Ստեֆան Ժերոմսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ստեֆան Ժերոմսկի
Stefan Zeromski Polish writer.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 14, 1864({{padleft:1864|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Կելցե, Լեհաստան
Վախճանվել է նոյեմբերի 20, 1925({{padleft:1925|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[3][4][1][2] (61 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վարշավա, Լեհաստան[3]
Մասնագիտություն գրող, օրագրի հեղինակ, դրամատուրգ և գիտաֆանստաստիկ գրող
Լեզու լեհերեն[5]
Քաղաքացիություն Լեհաստան
Ուշագրավ աշխատանքներ The Spring to Come
Stefan Żeromski Վիքիպահեստում

Ստեֆան Ժերոմսկի (լեհ.՝ Stefan Żeromski, հոկտեմբերի 14, 1864({{padleft:1864|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2], Կելցե, Լեհաստան - նոյեմբերի 20, 1925({{padleft:1925|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[3][4][1][2], Վարշավա, Լեհաստան[3]), լեհ գրող, թատերագիր, հրապարակախոս

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստեֆան Ժերոմսկին ծնվել է Ստրովչինա գյուղում։ Մանկության տարիներն անց է կացրել 1863 թվականի ապստամբության ավանդույթներով լի վայրերում, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողել նրա գրական առաջին գործերի վրա։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Կելցեի ռուսական դպրոցում, որը նկարագրել է իր «Սիզիֆյան աշխատանք» վեպում։ Այնուհետև սովորել է Վարշավայի անասնաբուժական ինստիտուտում։ 1889 թվականից աշխատել է որպես մասնավոր ուսուցիչ։ 1880-ական թվականներին սկսել է գրական գործունեությունը։ 1892 թվականին ճամփորդել է Վիեննայում, Ցյուրիխում, Մյունխենում: 1892-1896 թվականներին աշխատել է որպես գրադարանավար, եղել է Ռապերսվիլի լեհական ազգային թանգարանի (Շվեյցարիա) գրադարանավարը, 1897-1904 թվականներին աշխատել է Վարշավայի Զամոյսկիների գրադարանում։ Պոեզիայի առաջին ժողովածուները հրատարակել է 1895 թվականին[6]: 1906 թվականին ուղևորվել է Իտալիա,1908 թվականին ձերբակալվել է ագիտացիոն գործունեության համար։ Ազատ արձակվելուց հետո՝ 1912 թվականին, բնակվել է Փարիզում: Լեհաստան վերադառնալով՝ ապրել է Կրակովում և Զակոպանեում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում միացել է Յուզեֆ Պիլսուդսկու լեգիոնին, սակայն շուտով լքել է այն։ 1914 թվականին Յան Կասպրովիչի հետ միասին Զակոպանեում հիմնադրել է գաղտնի քաղաքական կազմակերպություն, որը քարոզել է բոլոր լեհական հողերի միավորման գաղափարը։ Մասնակցել է տարբեր քաղաքական, հասարակական, մշակութային արշավների, նախաձեռնել է Լեհաստանի գրականության ակադեմիայի ստեղծումը, հիմնադրել է Լեհաստանի Գրական ակումբը (Polski Klub Literacki)։

1924 թվականին առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի, որը ստացել է Վլադիսլավ Ստանիսլավ Ռայմոնտը: 1925 թվականին ստացել է պետական գրական մրցանակ «Քամին ու ծովը („Wiatr od morza“) ստեղծագործության համար[7]:

Ստեֆան Ժերոմսկու կիսանդրին Կելցեում

Գրական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժերոմսկու էսթետիկական հայացքների ձևավորման գործում մեծ դեր է խաղում ռուս գրականությունը։ Իր առաջին գործերով նա աչքի ընկնող տեղ է գրավում իր ժամանակի դեմոկրատական գրողների շարքում՝ հանդես գալով որպես բուրժուական հասարակարգի կրքոտ և անողոք քննադատ։ Ժերոմսկու բարձր արվեստով գրված ռեալիստական երկերը, որոնք պատկերում են լեհ բանվորների և գյուղացիների ծանր կյանքը, մերկացնում են հին աշխարհի սոցիալական անհավասարությունը, կազմում են լեհ ժողովրդի դեմոկրատական մշակութային ժառանգության արժեքավոր գանձերը։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Charitas (1919) (cz.3 cyklu Walka z szatanem)
  • Doktor Piotr
  • Duma o hetmanie
  • Dzieje grzechu (1908)
  • Echa leśne
  • Firlykowe Wzgórze
  • Ludzie bezdomni (1900)
  • Na probostwie w Wyszkowie
  • Nawracanie Judasza (1916) (cz.1 cyklu Walka z szatanem)
  • O żołnierzu tułaczu
  • Popioły (1902)
  • Przedwiośnie
  • Puszcza Jodłowa
  • Rozdzióbią nas kruki, wrony
  • Róża (1909)
  • Sen o szpadzie
  • Siłaczka
  • Sułkowski
  • Syzyfowe prace (1897)
  • Uciekła mi przepióreczka
  • Uroda życia (1912)
  • Wiatr od morza
  • Wierna rzeka (1912)
  • Zamieć (1916) (cz.2 cyklu Walka z szatanem)
  • Zapomnienie
  • Zmierzch

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Витт В. Стефан Жеромский. М., 1961.
  • Mały słownik pisarzy polskich. Część pierwsza. Warszawa: Wiedza powszechna, 1966. S. 197-199.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Жеромский Стефан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12172529n
  6. Жеромский Стефан // Железное дерево - Излучение. - М. : Большая Российская энциклопедия, 2008. - С. 42. - (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004-, т. 10). - ISBN 978-5-85270-341-5.
  7. Լեհական նովելներ, Հայպետհրատ, Երևան, 1955

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]