Քանաքեռ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Քանաքեռ, թաղամաս Երևանի հյուսիս-արևելյան հատվածում, Քանաքեռը Հրազդանի ձախ ափին է։ Վարչականորեն այն մտնում է Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի մեջ։ Նախկինում այն ավան էր ՀԽՍՀ Նաիրիի շրջանում։

Քանաքեռը Խաչատուր Աբովյանի և Ջիվան Գասպարյանի ծննդավայրն է։Գտնվելիս է եղել այժմյան Թբիլիսի խճուղու արևելյան մասուոմ սկսած Ս. Աստվածածին եկեղեցուց մինչև խաչքար- մահարձան. ապա դեպի հարավ՝ Աբովյանի տուն- թանգարանը, կոշիկի ֆաբրիկա, հետո դեպի հյուսիս միչև շամպայն-գինիների գործարանը: Քանաքեռը ծովի մակերեվույթից բարձր է 1262 մետր: Ունեցել է ընդարձակ հողատարածություններ, որոնց սահմանները ձգվում հասնում էին՝ հարավիցի՝մնչև ներկայիս <<Հաղթանակ>> զբոսայգին և այնտեղից ուղիղ գծով՝ մինչև Քանաքեռի էլեկտրակայանը: Արևելքից սահմանակից է եղել Նորքի և Ավանի դաշտերին, նրանց բաժանելով Գետառ- Չայով: Դեպի հյուսիս, սկսած բուսաբանական այգուց մինչև Առինջ գյուղի ներկա մեծ կամուրջը, հասնելով մինչև Վիշապաքաղ Վահագնին նվիրված տուֆ քարից քանդակած կոթողը: Այստեղից՝ ուղիղ գծով դեպի արևմուտք, մինչև Հրազդան գետը, սահմանակից լինելով Պտղնի գյուղի դաշտերին:Արևմտյան կողմը սահմանակից է եղել Հրազդանի Կիրճին, սկսած Փիրուզան կամրջից մինչև Թաղիքենդ բերդ, որին քանաքեռցիներն անվանում են Կարմիր բերդ: Հրազդան գետի արևմտյան կողմում մոտավորապես 500 հեկտար մշակովի դաշտեր ունեցող Մուրադ- Թափան նույնպես պատկանելիս է եղել Քանաքեռին, որը սահմանակից է Եղվարդի դաշտերին: Գյուղը կառուցվել է բլրի հարթ գագաթին, նրա հարավային ու արևմտյան լանջերին, անջրդի տարածքում: Հատակագիծ չի ունեցել, տները կառուցվել են անպլան, իրար շատ մոտիկ, փողոցները ծուռ ու մուռ, նեղ, առանց սալահատակի: Բուն գյուղում մի ժամանակ ընդամենը երեք չինարի ծառ կար. Դրանցից երկուսը ս. Հակոբ եկեղեցու բակում, իսկ մյուսը՝ Ազատենց Սարիբեկի դռանը: