Նինա Տեր-Օսիպյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նինա Տեր-Օսիպյան
Նինա Տեր-Օսիպյան.jpeg
Ծնվել է ապրիլի 5 (18), 1909
Ծննդավայր Բաքու, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է հուլիսի 24, 2002(2002-07-24) (93 տարեկանում)
Մահվան վայր Մոսկվա, Ռուսաստան
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն դերասանուհի և կինոդերասանուհի
Պարգևներ և մրցանակներ Պատվո շքանշան, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ և «Պատվո նշան» շքանշան

Նինա Մամիկոնի Տեր-Օսիպյան (ապրիլի 5 (18), 1909, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 24, 2002(2002-07-24), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային դերասանուհի։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954)[1], ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1972)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նինա Տեր-Օսիպյանը ծնվել է 1909 թվականի ապրիլի 5-ին Բաքվում։ 1918 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Սարատով։ Մոսկվայում բնակություն են հաստատել, երբ Նինան 10 տարեկան էր։ Սովորել է Հեղափոխության թատրոնին կից գործող մանկական ստուդիայում և առաջին տարիներից սկսել է բեմ բարձրանալ։ Վսևոլոդ Մեյերխոլդի բեմադրած Ա․ Օստրովսկու «Արդյունավետ պաշտոն»-ում մարմնավորել է Կուկուշկինային[2]։ Այնուհետև Հեղափոխության թատրոնում խաղացել է ոչ մեծ դերեր «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Տանյա» ներկայացումներում։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո թատրոնը տարհանվում է Տաշքենդ։ Տեր-Օսիպյանին հիվանդության պատճառով ուղարկում են Մոսկվա, որտեղ հանդես է գալիս Դրամատիկական թատրոնում, որը կիսադատարկ երկրի միակ աշխատող թատրոնն էր։ Պատերազմի ավարտից հետո այս թատրոնին է միացվում Հեղափոխության թատրոնը, որը ստանում է Մոսկվայի Մայակովսկու անվան թատրոն անվանումը։ Նինա Տեր-Օսիպյանը մինչև կյանքի վերջ աշխատել է այս թատրոնում[2]։

Լինելով թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից մեկը՝ կերտել է վառ, հիշվող կերպարներ «Ռազմաճակատ», «Սովորական մարդ», «Ամպրոպ», «Լեգենդ սիրո մասին», «Քեռու երազը» ներկայացումներում։ Դերասանուհու տաղանդը նոր ուժով դրսևորվել է վերջին տարիներին՝ հատկապես «Վանյուշինի երեխաները», «Մայրամուտ», «Դոն Ժուանի զվարճանքները» ներկայացումներում։

Կինոյում շատ քիչ է նկարահանվել․ «Լեռնուհին» ֆիլմում խաղացել է Աշուրայի դերը, «Կինը հեռվից» ֆիլմում մորաքրոջ, «Մեծ որդի»-ում Աշխենի մորաքրոջ, «Տատիկի թոռը» ֆիլմում՝ տատիկի դերերը։ Հանդես է եկել «Սիցիլիական պաշտպանություն», «Փնտրեք կնոջը», «Գլուխկոնծի», «Չհամընկան բնավորություններով» ֆիլմերի դրվագներում[3]։

Դերասանուհու վերջին աշխատանքներից են Գեորգի Դանելիայի «Նաստյա» ֆիլմում մարմնավորած կոլորիտային տատիկ-հրաշագործի կերպարը և Էլդար Ռյազանովի «Ծեր յաբուներ» ֆիլմում մայրիկ Յոսիի դերը (2000)։

