Արամայիս Սահակյան
- Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Սահակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։
Արամայիս Սահակյան | |
---|---|
Ծնվել է | մայիսի 24, 1936[1] |
Ծննդավայր | Արծվաշեն, Կրասնոսելսկի շրջան |
Վախճանվել է | մարտի 14, 2013[2] (76 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Երևան, Հայաստան |
Մասնագիտություն | բանաստեղծ, գրող, հրապարակախոս, երգիծաբան, արձակագիր, թարգմանիչ և խմբագիր |
Լեզու | հայերեն |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() |
Կրթություն | Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան (1960) և ՌԳԱ Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտ (1967) |
Ժանրեր | պոեզիա, երգիծանք և հրապարակախոսություն |
Ուշագրավ աշխատանքներ | «Աստղիկներ» (1958), «Սիրո հասակ» (1959), «Մենք միասին ենք» (1964), «Ապրել և սիրել» (1968), «Երջանիկ եղեք» (1972), «Ես սիրում եմ ձեզ» (1975), «Ես քո զավակն եմ, Հայաստան» (1986) |
Անդամակցություն | ՀԳՄ |
Կուսակցություն | ԽՄԿԿ |
Աշխատավայր | Ավանգարդ, Գարուն, Ոզնի և Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն |
Պարգևներ | |
Ամուսին | Աստղիկ Սահակյան |
Զավակներ | Վահրամ Սահակյան |
Արամայիս Սահակյան Վիքիքաղվածքում | |
Արամայիս Սահակյան Վիքիդարանում |
Արամայիս Ադամի Սահակյան (մայիսի 24, 1936[1], Արծվաշեն, Կրասնոսելսկի շրջան - մարտի 14, 2013[2], Երևան, Հայաստան[3]), հայ գրող, երգիծաբան, բանաստեղծ, հրապարակախոս։ Հայաստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1963 թվականից։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արամայիս Սահակյանը ծնվել է 1936 թվականին, ՀԽՍՀ Կրասնոսելսկի շրջանի Արծվաշեն (նախկին՝ Բաշքենդ) գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվական ֆակուլտետը։ Նաև մասնակցել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական բարձրագույն դասընթացներին 1967 թ.-ին։ Աշխատել է «Ավանգարդ» թերթում (1960-1965), «Գարուն» գրական ամսագրում (1967-1970), ՀԼԿԵՄ Կենտկոմում (1970-1971), ՀԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում (1971-1977)։ 1982-2013 թթ. եղել է «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբագիրը։ Սահակյանի առաջին բանաստեղծությունը լույս է տեսել 1954 թվականին, «Պիոներ կանչ» թերթում, արժանանալով մրցանակի։ 1959 թվականին «Ուսանողներ» պոեմի համար արժանացել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի և Հայաստանի գրողների միության մրցանակին։ 1970 թվականին «Ապրել և սիրել» գրքի, «Անմահությունից մեկ ժամ առաջ» և «Անհայտ զինվորի նամակը» պոեմների համար արժանացել է ՀԼԿԵՄ մրցանակին։
Նրա գրքերն են «Աստղիկներ» (1958), «Սիրո հասակ» (1959), «Մենք միասին ենք» (1964), «Ապրել և սիրել» (1968), «Երջանիկ եղեք» (1972), «Ես սիրում եմ ձեզ» (1975), «Զվարճալի հարցազրույցներ» (1985), «Ես քո զավակն եմ, Հայաստան» (1986), «Խորհրդավոր խորհրդարան» (1992) և այլն։ 1971 թվականին դարձել է համամիութենական երաժշտական մրցույթի դափնեկիր երգերի տեքստերի համար։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ՍՍՀՄ և արտասահմանյան բազմաթիվ լեզուներով։ Ռուսերեն լույս են տեսել «Բարև, բարեկամ» (Մոսկվա, 1971), «Երջանիկ եղեք» (Մոսկվա, 1975), «Երրորդ հանդիպում» (Մոսկվա, 1979) գրքերը։ Սահակյանի խոսքերով գրվել է 100-ից ավելի երգ, այդ թվում՝ կինոնկարների ու թատերական ներկայացումների համար։ 1978 թվականին հունգար բանաստեղծ Էնդրե Ադիին թարգմանելու և Սահակյանի ծննդյան 100-ամյակին մասնակցելու համար պարգևատրվել է Հունգարիայի մշակույթի նախարարության «Էնդրե Ադիի հիշատակին» մեդալով։
