Լոնգյիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Լոնգյիր
Longyearbyen
Զինանշան
Coat of arms of NO 2100 Longyearbyen.svg

Longyear-Town-Centre.jpg
Լոնգյիր
Կոորդինատներ: 78°13′0″ հս․ լ. 15°33′0″ ավ. ե. / 78.21667° հս․. լ. 15.55000° ավ. ե. / 78.21667; 15.55000
Երկիր Նորվեգիա Նորվեգիա
Երկրամաս Շպիցբերգեն
Քաղաքապետ Քրիստին Քրիստոֆերսեն
Հիմնադրված է 1906 թ.
Մակերես 242,86 կմ²
Բնակչություն 2040 մարդ (2008)
Ժամային գոտի UTC+1
Պաշտոնական կայք lokalstyre.no
##Լոնգյիր (Նորվեգիա)
Red pog.png
##Լոնգյիր (Սվալբարդ)
Red pog.png

Լոնգյիր (նորվ.՝ Longyearbyen), նորվեգական Սվալբարդ մարզի (Շպիցբերգեն արշիպելագ) խոշորագույն բնակավայր և վարչական կենտրոն:

Լոնգյիրը հազարից ավել բնակչություն ունեցող աշխարհում ամենահյուսիսային բնակավայրն է: Քաղաքի մոտ է գտնվում կանոնավոր չվերթներով աշխարհի ամենահյուսիսային Սվալբարդ օդանավակայանը: Քաղաքում է գտնվում Սվալբարդի միջազգային համալսարանը:

Բնակավայրում ՄԱԿ-ի հովանավորությամբ կառուցվել է Համաշխարհային սերմնապահեստ՝ գլոբալ աղետի դեպքի համար:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հիմնել է 1906 թվականին այդ տեղում ածխահանք բացած ամերիկացի ինժեներ-ձեռնարկատեր Ջոն Մանրո Լոնգյիրը: 1916 թվականին բնակավայրը վաճառվել է նորվեգական Store Norske ընկերությանը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 1940 թվականին Նորվեգիայի օկուպացիայից հետո, 1941 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Լոնգյիրի բոլոր 765 բնակիչները տարահանվում են Մեծ Բրիտանիա: 1943 թվականի սեպտեմբերի 8-ին գերմանական «Շարնհորստ» գծանավի և երկու էսկադրոնային ականակիրների կրակոցներով քաղաքը և հանքահորերի մեծ մասը ոչնչացվեցին, բայց պատերազմից հետո նորից արագ կառուցվեցին:

1970-ական թվականների կեսերին նորվեգական կառավարությունը քաղաքի կյանքի կարգավորման և սոցիալական ենթակառույցների զարգացման ուղղություն վերցրեց: Քաղաքի և նրա շրջակայքի ածխահանությունը դադարեց 1990-ական թվականներին, և այսօր միակ գործող հանքահորի արտադրանքը օգտագործվում է քաղաքի էլեկտրակայանի կարիքների համար: Այդ նույն թվականներին սկսվում է զբոսաշրջության և գիտա-հետազոտական գործունեության նշանակալի զարգացում:

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոնգյիր

Լոնգյիրը գտնվում է Արևմտյան Շպիցբերգեն կղզու վրա, ձմռանը ցամաքող Ադվենտֆյորդ գետի երկու ափերին:

Լոնգյիրի կլիման արկտիկական է, տարվա մեծ մասը ջերմաստիճանը ցածր է զրոյական նշագծից: Օդի միջին տարեկան ջերմաստիճանը −6 °C է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը −14,6 °C է, հուլիսին՝ 6,5 °C: Ամենաբարձր 21,3 °C ջերմաստիճանը գրանցվել է 1979 թվականին, ամենցածր −46,3 °C ջերմաստիճանը՝ 1986 թվականի մարտին: Միջին տարեկան տեղումների մակարդակը կազմում է ընդամենը 210 մմ:

Բևեռային գիշերը տևում է մոտ չորս ամիս՝ հոկտեմբերի վերջից մինչև փետրվարի կեսերը, բևեռային օրը՝ ապրիլի կեսերից մինչև օգոստոսի կեսերը:

Longyearbyen00.jpg
Longyearbyen-fraa-hiorthfjellet.jpg
Լոնգյիրի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Միջին բարձր °C (°F) −3.5
(25.7)
−3.8
(25.2)
−0.1
(31.8)
4.8
(40.6)
10.2
(50.4)
18.4
(65.1)
21.3
(70.3)
15.6
(60.1)
8.8
(47.8)
3.4
(38.1)
0.6
(33.1)
−2.8
(27)
6.08
(42.93)
Միջին օրական °C (°F) −14.6
(5.7)
−14.5
(5.9)
−13.7
(7.3)
−9.8
(14.4)
−5.2
(22.6)
3.4
(38.1)
6.5
(43.7)
4.0
(39.2)
−3.8
(25.2)
−8.9
(16)
12.9
(55.2)
−14.2
(6.4)
−4.82
(23.31)
Միջին ցածր °C (°F) −42.6
(−44.7)
−40.3
(−40.5)
−46.3
(−51.3)
−37.2
(−35)
−19.4
(−2.9)
−6.6
(20.1)
−6.4
(20.5)
−5.1
(22.8)
−10.3
(13.5)
−21.6
(−6.9)
−30.8
(−23.4)
−34.0
(−29.2)
−25.05
(−13.08)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 22
(0.87)
28
(1.1)
29
(1.14)
16
(0.63)
13
(0.51)
18
(0.71)
24
(0.94)
30
(1.18)
25
(0.98)
19
(0.75)
22
(0.87)
25
(0.98)
271
(10.66)
աղբյուր: Nordic Visitor

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քաղաքում գործում է օրենք, որն արգելում է մահանալ նրա տարածքում: Եթե ինչ-որ մեկը ծանր հիվանդ է կամ տեղի է ունեցել հավանական մահվան ելքով դժբախտ պատահար, օդով կամ ծովով նրան անմիջապես ուղարկում են Նորվեգիայի այլ մաս, որտեղ էլ նա մահանում է: Բայց եթե անգամ մահը տեղի է ունենում քաղաքում, մահացածին միևնույնն է թաղում են «Մեծ երկրում»: Այս հարկադրված միջոցները պայմանավորված են նրանով, որ հավերժական սառածության պայմաններում թաղումից հետո մահացածների մարմինները բոլորովին չեն քայքայվում և գրավում են այնպիսի գիշատիչների ուշադրությունը, ինչպիսիք են սպիտակ արջերը:
  • Շպիցբերգենը արջերի երկիր է: Այդ պատճառով տեղի համալսարանի յուրաքանչյուր ուսանող պարապմունքների առաջին օրը բացառապես սովորում է կրակել:


Լոնգյիրի համայնապատկեր
Լոնգյիրի համայնապատկեր


Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]