiful is good and more accurately understood. Physical attractiveness and accuracy in first impressions of personality»։ Psychological Science 21 (12): 1777–1782։ December 2010։ PMID 21051521։ doi:10.1177/0956797610388048 
  255. Gupta ND, Etcoff NL, Jaeger MM (2015)։ «Beauty in Mind: The Effects of Physical Attractiveness on Psychological Well-Being and Distress»։ Journal of Happiness Studies 17 (3): 1313–1325։ doi:10.1007/s10902-015-9644-6 
  256. 256,0 256,1 Kwan S, Trautner MN (January 2009)։ «Beauty Work: Individual and Institutional Rewards, the Reproduction of Gender, and Questions of Agency»։ Sociology Compass 3 (1): 49–71։ doi:10.1111/j.1751-9020.2008.00179.x 
  257. Saltzberg EA, Chrisler JC (1995)։ «Beauty Is the Beast: Psychological Effects of the Pursuit of the Perfect Female Body»։ Women: A Feminist Perspective. 5 (5th ed.)։ Mountain View, CA: Mayfield Publishing Company։ էջեր 306–315 
  258. Kottasova I (փետրվարի 3, 2016)։ «'Pink tax' angers women from New York to London»։ CNN Money 
  259. Alter C (դեկտեմբերի 21, 2015)։ «Women Pay More for Everything From Birth to Death, Report Finds»։ Time Magazine 
  260. Lewandowski G, Aron A, Gee J (2007)։ «Personality goes a long way: The malleability of opposite-sex physical attractiveness»։ Personal Relationships 14 (4): 571–585։ doi:10.1111/j.1475-6811.2007.00172.x 
  261. Dahl M։ «You look better with your friends than you do on your own, study says»։ NBC News։ «...People seem more attractive when they’re part of a group than when they’re on their own....» 
  262. «University of Toronto Libraries»։ utoronto.ca։ Արխիվացված է օրիգինալից July 22, 2012-ին։ Վերցված է June 14, 2015 
  263. Pfeifer C (2012)։ «Physical Attractiveness, Employment, and Earnings»։ Applied Economics Letters 19 (6): 505–510։ doi:10.1080/13504851.2011.587758։ Վերցված է March 19, 2013 
  264. Goleman D (December 8, 1992)։ «A Rising Cost Of Modernity: Depression»։ The New York Times։ Վերցված է November 6, 2009։ «Competing explanations range from a loss of beliefs in God or an afterlife that can buffer people against life's setbacks, to the stresses of industrialization, to the distress created in women by the spread of unattainable ideals of female beauty, to exposure to toxic substances.» 
  265. De Santis, A; and Kayson, W.A. 1999
  266. «Maxims or myths of beauty? A meta-analytic and theoretical review»։ Psychological Bulletin 126 (3): 390–423։ May 2000։ PMID 10825783։ doi:10.1037/0033-2909.126.3.390 
  267. Clifford M, Walster E (1973)։ «The Effect of Physical Attractiveness on Teacher Expectations»։ Sociology of Education 46 (2): 248–258։ JSTOR 2112099։ doi:10.2307/2112099։ Վերցված է August 4, 2012 
  268. Efrain M, Patterson EW (1974)։ «Voters vote beautiful: The effect of physical appearance on a national election.»։ Canadian Journal of Behavioural Science 6 (4): 352–356։ doi:10.1037/h0081881 
  269. Persaud R (ապրիլի 30, 2005)։ «Science rewrites the rules of attraction»։ sensualism.com։ London Times։ Վերցված է June 14, 2015 
  270. «Sexual behavior predicted by voice attractiveness»։ psychdaily.com։ Վերցված է June 14, 2015 
  271. «Sex Drive: How Do Men and Women Compare?»։ WebMD։ Վերցված է June 14, 2015 
  272. Rhodes G, Zebrowitz LA (2002)։ Facial Attractiveness – Evolutionary, Cognitive, and Social Perspectives։ Ablex։ ISBN 978-1-56750-636-5 
  273. «Background considerations to facial aesthetics»։ Journal of Orthodontics 28 (2): 159–168։ June 2001։ PMID 11395532։ doi:10.1093/ortho/28.2.159 
  274. «Appearance of symmetry, beauty, and health in human faces»։ Brain and Cognition 57 (3): 261–263։ April 2005։ PMID 15780460։ doi:10.1016/j.bandc.2004.08.056 
  275. «Puisten»։ Acneacademie.nl (nl-NL)։ հուլիսի 1, 2014։ Վերցված է դեկտեմբերի 18, 2016 
  276. Kershaw S (October 8, 2008)։ «The Sum of Your Facial Parts»։ The New York Times։ Վերցված է July 15, 2011։ «Scientists ... trained a computer to determine, for each individual face, the most attractive set of distances and then choose the ideal closest to the original face. ...» 
  277. Diener E, Wolsic B, Fujita F (July 1995)։ «Physical attractiveness and subjective well-being»։ Journal of Personality and Social Psychology 69 (1): 120–129։ doi:10.1037/0022-3514.69.1.120։ Վերցված է October 4, 2012 (չաշխատող հղում)