Վիլյամ Թոմսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թոմսոն Վիլյամ (բարոն Կելվին)
William Thomson, 1st Baron Kelvin
Kelvin-1200-scale1000.jpg
Ծնվել է հունիսի 26, 1824({{padleft:1824|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1]
Ծննդավայր Բելֆասթ
Մահացել է դեկտեմբերի 17, 1907({{padleft:1907|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1] (83 տարեկանում)
Մահվան վայր Լարգս
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of Australia.svg Ավստրալիա
Կրթություն Գլազգոյի համալսարան, Q650068? և Q319078?
Գործունեություն ֆիզիկոս, գիտնական և մաթեմատիկոս
Քաղաքական կուսակցություն Q216082?
Պարգևներ և
մրցանակներ՝
Արվեստի և գիտության ոլորտում վաստակների շքանշան, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Կոպլիի մեդալ և Թագավորական մեդալ
Անդամություն՝ Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնո թագավորական ընկերություն, Շվեդական թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա և Հունգարական Գիտությունների ակադեմիա

Վիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, ծնվ. 1824 թ. հունիսի 26 - ին, Բելֆասթ,  - մահ.1907 թ. դեկտեմբերի 17 Լոնդոն ), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան[2], այնուհետո, 1843թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար[3] (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.` նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թվականին ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։

Աշխատանքները[խմբագրել]

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Record #118777033 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:
  2. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 15.
  3. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 16.

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։Երևան 2008, էջ 323