Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս
անգլ.՝ David Herbert Lawrence
DH Lawrence 1906.jpg
Ծննդյան անուն անգլ.՝ David Herbert Richards Lawrence
Ծնվել է սեպտեմբերի 11, 1885({{padleft:1885|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Նոթինգհեմ, Nottingham, Նոթթինգեմշիր, Միացյալ Թագավորություն
Վախճանվել է մարտի 2, 1930({{padleft:1930|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[8][1][2][3][4][5][7] (44 տարեկանում)
Վախճանի վայր Վանս[9]
Գրական անուն Lawrence H. Davison
Մասնագիտություն դրամատուրգ, թարգմանիչ, գրող, բանաստեղծ, վիպասան, նկարիչ, սցենարիստ և գրական քննադատ
Լեզու անգլերեն[10]
Ազգություն Անգլիացիներ
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Կրթություն Նոթինգհեմի համալսարան և Նոթինգեմի բարձրագույն դպրոց
Գրական ուղղություններ Մոդեռնիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Որդիներ և սիրեկաններ, Ծիածանը, Սիրահարված կանայք և Լեդի Չատերլեյի սիրեկանը
Պարգևներ Ջեյմս Թայթ Բլեքի անվան գրական մրցանակ
Ամուսին Frieda von Richthofen
D. H. Lawrence Վիքիպահեստում

Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս (սեպտեմբերի 11, 1885({{padleft:1885|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7], Նոթինգհեմ, Nottingham, Նոթթինգեմշիր, Միացյալ Թագավորություն - մարտի 2, 1930({{padleft:1930|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[8][1][2][3][4][5][7], Վանս[9]), անգլիացի գրող։ «Սպիտակ սիրամարգը» (1911), «Որդիներ ու սիրեկաններ» (1913), «Ծիածան» (1915) և այլ ռեալիստական վեպերում Լոուրենսը սոցիալական թշվառության պատճառը համարում է մարդու և բնության կապը խզող մեխանիկական քաղաքակրթությունը։ Նրան բնորոշ է հետաքրքրությունը անհատի «մասնավոր կեցության» նկատմամբ («Սիրահարված կանայք», 1920, «Կենգուրու», 1923

Իր հայացքների պատճառով Լոուրենսն ունեցել է նաև թշնամիներ ու հաճախակի ենթարկվել քննադատության․ նրա ստեղծագործական աշխատանքը հաճախ ներկայացվել է խեղաթյուրված։ Իր կյանքի երկրորդ կեսը գրողն անցկացրել է աքսորի կամ, ինչպես ինքն է ասել, վայրի ուխտագնացության մեջ։ Իսկ մահանալիս նա վայելել է ոչ ավելին, քան պոռնոգրականության վարպետի համբավ, որն իր տաղանդի զգալի մասն ուղղակի վատնել է։

Կյանքի վաղ շրջանը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեյվիդ Լոուրենսը եղել է իր ծնողների՝ հանքափոր Բրինսլի Կոլիերիի և նախկին ուսուցչուհի Լիդիայի (օրիորդական ազգանունը՝ Բիըրդսոլ) չորրորդ երեխան։ Ընտանիքի ֆինանսական դժվարությունների պատճառով նրա մայրը ստիպված է լինում բանվորություն անել ժանյակների գործարանում։ Լոուրենսի մանկության վաղ տարիներն անցել են Նոթինգեմփշիր կոմսության Իսթվուդ քաղաքում։ Վիկտորիա փողոցի 8 հասցեում գտնվող տունը, ուր ծնվել է գրողը, այժմ ծառայում է որպես Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսի տուն-թանգարան։

Վեպերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոուրենսին թերևս մեծ համբավ են բերել "Որդիներ և սիրեկաններ", "Ծիածանը" և "Սիրահարված կանայք" վեպերը։ Իր այս գործերում հեղինակը փորձում է փնտրել և գտնել կյանք արդյունաբերական միջավայրի մեջ։ Նրան մշտապես հուզում է նման միջավայրում առկա հարաբերությունների բնույթը։ Իրատես լինելով հանդերձ՝ Լոուրենսն իր հերոսների մեջ մարմնավորում է անձի իր փիլիսոփայությունը։ Սեռական կյանքի խիստ պատկերավոր արտացոլումը նրա ստեղծագործություններում ցնցող ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի գրականության մեջ․ դրա արմատներում ընկած են անձնական մտածողությունն ու գոյը։

Լոուրենսի ավելի ուշ շրջանի վեպերից են "Սբ․ Մոուրը", "Կույսը և գնչուն", "Փախուստի դիմած աքաղաղը"։

Նովելները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոուրենսի առավել հայտնի նովելներից են "Կապիտանի տիկնիկը", "Աղվեսը", "Զատիկը", "Քրիզանթեմի բույրը", "Արքայադուստրը", "Ճոճվող ձին շահողը", "Ծնունդ առնող երազներ" և "Կինը, որ փախավ ձիով" (գրողի մահից հետո "Կույսը և գնչուն" հրատարակվել է պատմվածքի տեսքով) գործերը։ Բարձր գնահատականի է արժանացել հատկապես 1914թ․ լույս տեսած "Պրուսացի սպան և այլ պատմվածքներ" ժողովածուն։ "Կինը, որ փախավ և այլ պատմվածքներ" ժողովածուում հեղինակը զարգացնում է առաջնորդության թեման, որն արծարծվում է նաև այլ վեպերում, ինչպիսիք են, օրինակ, "Փետրազարդ օձը" և "Ֆեննին ու Էննին"։

Պոեզիան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արձակ գործերից բացի, Լոուրենսը հեղինակ է նաև 800 չափածո ստեղծագործություն․ դրանց մեծ մասը կարճ բանաստեղծություններ են։

Լոուրենսն այս ձևաչափում սկսել է ստեղծագործել 1904-ից․ նրա վաղ շրջանի բանաստեղծություններից երկուաը՝ "Հին երազներն" ու "Ծնունդ առնող երազները", հրատարակվել են The English Review պարբերականում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 David Herbert Lawrence
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Internet Broadway Database — 2000.
  6. 6,0 6,1 Delarge J. Le Delarge Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 Лоренс Дейвид Герберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 9,0 9,1 9,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118570358 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  10. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119114561
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 668 CC-BY-SA-icon-80x15.png