Նինա Տեր-Օսիպյանը մահացել է 2002 թվականի հուլիսի 24-ին։ Թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանոցում[4]։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերերը թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեղինակ Ներկայացում Դեր
Ալեքսեյ Ֆայկո Պորտֆելով մարդը Սոֆյա Վալենտինովնա
Նիկոլայ Պոգոդին Պոեմ կացնի մասին Լիզա
Դենիս Ֆոնվիզին Տհասը Պրոստակովա
Ալեքսեյ Արբուզով Տանյա Դուսյա
Լոպե դե Վեգա Շունը դեզի վրա Անարդա
Ալեքսանդր Օստրովսկի Ոչ մի գրոշ չկար և հանկարծ 3 կոպեկանոց Միգաչյովա
Ալեքսանդր Օստրովսկի Արդյունավետ պաշտոն Կուկուշկինա
Էմիլ Զոլա Ռաբուրդենի ժառանգությունը մադամ Ֆիկե
Ուիլյամ Շեքսպիր Ռոմեո և Ջուլիետ կերակրող կին
Վլադիմիր Մայակովսկի Փայտոջիլ մադամ Ռենեսանս
Լեոնիդ Լեոնով Սովորական մարդ Կոնստանցիա Լվովնա
Բերտոլդ Բրեխտ Կովկասյան կավճե շրջան սկեսուր
Սերգեյ Նայդյոնով Վանյուշինի երեխաները Արինա Իվանովնա
Ֆեոդոր Դոստոևսկի Քեռու երազը Նատալյա Դմիտրիևնա
Իսահակ Բաբել Մայրամուտ Նեխամա
Արկադի Ավերչենկո Մեկենասի կատակը Աննա Մատվեևնա
Ռազմաճակատ
Ամպրոպ
Լեգենդ սիրո մասին

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Ֆիլմ Դեր
2000 Ծեր յաբուներ մայրիկ Յոսի
1993 Նաստյա բարի հրաշագործ
1991 Կին ահաբեկիչը ծեր կին
1991 Թափառող աստղեր Լեյբլի տատ
1990 Անձնագիր Ինգայի մորաքույր
1990 Իսպանացի դերասանուհի ռուս նախարարի համար հարևանուհի
1989 Չհամընկան բնավորություններով դատավոր
1989 Դեժա վյու հայ տատիկ
1988 Բիլիարդի մի թիմի պատմություն դոնյա Սարիտա
1987 Գլուխկոնծի կոկեր սպանիելի տիրուհի
1986 Հովազ Տերեսայի մորաքույր
1986 Դեմ հանդիման դրվագ
1986 Կին ձա ձա
1985 Հիպնոս անողի սեանսը Օլգա Ֆիլատովնա
1985 Ջուրան՝ որսորդը Մին արխարայից
1984 Միայնակ վաճառականի շահումը Մատրոնա
1982 Պոկրովսկի դարպասները դրվագ
1982 Կոնդորի տապալումը ռեստորանի տիրուհի
1982 Փնտրեք կնոջը մադամ Տաշար
1981 Полесская хроника Գոլդա
1981 Գիշեր չորրորդ շրջանում դրվագ
1981 Երիտասարդություն, 5-րդ թողարկում հարևան տատիկ
1981 Ո՞ւր է կորել Ֆոմենկոն Լինա տատ
1980 Սիցիլիական պաշտպանություն Վիոլետա Սերգեևնա
1980 Կրոշայի արձակուրդները Ելենա Սերգեևնա
1979 Կար-չկար մի լարող Նիկայի տատ
1979 Մեծ որդի Ղրիմի տան տիրուհի
1979 Տատիկի թոռը Մարգո տատ
1978 Հինգ երեկո Նինա Մամիկոնովնա
1978 Կինը հեռվից
1975 Լեռնուհին Աշուրա
1974 Խիղճ Ֆաթիմա
1946 Синегория ուսուցչուհի
1998 Որպեսզի հիշեն․․․ (փաստագրական)

Հնչյունավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Ֆիլմ
1957 Մի ճաշարանում

Մրցանակներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պատվո նշան շքանշան (փետրվարի 3, 1998)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Խմբագրական կոլեգիա, Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հ. 11 (խմբ. Վիկտոր Համբարձումյան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիա Հայկական Սովետական Հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրություն», 1985, էջ 689 — 720 էջ։
  2. 2,0 2,1 «Сегодня в театре Маяковского отмечают юбилей старейшей русской актрисы Нины Тер-Осипян.»։ 1tv.ru։ Վերցված է 2015-03-18 
  3. «На 94-ом году жизни скончалась актриса Нина Тер-Осипян.»։ newsru.com։ Վերցված է 2015-03-18 
  4. «Тер-Осипян Нина Мамиконовна (1909-2002).»։ m-necropol.ru։ Վերցված է 2015-03-18 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]