1990 թվականին ընտրվել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Սահակյանը շարունակել է հրատարակել «Ոզնի» հանդեսը, նաև աշխատել է Հանրային հեռուստաընկերությունում։ Ընտրվել է նաև ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Մատենագիտություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գրքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Աստղիկներ, Երևան, 1958, 76 էջ։
- Սիրո հասակ, Երևան, 1959, 156 էջ։
- Մենք միասին ենք, Երևան, 1964, 132 էջ։
- Ապրել և սիրել, Երևան, 1968, 188 էջ։
- Երջանիկ եղեք, Երևան, 1972, 164 էջ։
- Ես սիրում եմ ձեզ, Երևան, 1975, 236 էջ։
- Բարի խոսք, Երևան, 1980, 284 էջ[4]։
- Մարդը մարդով է մարդ (հարցազրույցներ անվանի մարդկանց հետ), Երևան, 1982, 200 էջ։
- Զվարճալի հարցազրույցներ, Երևան, 1984, 168 էջ։
- Ո՞ւր եք, տղաներ, Երևան, 1984, 80 էջ։
- Զվարճալի հարցազրույցներ, Երևան, 1985, 168 էջ։
- Ես քո զավակն եմ, Հայաստան, Երևան, 1986, 432 էջ։
- Սիրելի ուսուցիչ, Երևան, 1987, 184 էջ։
- Բարի ժպիտներ (300 կատակ), Երևան, 1988, 176 էջ։
- Չքնաղ երազ, Երևան, 1991, 208 էջ[5]։
- Խորհրդավոր խորհրդարան, Երևան, 1992, 304 էջ[6]։
- Խաչ և սուր (հերոսապատում – խոհապատում), Երևան, 1995, 112 էջ[7]։
- 500 կատակ, Հալէպ, 2000, 216 էջ։
- Ընտրանի, Երևան, 2004, 200 էջ։
- Հավատամքս հալածանքիդ ենթարկվեց։ Բանաստեղծություններ։ Դրազարկ, 2004, 195 էջ[8]։
- Հատընտիր, Երևան, 2016, 120 էջ։
Թարգմանություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() |
Այս հեղինակի կատարած թարգմանությունների ցանկը կարող եք որոնել «Թարգմանչաց արվեստ» շտեմարանի «Թարգմանիչներ» բաժնում |
- Սովետական Ուզբեկստանի բանաստեղծները (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 174 էջ, տպ. 3000:
- Իսաև Եգոր, Հիշողության դատը (պոեմ), Երևան, «Հայաստան», 1966, 121 էջ, տպ. 5000
- Միշտակին Յուրի, Երեք պատմվածք Լենինի մասին, Երևան, «Հայաստան», 1970, 21 էջ, տպ. 20000:
- Սիրո և պայքարի երգեր (վիետնամական բանաստեղծություններ), Երևան, «Հայաստան», 1971, 71 էջ, տպ. 3000:
- Տաջիկական քնար (մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը) Երևան, «Հայաստան», 973, 370 էջ, տպ. 3000:
- Ոսկե դարպասներ։ Ուկրաինական քնարերգություն (մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 413 էջ, տպ. 3000:
- Օլեյնիկ Բորիս, Կանգնած եմ հողին (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 54 էջ, տպ. 5000
- Շեստինսկի Օլեգ, Իմ Հայաստան (ժողովածուի մեջ մտնող 2 պոեմ թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 162 էջ, տպ. 3000
- Իսակովսկի Միխայիլ, Կատյուշա, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 80 էջ, տպ. 5000:
- Դրաչ Իվան, Դեպի ակունքներ։ Բանաստեղծություններ (թարգմանության հեղինակը Ռ. Դավոյան), Երևան, «Սովետական գրող», 1981, 79 էջ, տպ. 3000
- Ծիածան։ Բանաստեղծությունների ժողովածուն ներառում է 15 հանրապետությունների մանկագիրների լավագույն գործերը (գրքի մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 184 էջ, տպ, 10.000
- Խաղաղ Դոնի բանաստեղծները (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 140 էջ, տպ. 10.000
