Իրան-Իրաք պատերազմ
Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
| Իրան-Իրաք պատերազմ | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Իրանցի զինվոր գազի դիմակ հագված ռազմական դաշտի վրա։ |
|||||||||
|
|||||||||
| Հակամարտող կորմեր | |||||||||
 Իրան
|
 ԻրաքԻրանի ժողովրդական մուջահեդին |
||||||||
| Հրամանատարներ | |||||||||
| Ռուհոլահ Խոմեյնի Աբոլհասան Բանիսադր Ալի Խամենեի Ալի Սայեդ Շիրազի Մոստաֆա Շամրան † |
Սադամ Հուսեյն Ալի Հասան ալ-Մաջիդ |
||||||||
| Ուժեր | |||||||||
| 305,000 զինվոր, 400,000 մինչև 700,000; այսինքն ±550,000 Պաստարան և Բասիջ միլիցիա, 900 տանկեր, 1,000 զրահապատ փոխադրամիջոցներ, 1,000 հրետանի, 447 ինքնաթիռներ, 750 ուղղաթիռ[4] |
200,000 1980թ., 800,000 1988թ., 5,000 տանկեր, 4,000 զրահապատ փոխադրամիջոցներ, 7,330 հրետանի, 500+ ինքնաթիռներ, 100+ ուղղաթիռներ |
||||||||
| Մարդկային վնասներ | |||||||||
| Ըստ Իրանի կառավարության՝ 188,015 մահ (զինվորներ, միլիցիա, և քաղաքացիներ) ;[5][6], Գնահատում՝ 800,000 մահ;[7][8][9][10][11]
Տնտեսական վնաս՝ $500 միլիարդ |
Գնահատում՝ 250,000-500,000 մահ և վիրավոր (զինվորներ, միլիցիա, և քաղաքացիներ)
Տնտեսական վնաս՝ $500 միլիարդ |
||||||||
Իրան-Իրաք պատերազմը, նաև կոչվում «Պարտավորեցված պատերազմ» (جنگ تحمیلی) և «Սուրբ պաշտպանություն» (دفاع مقدس) Իրանում, և «Սադամի Քադիսայահ» (قادسيّة صدّام) Իրաքում, և «Առաջին ծովածոց պատերազմ» արաբական աշխարհում, պատերազմ էր Իրաքի և Իրանի զինված ուժերի միջև սեպտեմբերի 1980թ.ից մինչև օգոստոսի 1988թ.։
Պատերազմը սկսել է երբ Իրաքը ներխուժել է Իրանը սեպտեմբերի 22, 1980թ. երկարատև սահմանային վիճերից ետք և վախեր Իրաքում որ Իրանից ազդեցված շիա իրաքցիները ապստամբություն պիտի կատարեին Իրաքի կառավարությամ դեմ։ Թեև Իրաքը հույս ուներ օգտվել Իրանի հեղափոխության խառնաշփոթությունից և հարձակել է առանց ոևե զգուշացումի, նա փոքր առաջադիմություն է արել Իրանում և մի քանի ամիսների ընթացքում, իրանցիները ետ մղել են իրաքի զորքերը և վերշահել են գրեթե բոլոր իրենց կորսնցուցած հոշերը հունիսի 1982թ-ին։ Հաջորդ վեց տարիների ընթացքին, Իրանը հարձակման անցնել է։ Հակարակ ՄԱԿ-ի զինաթաթարի խնդրանքներին, պատերազմը շարունակվել է մինչև օգոստոսի 20, 1988թ-ին։ Վերջին պատերազմի բանտարկյալները փոխանակվել են 2003թ-ին։
Պատերազմը շատ ծանր մարդկային և տնտեսական վնասներ ստեղծել է երկու երկրների համար՝ կես միլլիոն իրաքցի և իրանցի զինվորներ և քաղաքացիներ սպաննվել են և շատ ավելի վիրավորվել են։ Ոևե սահմանի փոփոխություն չի եղել։ Սա պատերազմը հաճախ համեմատվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի։ Մարտավարությունները որոնք գործածվել են սա պատերազմում են; խրամատային պատերազմ, անձնակազմով համալրված գնդացրի ամրոցներ, սվինի հարձակումներ, փշալարների գործածումը պատերազմի դաշտի վրա, մարդի ալիք հարձակումներ և Իրաքի գործածումը քիմիական զենքերի իրանցիների և քուրդերի դեմ։
[խմբագրել] Աղբյուրներ
- ↑ Lesch, David W. (2001), 1979: The Year That Shaped the Modern Middle East, Westview Press, at 85
- ↑ Kurds in Iran (page2)
- ↑ WHO ARE THE MEN IN THIS PHOTO?
- ↑ Federal Research Division, Country Study: Iran, Library of Congress
- ↑ [1] Hamshahri Newspaper
- ↑ (امار شهداي جنگ جامعه شناسي جنگ from the website of Iranian journalist and activist Emadeddin Baghi
- ↑ http://users.erols.com/mwhite28/warstat2.htm#Iran-Iraq
- ↑ http://www.globalsecurity.org/military/world/war/iran-iraq.htm
- ↑ http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580640_2/Iran-Iraq_War.html
- ↑ http://www.iranchamber.com/history/iran_iraq_war/iran_iraq_war3.php
- ↑ http://www.historyofwar.org/articles/wars_iraniraq.html
[խմբագրել] Արտաքին հղումներ
 |
Սա պատմության մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիփեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
