Լավաշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լավաշի տարբեր տեսակներ Երևանի շուկայում
Երևանի Մառան փոքրիկ ռեստորանում հացթուխները լավաշ են թխում:

Լավաշ, հայերի հիմնական հացն է, որը թխում են թոնիրում։ Այն անալի սպիտակ հաց է, որը պատրաստվում է ցորենի ալյուրից բարակ բլիթների տեսքով։

Պատմություն[խմբագրել]

Հին ժամանակներում առավելապես Հայկական լեռնաշխարհի երկրներում երկար ժամանակ թարմ հաց ունենալու համար ստեղծվեց լավաշը։ Գաղափարը կայանում էր նրանում, որ սովորական հացը թխելուց հետո կարելի է օգտագործել շատ սուղ ժամանակաընթացքում, իսկ լավաշը պատրաստելուց հետո կարելի է երկար պահել, և այն չի փչանա։ Լավաշի չորանալուց հետո նրա վրա ցանում էին ջուր, և այն փափկում էր ու նորից դառնում օգտագործման ենթակա։ Այն պատրաստում են թոնրում:

Լավաշն առավելապես տարածված է Հայաստանում, Իրանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Թուրքիայում և կովկասյան ու արևելյան այլ երկրներում։

Պատրաստման եղանակը[խմբագրել]

Ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (ավանդաբար հայկական թթխմորից) և աղից լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի և գրտնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար և լայն թերթիկների։ Լավաշ թխելիս, խմորի գունդը սկզբում գրտնակում են, հետո օդի մեջ, մի ձեռքից մյուսին գցելով, քաշում-ձգում-բացում են։

Թոնրատնից տարածվող թարմ լավաշի բույրն արբեցուցիչ է։

Կինոյում[խմբագրել]

1988թ. «Հայֆիլմում» նկարահանվել է «Կախարդական լավաշը» անիմացիոն ֆիլմը: