Jump to content

Յուզեֆ Պիլսուդսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յուզեֆ Պիլսուդսկի
լեհ.՝ Józef Piłsudski
 
Կուսակցություն՝ Լեհական սոցիալիստական կուսակցություն
Կրթություն՝ Խարկովի ազգային համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, ռազմական գործիչ, զորավար, սպա և պետական գործիչ
Դավանանք լյութերականություն, կաթոլիկություն[1] և կաթոլիկություն
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 5, 1867(1867-12-05)[2][3][4][…]
Ծննդավայր Զալավաս, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[5]
Վախճանի օր մայիսի 12, 1935(1935-05-12)[6][2][3][…] (67 տարեկան)
Վախճանի վայր Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[6]
Թաղված Սուրբ Ստանիսլավի և Վացլավի տաճառ
Դինաստիա House of Piłsudski?
Քաղաքացիություն  Ռուսական կայսրություն և  Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն
Ի ծնե անուն լեհ.՝ Józef Klemens Piłsudski
Հայր Józef Wincenty Piłsudski?
Մայր Maria Piłsudska?
Ամուսին Aleksandra Piłsudska? և Maria Piłsudska?
Զավակներ Յադվիգա Պիլսուդսկայա և Wanda Piłsudska?
 
Կայք՝ jpilsudski.org
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ

Յուզեֆ Կլեմենս Պիլսուդսկի (լեհ.՝ Józef Klemens Piłsudski, դեկտեմբերի 5, 1867(1867-12-05)[2][3][4][…], Զալավաս, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[5] - մայիսի 12, 1935(1935-05-12)[6][2][3][…], Վարշավա, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[6]), լեհ քաղաքական գործիչ։

Քաղաքական կյանքը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1887 թվականին ձերբակալվել է Ալեքսանդր III-ի դեմ մահափորձ նախապատրաստելու մեղադրանքով։ 1888-1892 թվականներին գտնվել է աքսորավայրում։ 1892 թվականին հարել է լեհական սոցիալիստական կուսակցությանը (ԼՍԿ)[9]։ 1905-1907 թվականներին հանդես է եկել ընդդեմ ռուս և լեհ պրոլետարիատի համատեղ պայքարի, կազմակերպել ազգայնական «մարտական խմբեր»։ Ազգայնական ԼՍԿ հեղափոխական ֆրակցիայի ստեղծողներից էր (1906Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) ժամանակ եղել է լեհական լեգիոնի հրամանատար (կռվել է Ավստրո-Հունգարիայի կողմում)։ 1916 թվականին նշանակվել է ավստրո-գերմանական ուժերի կողմից ստեղծված «անկախ լեհական պետության» ռազմական դեպարտամենտի պետ։ 1917 թվականի հուլիսին գործող իշխանությունների հետ կոնֆլիկտի հետևանքով ձերբակալվել է։ Գերմանիայի 1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո ազատվել է և եկել Վարշավա, հռչակվել լեհական նորանկախ պետության առաջնորդ (մինչև 1922 թվականը)։ Հաշվեհարդար է տեսել հեղափոխական շարժման հետ, Լեհաստանը ներքաշել է հակախորհրդային ինտերվենցիայի մեջ և նշանակալի դեր խաղացել 1920 թվականին Լեհաստանի՝ Խորհրդային Ռուսաստանի վրա հարձակման գործում։ 1926 թվականին կատարել է ռազմական հեղաշրջում, Լեհաստանում հաստատել, այսպես կոչված, «բարելավման» վարչակարգ։ 1934 թվականին Գերմանիայի հետ դաշինք է կնքել[9]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. http://pnap.ap.edu.pl/index.php/pnap/article/view/49
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia, 1968.
  5. 5,0 5,1 5,2 Józef PiłsudskiEncyclopædia Britannica.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Пилсудский Юзеф // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Matikkala A. Suomen Valkoisen Ruusun ja Suomen Leijonan ritarikunnat (фин.)Helsinki: Edita, 2017. — P. 107. — ISBN 978-951-37-7005-1
  8. http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154
  9. 9,0 9,1 Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 9, էջ 293։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 293
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յուզեֆ Պիլսուդսկի» հոդվածին։