Բերգեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Բերգեն
Bergen
Զինանշան
Bergen komm.svg

Bergen 10 (5584284999).jpg
Կոորդինատներ: 60°23′33″ հս․ լ. 5°19′24″ ավ. ե. / 60.39250° հս․. լ. 5.32333° ավ. ե. / 60.39250; 5.32333
Երկիր Նորվեգիա Նորվեգիա
Ֆյուլքե Հորդալանդ
Քաղաքապետ Տրուդե Դրևլանդ
Հիմնադրված է 1070 թ.
Այլ անվանումներ Bjørgvin
Մակերես 465 կմ²
Բնակչություն 265 244[1] մարդ (2012)
Խտություն 569,7 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Փոստային ինդեքսներ 5003-5098 (ք. Բերգեն)
5101-5124 (այլ բնակավայրեր)
Պաշտոնական կայք bergen.kommune.no
##Բերգեն (Նորվեգիա)
Red pog.png

Բերգեն (նորվ.՝ Bergen [ˈbærɡən]), Նորվեգիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը, Հորդլանդիա ֆյուլքեի մայրաքաղաքը և Արևմտյան Նորվեգիայի խոշորագույն քաղաքը։ Տեղակայված է երկրի արևմտյան մասում՝ Հյուսիսային ծովի ափին՝ Միդտորլան տարածաշրջանում։ Զբաղեցնում է Բերգենյան թերակղզին։

Մինչ 1299 թվականը եղել է Նորվեգիայի քաղաքը, մոտավորապես մինչ 1830-ական թվականները՝ երկրի խոշորագույն քաղաքը։ Այսօր Բերգենը խոշոր նավահանգիստ և նավթային արդյունաբերության կենտրոն է։ Քաղաքն ունի համալսարան։

Բերգենի միջնադարյան նավամատույցը ՅՈւՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։ 2000 թվականին Բերգենը ճանաչվել է Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։ Այստեղ է անցկացվել Եվրատեսիլ 1986 երգի մրցույթը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հիմնադրվել է 1070 թ.-ին Վոգենյան բուխտայի ափին Օլաֆ III արքայի կողմից Bjørgvin անվամբ։ Մի քանի տասնամյակ անց բուխտայի հյուսիսային եզրին կանգնեցվեց Բերգենխուս քարե ամրոցը։ XII և XIII դարերում Բերգենում ապրել են նորվեգական արքաներն ու եպիսկոպոսները։ 1217-1299 թթ.-ին Բերգենը եղել է միջնադարյան Նորվեգիայի մայրաքաղաքը։

XIV դարում նորվեգական միապետության թուլացման հետ մեկտեղ Բերգենում իշխանությունն անցավ հանզենյան առևտրականների ձեռքը։ Նրանց է քաղաքը պարտական իր գեղեցիկ զբոսավայրերով։ Բերգենում առևտրականների կառավարումը տևեց մինչև XVIII դար։

Չնայած 1702 և 1916 թթ.-ի ավերիչ հրդեհներին՝ Բերգենը գրեթե իր ողջ պատմության ընթացքում մնաց Նորվեգիայի արևմտյան ափի կարևորագույն նավահանգիստը։ 1665թ.-ին հենց Վոգենյան բուխտայում բռնկվեց անգլո-հոլանդական պատերազմներից մեկը։

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերգենը տեղակայված է Նորվեգիայի արևմտյան մասում՝ Հյուսիսային ծովի ափին։ Բերգենի կոմունայի (քաղաքապետարանի) շրջանակներում ափը բաժանված է մի քանի ֆյորդերի։ Կոմունան բաղկացած է մի քանի հովիտներից, որոնք բացվում են դեպի ծով, իսկ Բերգենը գտնվում է Բերգենսդալեն հովտում՝ Բերգենյան թերակզղում։ Բերգենի կոմունայում նաև մի շարք լճեր կան, որոնցից խոշորագույնն է Կալանվանետը (Kalandvannet)։

Բերգեն քաղաքի համայնապատկերը
Քաղաքի թաղամասերից մեկի համայնապատկերը

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերգենի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 20.0
(68)
13.2
(55.8)
17.2
(63)
22.5
(72.5)
27.6
(81.7)
29.9
(85.8)
31.8
(89.2)
31.0
(87.8)
27.1
(80.8)
23.1
(73.6)
17.9
(64.2)
13.9
(57)
31.8
(89.2)
Միջին բարձր °C (°F) 4.4
(39.9)
4.8
(40.6)
7.1
(44.8)
11.5
(52.7)
14.9
(58.8)
18.0
(64.4)
20.7
(69.3)
19.4
(66.9)
15.9
(60.6)
12.2
(54)
8.2
(46.8)
4.9
(40.8)
11.83
(53.3)
Միջին օրական °C (°F) 2.2
(36)
2.1
(35.8)
3.8
(38.8)
7.4
(45.3)
10.6
(51.1)
13.5
(56.3)
16.4
(61.5)
15.3
(59.5)
12.5
(54.5)
9.1
(48.4)
5.7
(42.3)
2.7
(36.9)
8.44
(47.2)
Միջին ցածր °C (°F) 0.1
(32.2)
−0.1
(31.8)
1.1
(34)
4.0
(39.2)
6.9
(44.4)
9.9
(49.8)
13.2
(55.8)
12.4
(54.3)
9.9
(49.8)
6.5
(43.7)
3.6
(38.5)
0.5
(32.9)
5.67
(42.2)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −16.3
(2.7)
−13.4
(7.9)
−11.3
(11.7)
−5.5
(22.1)
−0.1
(31.8)
0.8
(33.4)
2.5
(36.5)
2.5
(36.5)
0.0
(32)
−5.5
(22.1)
−10.0
(14)
−13.0
(8.6)
−16.3
(2.7)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 190
(7.48)
152
(5.98)
170
(6.69)
114
(4.49)
106
(4.17)
132
(5.2)
148
(5.83)
190
(7.48)
283
(11.14)
271
(10.67)
259
(10.2)
235
(9.25)
2250
(88,58)
Միջ. անձրևոտ օրեր (≥ 1 mm) 20 15 17 13 14 11 15 17 20 22 17 21 202
 % խոնավություն 78 76 73 72 72 76 77 78 79 79 78 79 76.4
Միջին ամսական արևային ժամ 19 56 94 147 186 189 167 144 86 60 27 12 1187
Աղբյուր #1: (eklima.no) (high and low temperatures),[2] NOAA (all else, except extremes)[3]
Աղբյուր #2: Voodoo Skies for extremes[4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]