Նինա Տեր-Օսիպյան

Նինա Տեր-Օսիպյան
Ծնվել է	ապրիլի 5 (18), 1909
Ծննդավայր	Բաքու, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է	հուլիսի 24, 2002 (93 տարեկան)
Մահվան վայր	Մոսկվա, Ռուսաստան
Գերեզման	Հայկական գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն	ԽՍՀՄ և Ռուսաստան
Մասնագիտություն	դերասանուհի և կինոդերասանուհի
Աշխատավայր	Մոսկվայի Վ. Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոն
Պարգևներ և մրցանակներ	; և

Նինա Մամիկոնի Տեր-Օսիպյան (ապրիլի 5 (18), 1909, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 24, 2002(2002-07-24), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային դերասանուհի։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954)^[1], ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1972)։

Կենսագրություն

Նինա Տեր-Օսիպյանը ծնվել է 1909 թվականի ապրիլի 5-ին Բաքվում։ 1918 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Սարատով։ Մոսկվայում բնակություն են հաստատել, երբ Նինան 10 տարեկան էր։ Սովորել է Հեղափոխության թատրոնին կից գործող մանկական ստուդիայում և առաջին տարիներից սկսել է բեմ բարձրանալ։ Վսևոլոդ Մեյերխոլդի բեմադրած Ա․ Օստրովսկու «Արդյունավետ պաշտոն»-ում մարմնավորել է Կուկուշկինային^[2]։ Այնուհետև Հեղափոխության թատրոնում խաղացել է ոչ մեծ դերեր «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Տանյա» ներկայացումներում։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո թատրոնը տարհանվում է Տաշքենդ։ Տեր-Օսիպյանին հիվանդության պատճառով ուղարկում են Մոսկվա, որտեղ հանդես է գալիս Դրամատիկական թատրոնում, որը կիսադատարկ երկրի միակ աշխատող թատրոնն էր։ Պատերազմի ավարտից հետո այս թատրոնին է միացվում Հեղափոխության թատրոնը, որը ստանում է Մոսկվայի Մայակովսկու անվան թատրոն անվանումը։ Նինա Տեր-Օսիպյանը մինչև կյանքի վերջ աշխատել է այս թատրոնում^[2]։

Լինելով թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից մեկը՝ կերտել է վառ, հիշվող կերպարներ «Ռազմաճակատ», «Սովորական մարդ», «Ամպրոպ», «Լեգենդ սիրո մասին», «Քեռու երազը» ներկայացումներում։ Դերասանուհու տաղանդը նոր ուժով դրսևորվել է վերջին տարիներին՝ հատկապես «Վանյուշինի երեխաները», «Մայրամուտ», «Դոն Ժուանի զվարճանքները» ներկայացումներում։

Կինոյում շատ քիչ է նկարահանվել․ «Լեռնուհին» ֆիլմում խաղացել է Աշուրայի դերը, «Կինը հեռվից» ֆիլմում մորաքրոջ, «Մեծ որդի»-ում Աշխենի մորաքրոջ, «Տատիկի թոռը» ֆիլմում՝ տատիկի դերերը։ Հանդես է եկել «Սիցիլիական պաշտպանություն», «Փնտրեք կնոջը», «Գլուխկոնծի», «Չհամընկան բնավորություններով» ֆիլմերի դրվագներում^[3]։

Դերասանուհու վերջին աշխատանքներից են Գեորգի Դանելիայի «Նաստյա» ֆիլմում մարմնավորած կոլորիտային տատիկ-հրաշագործի կերպարը և Էլդար Ռյազանովի «Ծեր յաբուներ» ֆիլմում մայրիկ Յոսիի դերը (2000)։

Նինա Տեր-Օսիպյանը մահացել է 2002 թվականի հուլիսի 24-ին։ Թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանոցում^[4]։

Գործունեություն

Դերերը թատրոնում


Հեղինակ	Ներկայացում	Դեր
Ալեքսեյ Ֆայկո	Պորտֆելով մարդը	Սոֆյա Վալենտինովնա
Նիկոլայ Պոգոդին	Պոեմ կացնի մասին	Լիզա
Դենիս Ֆոնվիզին	Տհասը	Պրոստակովա
Ալեքսեյ Արբուզով	Տանյա	Դուսյա
Լոպե դե Վեգա	Շունը դեզի վրա	Անարդա
Ալեքսանդր Օստրովսկի	Ոչ մի գրոշ չկար և հանկարծ 3 կոպեկանոց	Միգաչյովա
Ալեքսանդր Օստրովսկի	Արդյունավետ պաշտոն	Կուկուշկինա
Էմիլ Զոլա	Ռաբուրդենի ժառանգությունը	մադամ Ֆիկե
Ուիլյամ Շեքսպիր	Ռոմեո և Ջուլիետ	կերակրող կին
Վլադիմիր Մայակովսկի	Փայտոջիլ	մադամ Ռենեսանս
Լեոնիդ Լեոնով	Սովորական մարդ	Կոնստանցիա Լվովնա
Բերտոլդ Բրեխտ	Կովկասյան կավճե շրջան	սկեսուր
Սերգեյ Նայդյոնով	Վանյուշինի երեխաները	Արինա Իվանովնա
Ֆեոդոր Դոստոևսկի	Քեռու երազը	Նատալյա Դմիտրիևնա
Իսահակ Բաբել	Մայրամուտ	Նեխամա
Արկադի Ավերչենկո	Մեկենասի կատակը	Աննա Մատվեևնա
	Ռազմաճակատ
	Ամպրոպ
	Լեգենդ սիրո մասին