- Քնար եղբայրության։ Ուկրաինայի բանաստեղծները Հայաստանի մասին (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Ա. Սահակյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 164 էջ, տպ. 5000
- Իսաև Եգոր, Հիշողության հեռաստան։ Հիշողության դատը (պոեմներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1984, 168 էջ, տպ. 5000
Մամուլ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Աշնան անտառում; Նշանդրեք; «Հեքիաթ այգում չես, սիրելի՛ս, մնում...»; «Մենք բաժանված ենք...»; «Ինքնաթիռն հանկարծ չլռի՞ օդում...» (բանաստեղծություններ)։ «Գարուն», 1967, № 4, էջ 12-13։
Պարգևներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ՀամԼԿԵՄ մրցանակի դափնեկիր (1970, «Ապրել և սիրել» բանաստեղծությունների գրքի, «Անմահությունից մեկ ժամ առաջ» և «Հավերժ երիտասարդ» պոեմների համար)[9]։
- Պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով (2011)։
Մեջբերումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Նրա ստեղծագործություններից և մտքերից.
![]() |
Եթե դու չունես սեփական կարծիք, ուրիշի ձեռքին կդառնաս գործիք։ | ![]() |
![]() |
Ես իմ անուշ Հայաստանի չարենցահամ բառն եմ սիրում, |
![]() |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 http://armradioarchive.am/ar/3qAuMi1
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Poet and satirist Aramais Sahakyan passed away
- ↑ Մահացել է Արամայիս Սահակյանը
- ↑ Սահակյան, Արամայիս Ադամի (1980). Բարի խոսք. Սովետական գրող.
- ↑ Սահակյան, Արամայիս (1991). Չքնաղ երազ։ Բանաստեղծ. Արևիկ.
- ↑ Սահակյան, Արամայիս (1992 թ․ հունվարի 1). Խորհրդավոր խորհրդարան։ (Երգիծանք և հրապարակախոս.). Պարբերական. ISBN 9785807904621.
- ↑ Սահակյան, Արամայիս (1995). Խաչ և սուր։ Հերոսապատում-խոհապատում. Պարբերական.
- ↑ Sahakyan, Aramayis (2004). Հավատամքս հալածանքիդ ենթարկվեց։ Բանաստեղծություններ. Դրազարկ. ISBN 9789993097020.
- ↑ «Գարուն», 1970, № 7, էջ 2։
Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 469-472
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 10, էջ 136)։ ![]() |
![]() | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արամայիս Սահակյան» հոդվածին։ |
![]() | Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արամայիս Սահակյան» հոդվածին։ |
|
- Մայիսի 24 ծնունդներ
- 1936 ծնունդներ
- Արծվաշեն գյուղում ծնվածներ
- Մարտի 14 մահեր
- 2013 մահեր
- Երևան քաղաքում մահացածներ
- ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
- Հայաստանի գրողների միության անդամներ
- ԽՄԿԿ անդամներ
- Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
- Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- 20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
- 21-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
- 21-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
- Հայ երգիծաբաններ
- Հայ բանաստեղծներ
- Հայ հրապարակախոսներ
- Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
- 20-րդ դարի հայ գրողներ
- Հայ տղամարդ բանաստեղծներ
- Հայ տղամարդ գրողներ
- 20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
- ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
- 20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ
- Տղամարդ բանաստեղծներ
- ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