Յոհան Կեպլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յոհան Կեպլեր
Johannes Kepler
Johannes Kepler 1610.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 17, 1571
Ծննդավայր Վայլ դեր Շտադտ[1]
Մահացել է նոյեմբերի 15, 1630({{padleft:1630|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[2] (58 տարեկանում)
Մահվան վայր Ռեգենսբուրգ[2]
Քաղաքացիություն Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
Կրթություն Թյուբինգենի համալսարան
Մասնագիտություն բնագետ, աստղագուշակ, աստվածաբան, մաթեմատիկոս, աստղագետ, գիտական գրող, երաժշտագետ, ֆիզիկոս, տիեզերաբան, երաժշտություն տեսաբան և գիտաֆանստաստիկ գրող
Ծնողներ մայր՝ Q67158?[1]
Ստորագրություն Unterschrift Kepler.svg
Johannes Kepler Վիքիպահեստում

Յոհան Կեպլեր (գերմաներեն՝ Johannes Kepler, դեկտեմբերի 27, 1571 թվական, Վայլ դեր Շտատ, Վյուրտենբերգ-նոյեմբերի 15, 1630 թվական, քաղաք Ռեգենսբուրգ, Բավարիա), գերմանացի աստղագետ, տեսական աստղագիտության հիմնադիր, հայտնագործել է մոլորակների շարժումները բնութագրող երեք օրենք։

Գործունեություն[խմբագրել]

Յոհան Կեպլերն ուսանում էր համալսարանում և պատրաստվում էր քահանա ձեռնադրվելու, երբ ծանոթացավ Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի Տիեզերքի արևակենտրոն կառուցվածքի ուսմունքին։ Նրա մեջ մեծ ցանկություն առաջացավ հասկանալու, թե ինչ օրենքներով են շարժվում մոլորակներն Արեգակի շուրջը։ Այդ նպատակով 1601 թ. Կեպլերը տեղափոխվեց Պրահա՝ դանիացի աստղագետ Տիխոն Բրահեի մոտ։ Իսկ վերջինիս մահվանից հետո՝ 1602 թ. Կեպլերը նշանակվեց պալատական մաթեմատիկոս և ժառանգեց Բրահեի 40 ամյա աստղագիտական դիտումների արդյունքները։ Դրանց տեսական հիմնավորման ընթացքում նա հայտնագործեց մոլորակների շարժման երեք օրենքները, որոնք հետագայում կոչվեցին Կեպլերի օրենքներ։ 1619 թ. լույս ընծայած «Աշխարհի ներդաշնակությունը» աշխատության մեջ նա ընդհանրացրեց իր աշխատանքներում առաջ քաշված հարցերն ու ստացավ մոլորակների շարժման օրինաչափություններն ամփոփող մի կույր տեսություն։ 1627 թ. ավարտեց իր ամենամեծ՝ «Ռուդոլֆյան աղյուսակներ» աշխատությունը, որը հնարավորություն էր ընձեռնում բավական մեծ ճշտությամբ որոշել մոլորակի դիրքը ժամանակի ցանկացած պահին։ Նա կազմեց նաև Արեգակի ու Լուսնի խավարումների աղյուսակը և բացատրեց դրան առաջացման պատճառները՝ Լուսնի, Արեգակի և Երկրի միմյանց նկատմամբ ունեցած դիրքերով։ Յոհան Կեպլերն աշխատություն ունի նաև աստղագիտության մեջ օպտիկայի կիրառության, օվկիանոսների և ծովերի մակընթացությունների ու տեղատվությունների վերաբերյալ. այդ երևույթները նա բացատրում էր Լուսնի ձգողությամբ։ Կյանքի վերջին տարիներին ապրուստի միջոց հայթայթելու համար նա զբաղվել է նաև աստղագուշակությամբ։

Տես նաև[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 470

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 1,2 (untranslated title) — С. 13.
  2. 2,0 2,1 Record #118561448 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014: