Թաթուլ Ալթունյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թաթուլ Տիգրանի Ալթունյան
Ծնվել է 1901, հոկտեմբերի 2 (հոկտեմբերի 15)
Ծննդավայր Ադանա
Մահացել է 1973, նոյեմբերի 29
Մահվան վայր Երևան
Քաղաքացիություն Հայաստան Հայաստան
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն հայ խմբավար,մանկավարժ
Պարգևներ և
մրցանակներ

Order of Lenin type4.jpg Order of the Red Banner of Labour OBVERSE.jpg Order of the Red Star.jpg People Artist of the USSR1.jpg

Medal of the State Stalin Prize.jpg

Թաթուլ Տիգրանի Ալթունյան, (1901, հոկտեմբերի 2 (հոկտեմբերի 15), Ադանա- 1973, նոյեմբերի 29, Երևան), հայ խմբավար, մանկավարժ, ԽՍՀՄ (1965) և ՀԽՍՀ (1945) ժողովրդական արտիստ։

Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ Ժիրայր Ալթունյանի հայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել]

1928 թվականին ավարտել է Երևանի, 1934 թվականին` Լենինգրադի կոնսերվատորիաները։

1934 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր` 1971 թվականից): 1935-1936 թթ. ղեկավարել է կոնսերվատորիայի երգչախումբը, 1937-1939 թթ. և 1947-1949 թթ.՝ Հայաստանի պետական երգչախումբը, 1938-1970 թթ` Հայկական ժողովրդական երգի-պարի անսամբլը (1974 թվականից՝ Ալթունյանի անվան), 1966-1969 թթ.` Հայաստանի երգչախմբային ընկերության երգչախումբը (ընկերության նախագահ՝ 1958-1973):

Ստեղծագործական գործունեություն[խմբագրել]

Ալթունյանի ղեկավարությամբ ինքնատիպ մեկնաբանությամբ են հնչել Կոմիտասի «Գարուն», «Կալի երգը», «Սոնա յար», «Լո, լո», «Անձրևն եկավ», «Քաղհան», Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի «Գացեք, տեսեք», «Զինչ ու զինչ», Սպիրիդոն Մելիքյանի «Թխկոնդա», «Պիլիբի» երգերը, հայկական ժողովրդական երգերի բազմաթիվ մշակումներ, հայկական, ռուսական, արևմտաեվրոպական խմբերգային ստեղծագործություններ։

Երգի-պարի անսամբլի համար Ալթունյանի մշակած ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում բեմական ինքնատիպ ոճով։ Հիշարժան են Կոմիտասի, Սպիրիդոն Մելիքյանի և իր ձայնագրած ժողովրդական երգերը («Հոյ, իմ Նազանի յարը», «Նուբար, Նուբար», «Հոպինա», «Խամբաջի», «Քա, դե եսիմ», «Յաման յար» և այլն)։ Հեղինակ է նաև «Սևանի», «Նազելի», «Նազպար», «Արտաշատի» և այլ պարեղանակների։ Ալթունյանը եղել է հայկական գաղթավայրերում և նպաստել տեղի ինքնագործ խմբերի կատարողական վարպետության բարձրացմանը։

Ալթունյանի անունով են կոչվել Կահիրեի, Բուենոս Այրեսի և հայկական այլ անսամբլներ։

1950 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։