Ֆիլմագրություն


Տարի	Ֆիլմ	Դեր
2000	Ծեր յաբուներ	մայրիկ Յոսի
1993	Նաստյա	բարի հրաշագործ
1991	Կին ահաբեկիչը	ծեր կին
1991	Թափառող աստղեր	Լեյբլի տատ
1990	Անձնագիր	Ինգայի մորաքույր
1990	Իսպանացի դերասանուհի ռուս նախարարի համար	հարևանուհի
1989	Չհամընկան բնավորություններով	դատավոր
1989	Դեժա վյու	հայ տատիկ
1988	Բիլիարդի մի թիմի պատմություն	դոնյա Սարիտա
1987	Գլուխկոնծի	կոկեր սպանիելի տիրուհի
1986	Հովազ	Տերեսայի մորաքույր
1986	Դեմ հանդիման	դրվագ
1986	Կին ձա ձա
1985	Հիպնոս անողի սեանսը	Օլգա Ֆիլատովնա
1985	Ջուրան՝ որսորդը Մին արխարայից
1984	Միայնակ վաճառականի շահումը	Մատրոնա
1982	Պոկրովսկի դարպասները	դրվագ
1982	Կոնդորի տապալումը	ռեստորանի տիրուհի
1982	Փնտրեք կնոջը	մադամ Տաշար
1981	Полесская хроника	Գոլդա
1981	Գիշեր չորրորդ շրջանում	դրվագ
1981	Երիտասարդություն, 5-րդ թողարկում	հարևան տատիկ
1981	Ո՞ւր է անհետացել Ֆոմենկոն	Լինա տատ
1980	Սիցիլիական պաշտպանություն	Վիոլետա Սերգեևնա
1980	Կրոշայի արձակուրդները	Ելենա Սերգեևնա
1979	Կար-չկար մի լարող	Նիկայի տատ
1979	Մեծ որդի	Ղրիմի տան տիրուհի
1979	Տատիկի թոռը	Մարգո տատ
1978	Հինգ երեկո	Նինա Մամիկոնովնա
1978	Կինը հեռվից
1975	Լեռնուհին	Աշուրա
1974	Խիղճ	Ֆաթիմա
1946	Սինեգորիա	ուսուցչուհի
1998	Որպեսզի հիշեն․․․ (փաստագրական)

Հնչյունավորում


Տարի	Ֆիլմ
1957	Մի ճաշարանում

Մրցանակներ և պարգևներ

Պատվո նշան շքանշան (փետրվարի 3, 1998)

Ծանոթագրություններ

↑ Խմբագրական կոլեգիա, Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 11 (խմբ. Վիկտոր Համբարձումյան), Ե., «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրություն», 1985, էջ 689 — 720 էջ։
↑ ^2,0 ^2,1 «Сегодня в театре Маяковского отмечают юбилей старейшей русской актрисы Нины Тер-Осипян» (ռուսերեն). 1tv.ru. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին. {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (օգնություն)
↑ «На 94-ом году жизни скончалась актриса Нина Тер-Осипян» (ռուսերեն). newsru.com. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին. {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (օգնություն)
↑ «Тер-Осипян Нина Мамиконовна (1909-2002)» (ռուսերեն). m-necropol.ru. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին.

Գրականություն

Капков С.В. Королевы смеха. Жизнь, которой не было? (серия:Лица и лицедеи). М. Эксмо: Алгоритм, 2011, 352с. ISBN 978-5-699-52042-8. Глава «В борьбе с паспортом я проплываю стометровку» Нина Тер-Осипян с.154-165, фильмография с.346

[1] Խմբագրական կոլեգիա, Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 11 (խմբ. Վիկտոր Համբարձումյան), Ե., «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրություն», 1985, էջ 689 — 720 էջ։

[osi-2] 2,0 ^2,1 «Сегодня в театре Маяковского отмечают юбилей старейшей русской актрисы Нины Тер-Осипян» (ռուսերեն). 1tv.ru. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին. {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (օգնություն)

[newsruosi-3] «На 94-ом году жизни скончалась актриса Нина Тер-Осипян» (ռուսերեն). newsru.com. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին. {{cite web}}: |archive-date= requires |archive-url= (օգնություն)

[4] «Тер-Осипян Нина Мамиконовна (1909-2002)» (ռուսերեն). m-necropol.ru. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 18-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]