Յուզեֆ Պիլսուդսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յուզեֆ Պիլսուդսկի
լեհ.՝ Józef Piłsudski
Jozef Pilsudski1.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of Poland (1928–1980).svg Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն և Flag of Poland (1928–1980).svg Լեհաստան
Կուսակցություն՝ Լեհական սոցիալիստական կուսակցություն
Կրթություն՝ Խարկովի ազգային համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և զինծառայող
Ազգություն Լեհեր
Դավանանք լյութերականություն
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 5, 1867(1867-12-05)[1][2][3][4][4]
Ծննդավայր Zalavas, Vilna Governorate, Ռուսական կայսրություն[5]
Վախճանի օր մայիսի 12, 1935(1935-05-12)[6][2][3] (67 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[6]
Թաղված Սուրբ Ստանիսլավի և Վացլավի տաճառ
Ի ծնե անուն լեհ.՝ Józef Klemens Piłsudski
Հայր Józef Wincenty Piłsudski
Մայր Q11769095?
Ամուսին Aleksandra Piłsudska և Maria Piłsudska
Զավակներ Jadwiga Piłsudska և Wanda Piłsudska
 
Ինքնագիր Józef Piłsudski Signature.svg
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Սպիտակ Արծվի շքանշան, Լաչպլեսիսի ռազմական շքանշան, Ռազմական մեդալ, Commander with Star of the Order of Polonia Restituta, honorary doctor of the University of Warsaw, Order of Michael the Brave, Grand Cross of the Order of the Southern Cross, Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Grand Cross with Star of the Virtuti Militari, Commander's Cross of the Virtuti Militari, Golden Cross of the Virtuti Militari, Silver Cross of the Virtuti Militari, Cross of Independence with Swords, Cross of Valor, Ծառայության ոսկե խաչ, Army of Central Lithuania Cross of Merit, Լեոպոլդի շքանշանի Մեծ խաչ, Knight Grand Cross of the Military Order of Savoy, Knight Grand Cross of the Order of Saints Maurice and Lazarus, Grand Cross of the White Rose of Finland, Q58211869?, Ազատության խաչ, Czechoslovak War Cross 1918, Order of the Paulownia Flowers, Order of the Iron Crown, Order of Carol I, «Սուրբ Ալեքսանդր» շքանշան, Grand Cross of the Military Merit - White Decoration, Grand Cross of the Order of the Tower and Sword, Sovereign Military Order of Malta, Grand Cross of the Order of Merit of Hungary, Կարագեորգիի Աստղ սրերով շքանշան, Q9391607? և Honorary citizen of Kraków

Յուզեֆ Կլեմենս Պիլսուդսկի (լեհ.՝ Józef Klemens Piłsudski, դեկտեմբերի 5, 1867(1867-12-05)[1][2][3][4][4], Zalavas, Vilna Governorate, Ռուսական կայսրություն[5] - մայիսի 12, 1935(1935-05-12)[6][2][3], Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[6]), լեհ քաղաքական գործիչ։

Քաղաքական կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1887 թվականին ձերբակալվել է Ալեքսանդր III-ի դեմ մահափորձ նախապատրաստելու մեղադրանքով։ 1888-1892 թվականներին գտնվել է աքսորավայրում։ 1892 թվականին հարել է լեհական սոցիալիստական կուսակցությանը (ԼՍԿ)[7]: 1905-1907 թվականներին հանդես է եկել ընդդեմ ռուս և լեհ պրոլետարիատի համատեղ պայքարի, կազմակերպել ազգայնական «մարտական խմբեր»։ Ազգայնական ԼՍԿ հեղափոխական ֆրակցիայի ստեղծողներից էր (1906Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) ժամանակ եղել է լեհական լեգիոնի հրամանատար (կռվել է Ավստրո-Հունգարիայի կողմում)։ 1916 թվականին նշանակվել է ավստրո-գերմանական ուժերի կողմից ստեղծված «անկախ լեհական պետության» ռազմական դեպարտամենտի պետ։ 1917 թվականի հուլիսին գործող իշխանությունների հետ կոնֆլիկտի հետևանքով ձերբակալվել է։ Գերմանիայի 1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո ազատվել է և եկել Վարշավա, հռչակվել լեհական նորանկախ պետության առաջնորդ (մինչև 1922 թվականը)։ Հաշվեհարդար է տեսել հեղափոխական շարժման հետ, Լեհաստանը ներքաշել է հակախորհրդային ինտերվենցիայի մեջ և նշանակալի դեր խաղացել 1920 թվականին Լեհաստանի՝ Խորհրդային Ռուսաստանի վրա հարձակման գործում։ 1926 թվականին կատարել է ռազմական հեղաշրջում, Լեհաստանում հաստատել, այսպես կոչված, «բարելավման» վարչակարգ։ 1934 թվականին Գերմանիայի հետ դաշինք է կնքել[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118742574 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 5,2 https://www.britannica.com/biography/Jozef-Pilsudski
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Пилсудский Юзеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. 7,0 7,1 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 9, էջ 293:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 293 CC-BY-SA-icon-80x15.png