Ռոբերտ Կոխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ռ. Կոխից)
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կոխ (այլ կիրառումներ)
Ռոբերտ Կոխ
գերմ.՝ Heinrich Hermann Robert Koch
Robert Koch.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[1][2][3][4][5]
Clausthal, Կլաուստալ-Ցելերֆելդ, Zellerfeld District, Գերմանիա
Մահացել էմայիսի 27, 1910(1910-05-27)[6][2][1][7][4][8][9][5] (66 տարեկանում)
Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[10]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանական միություն
Ազգությունգերմանացի
Մասնագիտությունկենսաբան, բժիշկ, գյուտարար, լուսանկարիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտՄանրէաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Գյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[11] և Ազգային բժշկական ակադեմիա
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[12]
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[6]
Գիտական ղեկավարGeorg Meissner? և Ռուդոլֆ Վիրխով
Եղել է գիտական ղեկավարԷմիլ Ադոլֆ ֆոն Բերինգ, Friedrich Loeffler?, Շիբասաբուրո Կիտազատո և August von Wassermann?
Հայտնի աշակերտներJohannes Andreas Grib Fibiger?, August von Wassermann?, Alexander Crever Abbott? և John Addison Fordyce?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[13][14] Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Honorary citizen of Clausthal-Zellerfeld? Կարմիր արծվի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Emmy Koch?, Hedwig Koch? և Emmy Fraatz?
ՀայրGeheimer Bergrat Koch?
Ստորագրություն
Robert Koch signature.svg
Robert Koch Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Կոխ (գերմ.՝ Heinrich Hermann Robert Koch, դեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[1][2][3][4][5], Clausthal, Կլաուստալ-Ցելերֆելդ, Zellerfeld District, Գերմանիա - մայիսի 27, 1910(1910-05-27)[6][2][1][7][4][8][9][5], Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[10]), գերմանացի մանրէաբան, բակտերիաբանության և համաճարակաբանության հիմնադիրը։

Կոխը 1866 թվականին ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը։ 1885-1891 թվականներին եղել է Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր, միաժամանակ՝ Հիգիենայի ինստիտուտի, 1891-1904 թվականներին՝ վարիչ հիվանդությունների ինստիտուտի (հետագայում կոչվել է Կոխի անունով) տնօրեն։ Բացահայտել է վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչներ և մշակել դրանց դեմ պայքարի միջոցներ։ Առաջինն է ստացել սիբիրախտի բացիլի մաքուր մանրէախումբը և բացահայտել սպորներ առաջացնելու հատկությունը։ 1882 թվականին հայտնաբերել է տուբերկուլյոզի հարուցիչը (Կոխի ցուպիկ)։ 1890 թվականին ստացել է տուբերկուլին բակտերիային պատրաստուկը, որն օգտագործել է տուբերկուլոզի բուժման նպատակով։ Ներկայումս պատրաստուկը կիրառվում է միայն ախտորոշիչ նպատակով։ Խոլերա հիվանդությունն այլ կերպ կոչվում է «Կոխի ստորակետ»: Մշակել է բակտերիաբանական հետազոտությունների, վարակազերծման մի շարք եղանակներ։ 1905 թվականին տուբերկուլյոզի ուսումնասիրման համար արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Որպես ռազմադաշտային բժիշկ՝ աշխատել է ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ, որը հրահրել էր Պրուսիայի կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  3. 3,0 3,1 Nobelprize.org
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Luminous-Lint — 2005.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Southern Africa Association for the Advancement of Science — 1902.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 7,2 SNAC — 2010.
  8. 8,0 8,1 8,2 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  9. 9,0 9,1 9,2 Who Named It?
  10. 10,0 10,1 10,2 Шамин А. Н. Кох Роберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1973. — Т. 13 : Конда — Кун. — С. 295.
  11. NNDB — 2002.
  12. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118564064 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  13. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1905/
  14. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 488