Ուիլյամ Թոմսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Վիլյամ Թոմսոնից)
Picto Info sciences exactes.png
Ուիլյամ Թոմսոն
WilliamThomson
Kelvin-1200-scale1000.jpg
Ծնվել է հունիսի 26, 1824({{padleft:1824|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2]
Բելֆասթ[3]
Մահացել է դեկտեմբերի 17, 1907({{padleft:1907|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2] (83 տարեկանում)
Լարգս[3]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, գիտնական, մաթեմատիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և քաղաքական գործիչ
Հաստատություն(ներ) Գլազգոյի համալսարան
Պաշտոն(ներ) Member of the Privy Council of the United Kingdom
Անդամակցություն Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Թագավորական Դանիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Գլազգոյի համալսարան և Փիթերհաուս
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[4]
Գիտական ղեկավար William Hopkins
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, Թագավորական Վիկտորիական շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ, Կոպլիի մեդալ, Թագավորական մեդալ, Ջոն Ֆրիցի մեդալ, Արժանիքների շքանշան, Պոնսելեյի պարգև, Հելմհոլցի մեդալ, Մատեուչի մեդալ և Վարդի շքանշան
Հայր Ջեյմս Թոմսոն
Ստորագրություն
Lord Kelvin Signature.svg
William Thomson, 1st Baron Kelvin Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (անգլ.՝ William Thomson, 1st Baron Kelvin, հունիսի 26, 1824[1][2], Բելֆասթ[3] - դեկտեմբերի 17, 1907[1][2], Լարգս[3]), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան[5], այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար[6] (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։

Աշխատանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։

Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։

Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118777033 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 26-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Томсон Уильям, Томсон Уильям // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12270383k Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 15.
  6. П. Эткинс, Порядок и беспорядок в природе, М, Мир, 1987, ст. 16.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2008, էջ 323